Eo biển Hormuz (Ảnh: IRIB).
Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran hôm 28/7 tuyên bố họ coi thông báo gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc bồi thường cho các quốc gia và tổ chức đối với những thiệt hại gây ra cho tàu thuyền của họ ở Vịnh Ba Tư từ các tài sản bị đóng băng của Iran là "bất hợp pháp".
Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, nơi chịu trách nhiệm phối hợp các lực lượng vũ trang Iran trong thời gian chiến tranh và khủng hoảng, cho biết các chủ tàu sẽ phải đối mặt với hậu quả nếu nhận khoản bồi thường như vậy.
"Chúng tôi tuyên bố với tất cả các công ty và quốc gia hoan nghênh đề xuất của ông Trump và sử dụng các tài sản bị phong tỏa của Iran dưới cái cớ này rằng, kể từ bây giờ, Lực lượng Vũ trang Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ không cho phép bất kỳ tàu thuyền nào của họ quá cảnh qua eo biển Hormuz", tuyên bố cho biết.
Tuyên bố nói thêm, thiệt hại gây ra cho các tàu chở hàng và tàu chở dầu trong những tháng gần đây là do “sự can thiệp của Mỹ trong khu vực”.
Tuyên bố cũng cho biết các tàu chịu thiệt hại đã vi phạm các giao thức hàng hải do Iran công bố để di chuyển an toàn ở eo biển Hormuz và đã chọn đi "qua tuyến đường bất hợp pháp và không an toàn" ở phía nam eo biển.
Iran đã áp đặt các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt đối với việc quá cảnh qua Hormuz kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích Iran vào ngày 28/2.
Iran đã đồng ý nới lỏng dần các hạn chế theo một bản ghi nhớ được ký với Mỹ vào tháng trước nhằm chấm dứt vĩnh viễn xung đột và dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với quốc gia này. Tuy nhiên, việc đi qua Hormuz đã phải chịu sự kiểm tra và kiểm soát trở lại sau khi Iran cáo buộc Mỹ không tuân thủ các điều khoản của bản ghi nhớ.
Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi hôm qua tuyên bố Iran sẽ tấn công bất kỳ tàu chiến châu Âu nào tiếp cận eo biển Hormuz ở vịnh Ba Tư.
"Bất kỳ tàu quân sự châu Âu nào tiếp cận eo biển Hormuz đều sẽ là mục tiêu hợp pháp đối với chúng tôi", ông Gharibabadi phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình nhà nước hôm 28/7.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh có thông tin một số quốc gia châu Âu có thể quyết định tham gia cùng Mỹ trong các nỗ lực nhằm mở cửa trở lại Hormuz, khoảng 5 tháng sau khi nơi này rơi vào sự kiểm soát của Iran.
Iran đã đánh tiếng rằng cách duy nhất để việc quá cảnh qua Hormuz có thể trở lại mức chấp nhận được là Mỹ và các đồng minh phải công nhận chủ quyền của Iran đối với tuyến đường thủy then chốt này.
Ông Gharibabadi cho biết lập trường của Iran là eo biển Hormuz sẽ không bao giờ quay trở lại trạng thái trước xung đột.
Ông đồng thời bổ sung rằng Iran đã "phát hiện ra một năng lực phòng thủ mới" dưới hình thức kiểm soát Hormuz, điều mà họ coi là một thành tố thiết yếu đối với an ninh quốc gia.
"Iran không lo ngại về bất kỳ hành động đối kháng nào, thậm chí cả việc tái xung đột. Hãy để thế giới biết rằng Iran đã nâng cấp các công cụ phòng thủ của mình", ông Gharibabadi nói.
Ông Gharibabadi nhấn mạnh eo biển Hormuz đã trở thành "một phần an ninh quốc gia" của Iran và cũng cấu thành "một năng lực phòng thủ quan trọng" đối với đất nước.
Theo ông Gharibabadi, các dàn xếp trong tương lai chi phối eo biển Hormuz sẽ có những tác động lâu dài đối với an ninh quốc gia của Iran và đối với các đánh giá về thể hiện của quốc gia này trong cuộc chiến gần đây.
Ông cho biết các diễn biến ở tuyến đường thủy chiến lược này không nên chỉ được coi là một vấn đề tạm thời hay một vấn đề giới hạn trong "việc qua lại của một vài tàu thương mại", lưu ý rằng eo biển này đã trở thành một trong những tài sản phòng thủ chính của Iran.
Ông Gharibabadi cho biết một số quốc gia, bao gồm các bên duy trì liên lạc với Iran, đã gợi ý các tàu thuyền nên sử dụng tuyến đường phía nam ít nhất cho đến khi đạt được một thỏa thuận. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng Iran "sẽ không công nhận tuyến đường này dù chỉ trong một giờ".
