Khói bốc lên từ vụ nổ trên tàu chở dầu sau cuộc tấn công ở Biển Đỏ, ngoài khơi Yemen năm 2024 (Ảnh: EPA).
Rạng sáng 23/7, lực lượng Houthi ở Yemen tuyên bố đã tiến hành một chiến dịch quân sự nhằm vào hai tàu chở dầu của Ả rập Xê út. Trong khi đó, các báo cáo an ninh hàng hải cho biết một trong hai tàu, tàu chở dầu Encelia treo cờ Ả rập Xê út, đã bị tấn công trên Biển Đỏ.
Houthi xác định hai tàu chở dầu bị nhắm mục tiêu là “Encelia” và “Layla”, đồng thời cáo buộc các tàu này vi phạm lệnh phong tỏa hải quân do Houthi, lực lượng được Iran hậu thuẫn, áp đặt đối với Ả rập Xê út. Houthi cho biết đã tấn công các tàu bằng một số tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình.
Một nguồn tin an ninh hàng hải cho biết tàu Encelia đã phát tín hiệu cấp cứu, thông báo rằng tàu bị tên lửa đánh trúng khi đang hoạt động tại vùng ngoại vi cảng Jizan, Ả rập Xê út, trên Biển Đỏ, và bốc cháy.
Nhóm quản lý rủi ro hàng hải Vanguard của Anh cho biết tàu chở dầu Encelia treo cờ Ả rập Xê út đã bị một vật thể chưa xác định đánh trúng mạn phải, cách khu vực Al Shuqaiq của Ả rập Xê út khoảng 70 hải lý về phía tây nam, vào lúc 20h.
Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết đã nhận được báo cáo về một sự cố xảy ra trong cùng khu vực. Theo đó, thuyền trưởng một tàu chở dầu báo cáo con tàu bị một vật thể chưa xác định đánh trúng, gây ra hỏa hoạn trên tàu và thủy thủ đoàn đang nỗ lực dập lửa. UKMTO cho biết chưa có thông tin về thương vong hoặc tác động đến môi trường.
Hiện chưa rõ báo cáo của UKMTO có đề cập đến tàu Encelia hay không, dù vị trí và các chi tiết trong báo cáo phù hợp với thông tin do Vanguard cung cấp.
Vanguard cho biết Houthi được cho là đã nhận trách nhiệm về vụ tấn công, đồng thời tuyên bố đã đánh trúng một tàu thứ hai là Layla, song thông tin này chưa được xác nhận.
Vị trí Biển Đỏ và Ả rập Xê út trên bản đồ (Ảnh: EIA).
Ngày 20/7, Houthi tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Ả rập Xê út trên Biển Đỏ, động thái đe dọa làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu vượt ra ngoài khu vực Vùng Vịnh.
Trong cùng tuyên bố, Houthi cho biết đã buộc khoảng 10 tàu phải quay đầu sau khi cảnh báo các tàu không được đi đến các cảng của Ả rập Xê út.
Dữ liệu theo dõi tàu thuyền cho thấy, vào ngày 22/7, 5 tàu chở dầu đã đổi hướng trên Biển Đỏ. Trong đó, 2 tàu phát tín hiệu cho biết kênh đào Suez là điểm đến mới, sau khi Houthi cảnh báo các tàu tránh xa các cảng của Ả rập Xê út.
Houthi tuyên bố sẽ không cho phép các tàu bốc hoặc dỡ hàng tại các cảng của Ả rập Xê út. Động thái này có thể cản trở hoạt động xuất khẩu dầu của Ả rập Xê út và làm gián đoạn thêm 7% nguồn cung dầu toàn cầu.
Ả rập Xê út, quốc gia Trung Đông đang cho phép lực lượng Mỹ đồn trú, chưa yêu cầu Washington hỗ trợ quân sự. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo việc lực lượng Houthi tìm cách cản trở hoạt động vận tải ở Biển Đỏ - tuyến hàng hải huyết mạch của thương mại toàn cầu - có thể kéo Mỹ vào cuộc.
“Nếu điều gì đó như vậy xảy ra, chúng tôi sẽ xử lý. Trước đây chúng tôi đã từng làm điều đó với Houthi”, ông Trump nói với các phóng viên hôm 21/7.
Dưới thời chính quyền Tổng thống Joe Biden, Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu của Houthi trong nỗ lực duy trì tuyến đường thương mại quan trọng trên Biển Đỏ. Năm ngoái, Tổng thống Trump đã tăng cường chiến dịch này, tiến hành không kích Houthi sau khi lực lượng này tấn công các tàu chiến Mỹ và tàu thương mại ngoài khơi Yemen.
