Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres (Ảnh: DPA).
Liên hợp quốc kêu gọi Nga, Ukraine ngừng bắn ngay lập tức
“Chúng ta đã bước sang năm thứ 5 của cuộc xung đột Nga - Ukraine. Cuộc chiến đã gây ra những đau khổ vô cùng to lớn cho dân thường cùng những hậu quả dây chuyền trên toàn cầu chưa thấy hồi kết", Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trước thềm khai mạc Tuần lễ Cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 81.
Ông nhấn mạnh, bất kỳ lệnh ngừng bắn nào cũng phải phù hợp với Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế và các nghị quyết liên quan của Liên hợp quốc. Theo ông, đây là cách duy nhất để tạo ra các điều kiện cần thiết cho những thỏa thuận tiếp theo.
Ông Guterres cho biết, cuộc chiến Nga - Ukraine đang tạo ra những thách thức nghiêm trọng đối với an ninh lương thực, cũng như nguồn cung phân bón và các tài nguyên năng lượng trên khắp thế giới.
Theo ông, tình hình càng trở nên phức tạp hơn bởi hoạt động phong tỏa ở biển Đen và cuộc xung đột tại Trung Đông.
Người đứng đầu Liên hợp quốc nhấn mạnh tầm quan trọng cốt yếu của việc tìm ra các phương cách để tiếp tục xuất khẩu an toàn các sản phẩm của Ukraine và Nga, bao gồm lương thực, phân bón và năng lượng.
Trả lời câu hỏi về các chuyến đi gần đây của các nhà đàm phán Mỹ tới Moscow và Kiev cùng khả năng diễn ra một cuộc họp 3 bên bên lề hội nghị Liên hợp quốc, ông Guterres cho biết ông sẵn sàng tham gia vào một tiến trình như vậy.
Ukraine sẵn sàng ngừng bắn
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi (Ảnh: Getty).
Cùng ngày, nhà ngoại giao Ukraine cho biết, Ukraine sẵn sàng ngừng bắn hạ tầng năng lượng Nga, nhưng đang chờ Moscow đưa ra danh sách các mục tiêu cần được bảo vệ.
"Nếu Nga nghiêm túc về thỏa thuận ngừng bắn, hãy để họ cung cấp danh sách các mục tiêu cần được bảo vệ và làm rõ các chi tiết. Chúng tôi đang chờ đợi điều này”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi ngày 16/9 cho biết.
Ông nói thêm: “Chúng tôi muốn Nga cũng thể hiện sự sẵn sàng cho bước xuống thang này. Tôi nghĩ khi đó có thể tìm ra tất cả các giải pháp cần thiết”.
Bản thân Ukraine từ lâu đã đề xuất lệnh ngừng bắn với Nga. Lệnh ngừng bắn này phải trung thực, công bằng và thực sự bao quát tất cả các lĩnh vực cần thiết.
Kiev nhấn mạnh, nếu hai bên đạt được một thỏa thuận như vậy, tất cả các cơ sở của Ukraine phải được bảo vệ, và việc sử dụng bất kỳ loại vũ khí nào chống lại các cơ sở này phải bị cấm hoàn toàn.
Bộ Ngoại giao Ukraine nhấn mạnh, các nỗ lực của Mỹ nhằm đạt được thỏa thuận này là bước đi quan trọng và kịp thời.
Ngoài ra, theo ông Tykhyi, một số quốc gia đối tác khác cũng đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp trong các lĩnh vực năng lượng và xuất khẩu lương thực. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha trước đó cũng đã báo cáo về những nỗ lực này.
Ukraine đang thể hiện cam kết đầy đủ đối với cách tiếp cận mang tính xây dựng và sẵn sàng, đồng thời kỳ vọng những bước đi tương xứng từ phía Nga.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm qua cũng nêu rõ, Nga phải đặt lên bàn đàm phán danh sách các mục tiêu mà họ không muốn Ukraine tấn công trong thời gian diễn ra lệnh ngừng bắn năng lượng.
"Chúng tôi sẵn sàng ngừng bắn năng lượng. Đối với Nga, năng lượng là việc bán dầu mỏ và khí đốt. Đối với chúng tôi, năng lượng là việc có nguồn cấp điện và khí đốt cho người dân”, ông cho biết.
Nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh: “Thông điệp của tôi là: Nếu Nga sẵn sàng cho lệnh ngừng bắn năng lượng, điều đó đồng nghĩa với việc không có bất kỳ đòn tấn công nào bằng bất kỳ loại vũ khí nào nhắm vào hạ tầng năng lượng”.
Ông cũng nhấn mạnh rằng cần dỡ bỏ lệnh phong tỏa xuất khẩu nông sản, bởi đây là vấn đề an ninh lương thực đối với nhiều người dân ở các châu lục khác. Theo ông Zelensky, Nga có tới 70 triệu tấn nông sản cần bán, trong khi Ukraine cần bán khoảng 30 triệu tấn.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Ukraine và Nga được cho là đã đạt được một thỏa thuận về việc dừng các cuộc tập kích vào hạ tầng năng lượng của nhau.
Cả Nga và Ukraine đều phản ứng tích cực với ý tưởng ngừng bắn hạ tầng năng lượng, tuy nhiên khẳng định hai bên chưa đạt được thỏa thuận như vậy.
Ông Zelensky kỳ vọng cơ chế bảo đảm Nga tuân thủ các điều khoản.
Trong khi đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov lập luận chỉ dừng tập kích vào các nhà máy lọc dầu sẽ không giải quyết được tất cả các vấn đề của thị trường toàn cầu.
Do vậy, Moscow đề xuất hai điều kiện bổ sung gồm: Việc tăng cường nguồn cung đòi hỏi phải đảm bảo an toàn hàng hải cho các tàu chở dầu; Các lệnh trừng phạt áp đặt lên nguồn cung năng lượng cần được dỡ bỏ.
