Đảo Kharg của Iran (Ảnh: Shutter).
Đảo dầu Iran thành pháo đài
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cân nhắc việc sử dụng quân đội Mỹ để kiểm soát Kharg, hòn đảo nhỏ nằm ở phía đông bắc vịnh Ba Tư vốn được coi là một huyết mạch kinh tế xử lý khoảng 90% lượng xuất khẩu dầu thô của Iran. Kế hoạch nhằm gây sức ép buộc Tehran phải mở lại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, các quan chức Mỹ và chuyên gia quân sự cho rằng một chiến dịch trên bộ như vậy sẽ tiềm ẩn những rủi ro lớn, bao gồm khả năng thương vong cao đối với lực lượng Mỹ. Theo các nguồn tin, hòn đảo này có hệ thống phòng thủ nhiều lớp, và trong những tuần gần đây Iran đã triển khai thêm các hệ thống tên lửa phòng không vác vai (MANPADS).
Iran cũng đã bố trí các bẫy, bao gồm mìn chống bộ binh và mìn chống thiết giáp xung quanh hòn đảo, trong đó có cả dọc bờ biển, nơi lực lượng Mỹ có thể đổ bộ nếu Tổng thống Donald Trump quyết định triển khai chiến dịch trên bộ.
Một số đồng minh của Tổng thống Trump đang đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về việc liệu có cần thiết phải tiến hành một chiến dịch như vậy hay không, bởi ngay cả khi kiểm soát hòn đảo thì điều đó cũng không tự thân giải quyết được các vấn đề liên quan đến eo biển Hormuz và sự kiểm soát của Iran đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) chưa đưa ra bình luận về các hoạt động của Iran tại Kharg.
Quân đội Mỹ trước đó đã tấn công đảo Kharg vào ngày 13/3. CENTCOM cho biết họ đã đánh trúng 90 mục tiêu, bao gồm “các cơ sở lưu trữ thủy lôi, hầm chứa tên lửa và nhiều địa điểm quân sự khác”. Tổng thống Trump thông báo về cuộc tấn công này, nói rằng lực lượng Mỹ đã tránh đánh vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên đảo “vì lý do nhân đạo”.
Rủi ro tiềm ẩn với lực lượng Mỹ
Một nguồn tin Israel cho biết có lo ngại rằng việc kiểm soát Kharg sẽ dẫn đến các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa vác vai của Iran, gây thương vong cho binh sĩ Mỹ.
“Hy vọng là họ (Mỹ) sẽ không chấp nhận rủi ro và thay vào đó sẽ tấn công các mỏ dầu, nhưng không thể biết trước được”, nguồn tin cho hay.
James Stavridis, cựu Tư lệnh Tối cao NATO hiện là nhà phân tích quân sự, nhận định: “Tôi sẽ rất lo ngại về điều này. Iran rất khôn ngoan và cứng rắn. Họ sẽ làm mọi cách để gây thương vong tối đa cho lực lượng Mỹ, cả trên các tàu ngoài khơi và đặc biệt là khi bộ binh đặt chân vào lãnh thổ có chủ quyền của họ”.
Theo ông Stavridis, các cuộc không kích của quân đội Mỹ vào hòn đảo đã làm suy yếu một phần hệ thống phòng không và phòng thủ trên biển của nó, bao gồm tên lửa đất đối không HAWK và pháo phòng không Oerlikon.
Tuy nhiên, lực lượng Mỹ vẫn dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái của Iran do hòn đảo nằm gần bờ biển Iran. Các quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump vẫn đang cân nhắc liệu một chiến dịch trên bộ có xứng đáng với rủi ro hay không.
Ông Stavridis cho rằng một cách gây sức ép khác đối với Iran là thiết lập phong tỏa ngoài khơi đảo Kharg, khiến Iran không thể xuất khẩu dầu mà không cần đưa quân lên bờ,” ông nói.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf hôm 25/3 cảnh báo: “Mọi động thái của đối phương đều nằm trong sự giám sát hoàn toàn của lực lượng vũ trang chúng tôi. Nếu họ vượt quá giới hạn, toàn bộ cơ sở hạ tầng trọng yếu của quốc gia khu vực đó sẽ trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công không ngừng nghỉ”.
Trước đó cùng ngày, ông Ghalibaf nói: “Chúng tôi đang theo dõi chặt chẽ mọi động thái của Mỹ trong khu vực, đặc biệt là việc triển khai quân”.
Đảo Kharg có diện tích khoảng bằng 1/3 Manhattan, điều đó có nghĩa là Mỹ sẽ cần triển khai một lực lượng đổ bộ mạnh nếu tiến hành chiến dịch đổ bộ. Hòn đảo nằm ở cực bắc của vịnh Ba Tư, cách xa eo biển Hormuz nhưng lại rất gần các cơ sở dầu mỏ của Iran.
Hai đơn vị viễn chinh Thủy quân lục chiến Mỹ, chuyên về các chiến dịch đổ bộ nhanh, tập kích và tấn công từ các tàu đổ bộ, gần đây đã được triển khai tới Trung Đông.
Các đơn vị này bao gồm hàng nghìn lính thủy đánh bộ cùng tàu chiến đổ bộ, phương tiện hàng không và tàu đổ bộ. Đây là lực lượng có khả năng cao nhất tham gia chiến dịch kiểm soát đảo Kharg. Khoảng 1.000 binh sĩ từ Sư đoàn Dù 82 của Lục quân Mỹ cũng dự kiến được triển khai tới khu vực trong những ngày tới.
Một nguồn tin khác cho biết, CENTCOM đang duy trì giám sát liên tục từ trên không đối với hòn đảo, vì vậy quân đội có thể quan sát được cả những thay đổi về địa hình và môi trường tại các khu vực được cho là đã đặt bẫy.
Các đồng minh vùng Vịnh cũng đang kín đáo thúc giục Mỹ không kéo dài xung đột bằng cách đổ bộ vào đảo Kharg hoặc loại bỏ lượng uranium làm giàu cao của Iran. Họ lo ngại việc kiểm soát Kharg sẽ gây thương vong lớn, có khả năng kích hoạt các đòn trả đũa từ Iran nhằm vào cơ sở hạ tầng của các nước Vùng Vịnh và kéo dài xung đột.
Thay vào đó, các quốc gia Vùng Vịnh đang thúc ép Mỹ cần phải phá hủy chương trình tên lửa đạn đạo của Iran trước khi kết thúc xung đột. Trong những ngày gần đây, Lầu Năm Góc đã thông báo với các nước Vùng Vịnh rằng phần lớn năng lực tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình của Iran đã bị phá hủy và Mỹ gần hoàn tất danh sách mục tiêu, dù không nêu rõ thời gian.
