Ông Trump: Eo biển Hormuz không mở cửa với tàu liên quan Iran
"Dựa trên các cuộc đối thoại rất hiệu quả với giới lãnh đạo Trung Đông, tôi đã quyết định thay thế khoản phí bồi hoàn 20% của Mỹ bằng các thỏa thuận thương mại và đầu tư mà nhiều quốc gia vùng Vịnh sẽ thực hiện với Mỹ", Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14/7 viết trên mạng xã hội.
Ông không đề cập bất kỳ cam kết cụ thể nào của các nước vùng Vịnh, song cho biết đây sẽ là những khoản đầu tư rất lớn và "cực kỳ tốt" cho tương lai của những quốc gia này. Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố eo biển Hormuz mở cửa với mọi tàu thuyền, ngoại trừ Iran.
"Do đó, chúng tôi sẽ áp đặt phong tỏa toàn diện, nhưng chỉ đối với tàu ra vào các cảng ở Iran hoặc chở theo bất kỳ thứ gì liên quan đến hàng hóa Iran", ông cho hay, đồng thời chỉ trích giới lãnh đạo Iran đang dẫn nước này "đến con đường hủy diệt hoàn toàn".
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông sau đó thông báo chiến dịch phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với tàu ra vào cảng biển tại Iran, cũng như các khu vực bờ biển ở nước này, đã được nối lại vào lúc 16h ngày 14/7 theo giờ miền Đông nước Mỹ.
"Hiện có hơn 20 tàu chiến hải quân Mỹ và hàng trăm máy bay quân sự hoạt động trên khắp Trung Đông", cơ quan này cho biết.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng hôm 14/7. Ảnh: AP
Biện pháp phong tỏa vốn do Mỹ ban hành lần đầu hồi tháng 4 để hạn chế hoạt động xuất khẩu của Tehran và buộc Iran phải dỡ lệnh phong tỏa đối với eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.
Hành động mới của Washington đảo ngược cam kết mà Mỹ và Iran đã thống nhất khi ký bản ghi nhớ vào tháng trước. Bản ghi nhớ có 14 điểm, trong đó điều 5 nêu rằng Iran cam kết tạo điều kiện để các tàu thương mại đi lại an toàn và miễn phí qua tuyến vịnh Ba Tư - biển Oman trong vòng 60 ngày. Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa cảng biển Iran và miễn trừ trừng phạt với dầu xuất khẩu của nước này.
Căng thẳng tại khu vực này leo thang ngày 25/6, khi tàu hàng Ever Lovely bị tấn công trong lúc di chuyển ở ven biển Oman. Mỹ cáo buộc Iran là thủ phạm, không kích nhiều mục tiêu ven biển Iran trong ngày 26/6 để trả đũa. Iran đáp trả bằng cách tập kích các vị trí quân đội Mỹ trong khu vực. Vòng lặp ăn miếng trả miếng này diễn ra nhiều lần trong những ngày qua, khiến thỏa thuận ngừng bắn hai bên suy yếu.
Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian
Phạm Giang (Theo Reuters, CNN, New York Times)
