Một cơ sở dầu khí ở Đức (Ảnh: Reuters).
EU đã phát đi thông điệp tới Mỹ sau khi Washington thừa nhận đang cân nhắc kế hoạch cấm xuất khẩu dầu diesel của Mỹ ra thị trường toàn cầu. EU lo ngại rằng động thái này, nếu xảy ra, sẽ gây tác động tiêu cực đến cả châu Âu và Mỹ.
Ủy ban châu Âu đã bày tỏ “quan ngại” trước những thông tin trong tuần này rằng Tổng thống Mỹ đang xem xét phương án ngăn dầu diesel được đưa ra thị trường toàn cầu.
Tổng thống Donald Trump hôm 23/9 cho biết ông ủng hộ ý tưởng ngừng xuất khẩu dầu diesel như một biện pháp tiềm tàng để hạ nhiệt giá nhiên liệu trong nước. Theo các nguồn tin, Mỹ được cho đang cân nhắc lệnh cấm xuất khẩu trong 90 ngày nhằm tạm thời giảm áp lực giá nhiên liệu tại các trạm xăng đối với các hộ gia đình Mỹ.
Olof Gill, người phát ngôn của cơ quan hành pháp EU, hôm 24/9 cho biết “bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có nguy cơ gây tác động tiêu cực đến cả 2 bên” và EU kỳ vọng “các đối tác thân cận sẽ tham vấn lẫn nhau trước khi đưa ra những biện pháp ảnh hưởng đến các thị trường chung”.
Trước đó, các chuyên gia cảnh báo lệnh cấm xuất khẩu tiềm tàng có thể gây hậu quả lớn đối với châu Âu.
Dầu diesel xuất khẩu từ Mỹ chiếm khoảng 1/3 lượng dầu diesel nhập khẩu của châu lục này trong năm nay, trong bối cảnh nguồn cung từ các nhà máy lọc dầu bị ảnh hưởng bởi chiến sự ở Trung Đông, cũng như nguồn cung từ Nga sụt giảm mạnh. Đến tháng 8, Mỹ đã cung cấp khoảng một nửa lượng dầu diesel nhập khẩu của châu Âu.
Josh Michalowski, người đứng đầu bộ phận định giá dầu diesel châu Âu tại công ty cung cấp dữ liệu hàng hóa Argus Media, nhận định rằng nếu lệnh cấm của Mỹ đi vào hiệu lực, điều đó sẽ gây ra tác động mạnh tới nguồn cung dầu diesel ở châu Âu.
Các trạm nhiên liệu trên khắp châu Âu khó có khả năng cạn kiệt nguồn cung, bởi các nhà máy lọc dầu trong khu vực sản xuất khoảng 70% lượng dầu diesel mà châu Âu tiêu thụ. Châu Âu cũng dự trữ nhiên liệu để sử dụng khi cần. Tuy nhiên, các chuyên gia lo ngại việc phải cạnh tranh để mua các lô hàng trên thị trường toàn cầu sẽ đẩy giá thị trường lên cao hơn.
Người phát ngôn Ủy ban châu Âu Anna-Kaisa Itkonen cho biết Brussels đang “theo dõi rất, rất sát” thị trường và an ninh nguồn cung, đồng thời lưu ý Mỹ là “nhà cung cấp lớn” cả dầu diesel và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), nằm trong “chiến lược đa dạng hóa nguồn cung kể từ năm 2022” của EU.
Nguồn cung năng lượng đang chịu sức ép từ cuộc chiến ở Trung Đông khi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn. Tuyến hàng hải này thường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng trên toàn cầu.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), lượng dầu diesel và xăng xuất khẩu từ khu vực Vùng Vịnh trong tháng 8 đã giảm xuống chỉ còn hơn 1/4 so với mức trước chiến sự.
Trước đó, EU đã cắt giảm mạnh việc mua năng lượng từ Nga kể từ khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022. Tỷ trọng khí đốt Nga trong tổng lượng khí đốt nhập khẩu của EU giảm từ 45% xuống còn 12% vào năm 2025, trong khi tỷ trọng dầu mỏ giảm từ 27% xuống khoảng 2%.
Moscow cho rằng quyết định cắt giảm nhập khẩu năng lượng Nga của EU là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình hình hiện tại ở châu Âu.
