Những quân nhân Mỹ đứng ngồi không yên vì người nhà bị ICE trục xuất
Trung sĩ Lục quân Hedar Leonel Turcios Juarez đang đóng quân tại Texas, thì nghe tin vợ bị bắt giữ bên ngoài một cửa hàng Walmart ngay trước mặt con gái 6 tuổi hồi tháng 7.
Anh chỉ là một trong số những quân nhân Mỹ có người thân bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) bắt giữ.
Một cuộc điều tra của hãng tin AP cho thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump đã bắt hơn 50 trường hợp là cha mẹ và vợ/chồng của quân nhân tại ngũ kể từ khi ông bước vào nhiệm kỳ thứ hai. Trong đó, ít nhất 6 người đã bị trục xuất, một người tự nguyện rời khỏi Mỹ, và ít nhất 8 thân nhân trực hệ của binh sĩ Mỹ đang bị cơ quan di trú liên bang giam giữ.
Trong nhiều năm qua, cha mẹ và vợ/chồng của quân nhân thường được bảo vệ khỏi nguy cơ bị trục xuất nhờ sự đồng thuận của cả hai đảng. Tuy nhiên, một chính sách mới, được triển khai vào tháng 4/2025, quy định rằng "việc phục vụ trong quân đội không đương nhiên miễn trừ cho người nước ngoài khỏi các hậu quả pháp lý khi vi phạm luật di trú".
Các chuyên gia về luật di trú liên quan đến quân đội cho biết điều này đánh dấu sự thay đổi rõ rệt so với các chính quyền tiền nhiệm thuộc mọi khuynh hướng chính trị, bao gồm cả nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump. Lầu Năm Góc từ chối bình luận về vấn đề này.
Trung sĩ Lục quân Hedar Leonel Turcios Juarez có vợ đang bị cơ quan di trú giam giữ, tại nhà riêng ở Texas, ngày 21/7. Ảnh: AP
Các chuyên gia cảnh báo rằng sự thay đổi này có thể làm suy yếu khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội. Tình trạng này khiến các quân nhân thiếu vắng sự hỗ trợ tinh thần cũng như người chăm sóc con cái, làm trì hoãn việc triển khai nhiệm vụ và buộc một số người phải xin nghỉ phép.
Trung sĩ Kỹ thuật Wendy Gbeve, 30 tuổi, thuộc Không quân Mỹ, cho biết cô đã không thể ngủ ngon kể từ khi cha cô, ông Luis Alberto Ramirez Zavala, bị các nhân viên di trú bắt giữ vào tháng trước. Gbeve đã có mặt khi cha cô bị bắt trong một buổi phỏng vấn định kỳ với Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) ở Missouri, liên quan đến hồ sơ xin quy chế cư trú hợp pháp đang chờ xử lý của ông.
Cô đã dành hàng giờ để liên tục cập nhật trang web của USCIS nhằm theo dõi hành trình di lý cha mình: từ nhà tù quận ở Missouri đến một cơ sở giam giữ của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) tại Texas. Cuối cùng, cô biết tin cha mình đã bị trục xuất về Mexico khoảng hai tuần sau khi ông bị bắt.
"Đó là cảm giác bất lực và nản lòng tột độ", Gbeve chia sẻ.
Gbeve cho biết ICE vẫn chưa thông báo cho gia đình cô lý do tại sao cha cô lại bị trục xuất nhanh chóng như vậy. Ông Ramirez Zavala đã dành phần lớn cuộc đời mình tại Mỹ để làm công việc chăn nuôi gia súc ở vùng nông thôn Illinois.
Vợ ông Ramirez Zavala, người đã chung sống 30 năm và là thường trú nhân hợp pháp, đang cân nhắc việc trở về Mexico để đoàn tụ với chồng. Đối với Gbeve, người có chồng cũng đang phục vụ trong Không quân, điều này đồng nghĩa với việc sẽ không còn ai trông nom hai đứa con nhỏ 2 và 4 tuổi của họ nếu cả hai vợ chồng cùng phải lên đường làm nhiệm vụ.
"Đó vốn là chỗ dựa an toàn duy nhất của chúng tôi", cô nói.
Dan Gividen, người từng giữ chức phó cố vấn của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) từ năm 2016-2019 dưới thời ông Trump, đang đại diện pháp lý cho cha của một quân nhân, người bị ICE giam giữ hơn 8 tháng qua. Gividen cho biết thời ông còn làm công tố viên của ICE, cơ quan di trú hiếm khi bắt giữ người thân trực hệ của quân nhân trừ khi họ phạm tội bạo lực.
"Chúng tôi sẽ không đưa họ vào quy trình trục xuất, dứt khoát là không. Làm vậy thật vô lý", ông Gividen nói.
Margaret Stock, một luật sư di trú kiêm trung tá đã nghỉ hưu thuộc Lực lượng Dự bị Lục quân, cho biết trước đây ICE thường hủy bỏ các lệnh trục xuất cũ và cho phép cha mẹ hoặc vợ/chồng của quân nhân điều chỉnh tình trạng pháp lý của họ. Bà giải thích rằng lý do là chính phủ muốn đảm bảo quân nhân có thể tập trung vào nhiệm vụ của mình.
Trung sĩ Alexis Jaramillo và vợ. Ảnh: AP
Trung sĩ Alexis Jaramillo thuộc Lục quân, một chuyên viên tác chiến không quân lục quân đã phục vụ trong quân đội hơn 11 năm, cho biết lẽ ra anh đang tham gia huấn luyện binh sĩ tại Fort Polk, Louisiana. Thay vào đó, anh đang nghỉ phép để chăm sóc cậu con trai riêng 5 tuổi của vợ là Noah, sau khi người vợ mang quốc tịch Brazil của anh, cô Maisa Lopes Eliaser, bị bắt vào đầu tháng 7.
Sự việc xảy ra trong một buổi hẹn mà gia đình tưởng chừng chỉ là thủ tục hành chính thông thường tại văn phòng USCIS ở Alabama. Eliaser đến Mỹ bằng thị thực du lịch vào năm 2019, và hai vợ chồng đang nỗ lực làm thủ tục chuyển đổi tình trạng cư trú cho cô.
Các quan chức di trú đã yêu cầu Jaramillo và con trai riêng của vợ rời khỏi phòng. Chỉ vài phút sau, họ được thông báo rằng cô Eliaser đã bị bắt.
Jaramillo cho biết vợ không có tiền án tiền sự, đã nộp đơn xin tị nạn sau khi đến Mỹ và sau đó tìm kiếm quyền thường trú nhân thông qua hôn nhân. Theo lời Jaramillo, đơn xin thẻ xanh thông qua hôn nhân của vợ ông đã được chấp thuận trước khi cô bị bắt giữ
"Tôi cảm thấy thực sự bị phản bội", Jaramillo nói.
Hoàng Lan (Theo AP, Newsweek)
