Ông Trump và Netanyahu gặp nhau tại Florida, Mỹ vào tháng 12/2025 (Ảnh: Reuters).
Những cuộc điện đàm thường xuyên giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Israel hiện không còn thân thiện như trước nữa.
Khi Tổng thống Donald Trump đang nỗ lực làm trung gian để chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến với Iran, cuộc xung đột đã gây áp lực lên nền kinh tế Mỹ và khiến giá xăng dầu leo thang, nhà lãnh đạo Mỹ đã có những lời lẽ gay gắt dành cho đối tác đã thúc đẩy ông làm điều đó.
“Tại sao ông lại phá hủy các tòa nhà?”, Tổng thống Trump hỏi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong một cuộc điện đàm gần đây về Li Băng, những nguồn tin thân cận cho biết. “Hãy ngừng phá hủy các tòa nhà", ông Trump.
Trong một cuộc điện đàm khác, ông Trump phàn nàn rằng sự suy thoái toàn cầu do chiến tranh gây ra có thể khiến ông bị so sánh với ông Herbert Hoover (Tổng thống 31 của Mỹ với nhiệm kỳ bị bao trùm bởi cuộc Đại suy thoái bắt đầu vào cuối năm 1929).
Bất động về các hoạt động tấn công
Sự thất vọng của ông Trump đối với người đồng cấp Netanyahu đôi khi bùng phát trong những tuần gần đây giữa bối cảnh nhà lãnh đạo Mỹ nỗ lực chấm dứt chiến tranh với Iran, còn Thủ tướng Israel tìm cách tiếp tục tấn công Hezbollah tại Li Băng.
Mối quan hệ này bị rạn nứt để lại những hệ quả lớn đối với một khu vực đang đứng trước ngưỡng cửa của một thỏa thuận hòa bình tiềm năng, mà tương lai của nó có thể bị phá vỡ bởi các cuộc tấn công quân sự tiếp theo của Israel tại Li Băng.
Trong một bản ghi nhớ, Tehran đã đồng ý một thỏa thuận trao đổi: Iran mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz để đổi lấy việc Mỹ chấm dứt phong tỏa và cho phép Tehran bán dầu trên thị trường. Cả hai bên tạm hoãn cuộc đàm phán khó khăn về việc giải trừ chương trình hạt nhân của Iran trong 60 ngày tới.
Các quan chức Israel đã bất ngờ trước lệnh ngừng bắn bởi họ đánh giá rằng Tổng thống Trump nghiêng về các cuộc tấn công quân sự hơn là một thỏa thuận. Một nguồn tin cho biết các quan chức Israel đã trong tình trạng sẵn sàng cho các cuộc tấn công mạnh mẽ hơn.
“Ông Trump, ông sẽ xác minh điều đó như thế nào?”, Thủ tướng Netanyahu hỏi trong một cuộc điện đàm gần đây về các điều khoản vũ khí hạt nhân của một thỏa thuận tiềm năng, theo những người có thông tin trực tiếp về cuộc gọi. Trong các cuộc điện đàm khác, ông Netanyahu đã đưa ra những lý do không nên tin tưởng Iran.
"Tôi thấy ông ấy rất tuyệt vời, nhưng đôi khi ông ấy hơi quá đà”, ông Trump nói về ông Netanyahu trong một cuộc phỏng vấn gần đây với tờ Wall Street Journal.
Một quan chức cấp cao cho hay, trong khi nhà lãnh đạo Israel tranh luận về việc cần có thêm hành động quân sự với Iran hay không thì ông Trump lại quá mệt mỏi với điều đó.
“Thủ tướng Netanyahu nói với Tổng thống Trump lý do tại sao ông ấy cần phải cho nổ một thứ gì đó, và tại sao tình báo Israel biết cách làm điều đó, và khi nào nên làm, và Tổng thống lắng nghe”, người này nói.
Khi ông Trump nói về việc cần phải mở lại eo biển Hormuz, ông Netanyahu đã khuyến khích "chờ đợi phía Iran" và tiếp tục tấn công.
Sau khi nghe tin về việc Mỹ sẽ ký một thỏa thuận với Iran trong khi gạt Israel sang một bên, ông Netanyahu đã yêu cầu một cuộc gặp khẩn cấp với ông Trump, một nguồn tin thân cận cho biết. Các quan chức Israel đã được xem bản dự thảo thỏa thuận vài ngày sau đó.
Bản chất thất thường trong mối quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo này đôi khi dẫn đến những bất đồng nội bộ, với việc ông Netanyahu thường chờ đợi "cái gật đầu" của ông Trump nhưng đôi khi lại "ra tay" trước, các quan chức chính quyền tiết lộ.
“Ông Netanyahu lo ngại ông Trump sẽ quay lưng lại với mình, nhưng ông ấy cũng coi nhà lãnh đạo Mỹ là người "dễ bị thuyết phục làm bất cứ điều gì, kể cả tấn công Iran”, ông Nathan Sachs, một nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Trung Đông cho hay.
Trong khi đó, các quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump ngày càng tỏ ra thất vọng với nhà lãnh đạo Israel. Một số quan chức Nhà Trắng đặt câu hỏi liệu ông Netanyahu có tìm cách kéo dài cuộc chiến với Iran để củng cố vị thế chính trị của mình hay không. Các quan chức Israel cũng quay lưng lại với một số cố vấn của ông Trump cho rằng, "họ đang cung cấp cho ông Trump những thông tin tiêu cực về Israel".
Thủ tướng Netanyahu đang bước vào giai đoạn vận động tranh cử đầy khó khăn khi các cuộc thăm dò dư luận cho thấy liên minh cánh hữu cầm quyền của ông có nguy cơ đánh mất thế đa số trong cuộc bầu cử quốc hội, dự kiến phải được tổ chức trước tháng 10 tới.
Trước đó, Tổng thống Trump đã hỗ trợ người đồng cấp Israel, kêu gọi ân xá cho ông trong phiên tòa xét xử tham nhũng đang diễn ra. Nhiều người hy vọng, ông Trump cũng có thể hỗ trợ ông Netanyahu trong chiến dịch tranh cử lần này. Nhưng điều đó giờ đây dường như khó xảy ra.
Văn phòng Thủ tướng Israel không bình luận gì về vấn đề này. Trong khi đó, khi được hỏi về vấn đề này, một quan chức Nhà Trắng cho biết, Tổng thống Trump có mối quan hệ đối tác tuyệt vời với ông Netanyahu và Israel, nhưng nói thêm: “Không quốc gia hay nhà lãnh đạo nào gây áp lực buộc Tổng thống Trump phải làm bất cứ điều gì".
Máy nhắn tin mạ vàng
Thủ tướng Netanyahu đã gặp Tổng thống Trump ít nhất 7 lần trong nhiệm kỳ này, ngoài những cuộc điện đàm thường xuyên, và đã cố gắng công khai thể hiện cho thấy mối quan hệ thân thiết bền chặt của mình với ông Trump.
Chiếc máy nhắn tin mạ vàng mà ông Netanyahu tặng ông Trump hồi năm ngoái (Ảnh: AFP).
Có lần, Tổng thống Trump còn dẫn riêng Thủ tướng Netanyahu tham quan phòng ngủ Lincoln trong dinh thự Nhà Trắng, các quan chức cho biết. Ông Netanyahu gọi nhà lãnh đạo Mỹ là "Donald", một cách xưng hô thân mật mà hầu hết các nhà lãnh đạo thế giới khác không sử dụng. Vào một thời điểm khác, ông Netanyahu mang tặng cho ông Trump một máy nhắn tin mạ vàng tại Nhà Trắng.
Sau đó, Israel đã mang đến những chiếc máy nhắn tin làm bằng các vật liệu khác cho các quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ. Đó là bản sao của những chiếc máy nhắn tin mà Israel đã sử dụng để hạ các thành viên của nhóm quân sự Hezbollah.
Trong khi đó, hợp tác quân sự giữa hai nước đã đạt đến mức độ chưa từng có trong chiến dịch tấn công Iran. Theo các quan chức quân sự, các tướng lĩnh Israel tham gia các phòng tác chiến của Mỹ. Hàng chục máy bay tiếp nhiên liệu của Mỹ đậu tại sân bay dân sự chính và các địa điểm khác ở Israel. Các phi công Israel cho biết đã học cách nhận ra giọng nói của các đồng nghiệp người Mỹ khi tiếp nhiên liệu cho họ trên không.
Tuy nhiên, ông Trump chưa bao giờ nghĩ cần phải điều bộ binh đến Iran. Ông tin rằng có thể áp đảo Tehran này bằng sức mạnh không quân. Tổng thống Trump đánh giá rằng Tehran sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc giải tán chương trình hạt nhân dưới những đòn tập kích dữ dội, đồng thời gạt bỏ những lo ngại rằng Iran có thể đóng cửa eo biển Hormuz hoặc trả đũa mạnh mẽ như những gì đã xảy ra.
Khi chiến sự diễn ra, ông Trump ngày càng hoài nghi về một số tuyên bố của Thủ tướng Netanyahu và bác bỏ kế hoạch tấn công trên bộ ở Iran, các quan chức Israel cho biết.
Xe tăng Israel chạy ngang qua những tòa nhà bị phá hủy ở miền nam Li Băng hôm 17/6 (Ảnh: Getty)
Thủ tướng Netanyahu khuyến khích Tổng thống Trump tiếp tục các cuộc tấn công vào Iran. Ông nhấn mạnh đến việc không kích cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran, biện pháp bị một số cố vấn của ông Trump phản đối.
Ngoài ra, Thủ tướng Netanyahu liên tục phản đối một thỏa thuận với Iran về chương trình hạt nhân của nước này, khẳng định rằng Tehran sẽ bí mật chạy đua để chế tạo bom hạt nhân.
Tuy nhiên, ông Trump nói với các nhà lãnh đạo Israel và các cố vấn của mình về mong muốn giải quyết vấn đề bằng con đường ngoại giao, chứ không chỉ bằng vũ lực. Một nguồn tin thân cận cho biết, chính ông Trump đã nói với ông Netanyahu rằng "bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ chắc chắn như thép”.
Trong một cuộc phỏng vấn, Tổng thống Trump thừa nhận Thủ tướng Netanyahu có những mục tiêu khác với ông ở một số khía cạnh.
Sau các cuộc điện đàm, giờ đây ông Trump thường hỏi các quan chức trong chính quyền rằng ông Netanyahu có nói đúng thực chất vụ việc hay không, điều mà trước đây nhà lãnh đạo Mỹ chưa từng làm, theo một quan chức cấp cao trong chính quyền.
Điều khiến ông Trump bực bội nhất dường như là việc Israel tiếp tục tấn công Li Băng bất chấp lệnh ngừng bắn. Có lúc, Tổng thống Trump đã dẫn dắt các quan chức Israel và Li Băng đến phòng Bầu dục và nỗ lực làm trung gian hòa giải.
