Lực lượng Mỹ tham gia chiến dịch tập kích Iran hồi tháng 3 (Ảnh: Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ).
Truyền thông Iran đưa tin về các vụ nổ lớn vào rạng sáng 8/7 tại tỉnh Hormozgan phía nam, bao gồm cả các cảng Bandar Abbas và Sirik, cũng như trên đảo Qeshm, gần đoạn hẹp nhất của eo biển Hormuz.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận lực lượng này đang tiến hành “một loạt cuộc tấn công dữ dội vào Iran để trừng phạt mạnh mẽ hành vi nhắm mục tiêu và tấn công các tàu thương mại chở dân thường vô tội trên tuyến đường thủy quốc tế”.
“Các cuộc oanh kích của Mỹ là để đáp trả các cuộc tấn công của Iran vào 3 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Hành động gây hấn của Iran là không có căn cứ, nguy hiểm và vi phạm rõ ràng thỏa thuận ngừng bắn”, CENTCOM cho biết trong một tuyên bố trên mạng xã hội.
Theo các cơ quan an ninh hàng hải và quân đội Anh, 3 tàu thương mại đã bị trúng đạn vào sáng 7/7.
Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar đổ lỗi cho Iran về vụ tấn công vào tàu chở khí hóa lỏng Al Rekayyat mang cờ Qatar và yêu cầu Tehran “kiềm chế việc gây nguy hiểm cho nguồn cung năng lượng toàn cầu”.
Truyền thông Iran, dẫn lời các quan chức giấu tên, đưa tin tàu chở khí hóa lỏng của Qatar đã bị tấn công vào thời điểm đang đi qua eo biển Hormuz “sau khi phớt lờ nhiều cảnh báo”.
Truyền thông Mỹ dẫn lời một quan chức nước này tuyên bố cuộc tấn công của Mỹ là đòn “trừng phạt” với Iran khi Washington tìm cách đáp trả những cuộc tấn công gần đây của Iran vào các tàu chở hàng gần eo biển Hormuz.
Quan chức Mỹ nói rằng các đòn đáp trả “sẽ chưa kết thúc ngay”.
Các cuộc tấn công quân sự của Mỹ diễn ra ngay sau khi Washington thu hồi quyết định miễn trừ trừng phạt tạm thời đối với dầu mỏ của Iran, làm gia tăng áp lực lên Tehran khi hai bên đang đàm phán về một giải pháp cuối cùng cho cuộc xung đột.
Bộ Tài chính Mỹ ngày 7/7 đã hủy bỏ giấy phép được công bố hồi tháng 6 cho phép Iran sản xuất, bán và vận chuyển dầu thô cũng như các sản phẩm liên quan, đến ngày 21/8.
Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc Mỹ vi phạm Điều 10 của bản ghi nhớ giữa hai nước khi thu hồi quyết định miễn trừ tạm thời các lệnh trừng phạt nhắm vào việc bán dầu của Iran.
Bộ Ngoại giao Iran cho rằng quyết định được đưa ra chưa đầy 20 ngày sau khi ký biên bản ghi nhớ cho thấy “thiện chí xấu”, đồng thời chứng minh rằng chính quyền Mỹ không thể tin tưởng được.
Bộ Ngoại giao Iran cũng cáo buộc Washington nhiều lần vi phạm một số điều khoản của bản ghi nhớ, cả trực tiếp và gián tiếp, thông qua các hành động tấn công của Israel tại Li Băng.
Eo biển Hormuz vẫn là một điểm nghẽn chính trong các cuộc đàm phán đó, khi Iran khăng khăng rằng họ có quyền thu phí đối với các tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy chiến lược này. Trước khi cuộc chiến nổ ra vào hôm 28/2, eo biển này là nơi vận chuyển 20% lượng tiêu thụ dầu mỏ hàng ngày của toàn thế giới.
Phía Mỹ duy trì quan điểm rằng việc di chuyển qua eo biển phải được miễn phí như trước đây. Lập trường đó có thể bị thách thức bởi một kế hoạch chung giữa Iran và Oman nhằm thu phí qua lại.
