Iran kiểm soát eo biển Hormuz từ đầu xung đột (Ảnh: CNBC).
Hãng thông tấn Mehr của Iran đưa tin ngày 11/6, Bộ chỉ huy quân sự liên hợp tối cao của Iran đã ra lệnh đóng cửa eo biển Hormuz đối với tất cả các tàu thuyền, bao gồm cả tàu chở dầu và tàu thương mại. Bất kỳ tàu thuyền nào cố tình đi qua sẽ bị nhắm mục tiêu
Quyền tiếp cận eo biển Hormuz vẫn bị Iran hạn chế kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel nổ ra cuối tháng 2, trong khi Mỹ duy trì lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran.
Sự gián đoạn đối với ngành vận tải biển và nguồn cung năng lượng toàn cầu đã gây ra những tác động dây chuyền trên khắp thế giới, làm tăng giá lương thực, năng lượng và các hàng hóa khác.
Tổng thống Donald Trump hôm qua cho biết quân đội Mỹ đã bí mật hỗ trợ 200 tàu thương mại và hơn 100 triệu thùng dầu đi qua eo biển Hormuz.
“Nỗ lực cực kỳ thành công này là vì Mỹ kiểm soát eo biển Hormuz, chứ không phải Iran. Quân đội của họ đã bị đánh bại, và nền kinh tế của họ đã suy giảm”, ông Trump nói trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social.
Theo ông, các hoạt động xuất khẩu bí mật này đã giúp giữ giá dầu ở mức khoảng 90 USD/thùng thay vì tăng vọt lên trên 200 USD.
Tuy nhiên, lưu lượng tàu thuyền qua Hormuz vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước xung đột, thế giới đang mất đi một lượng dầu lớn mỗi ngày.
Khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu, tương đương 20 triệu thùng mỗi ngày, đã đi qua Hormuz trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28/2. Lưu lượng qua eo biển này đã sụt giảm nghiêm trọng sau khi Iran trả đũa bằng cách tấn công các tàu thuyền và gài thủy lôi trên tuyến đường hàng hải này. Việc Hormuz bị đóng cửa trên thực tế đã dẫn đến việc thất thoát hơn 1 tỷ thùng dầu, mức gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử.
JPMorgan tuần trước cho biết có thể lượng dầu di chuyển qua Hormuz nhiều hơn mức nhìn thấy một cách công khai. Ngân hàng này ước tính khoảng 2 triệu thùng mỗi ngày có thể đã thoát ra ngoài trên các tàu chở dầu đã tắt bộ phát đáp (thiết bị định vị).
“Bất chấp lệnh phong tỏa hải quân đang diễn ra và sự sụt giảm nghiêm trọng của lưu lượng thương mại, lượng dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ đáng ngạc nhiên dường như vẫn đang quá cảnh qua eo biển”, các nhà phân tích của JPMorgan cho biết trong một ghi chú ngày 4/6.
Vào tháng 5, ông Trump đã công bố và sau đó đột ngột dừng một sứ mệnh có tên là “Dự án tự do” vốn nhằm hộ tống các tàu chở dầu bị mắc kẹt ở vịnh Ba Tư. Mặc dù vậy, Hải quân Mỹ được cho là vẫn đang âm thầm hỗ trợ các tàu đi qua Hormuz nhưng không tiết lộ quy mô của hoạt động này.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho hay quân đội đang bảo vệ các tàu thuyền khỏi bị tấn công. Cơ quan này cho biết các cuộc đụng độ giữa Mỹ và Iran tuần trước bắt đầu khi Tehran phóng các máy bay không người lái về phía "các thủy thủ dân sự đang quá cảnh một cách hợp pháp qua các vùng biển khu vực”.
Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
