Ngày 5/8, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị phối hợp Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên Việt tổ chức đưa 10 cá thể gà lôi lam mào trắng (5 trống, 5 mái) về Trung tâm nhân nuôi các loài trĩ quý hiếm tại bản Bang, xã Kim Ngân, tỉnh Quảng Trị.
Đàn gà lôi này có nguồn gốc từ quần thể nhân nuôi bảo tồn được quản lý tại châu Âu và chuyển về Việt Nam thông qua sự phối hợp trong chương trình phục hồi gà lôi lam mào trắng.

Một cá thể gà lôi lam mào trắng (Ảnh: Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên Việt).
Đây là dấu mốc quan trọng trong nỗ lực phục hồi một loài chim đặc hữu của Việt Nam, được Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế ghi nhận ở tình trạng rất nguy cấp, có thể đã tuyệt chủng ngoài tự nhiên.
Trước mắt, các cá thể gà lôi lam mào trắng sẽ được chăm sóc, theo dõi và thích nghi với khí hậu địa phương, hình thành các cặp sinh sản và tạo ra những thế hệ sinh tại Việt Nam, được cá thể gà bố mẹ nuôi dưỡng tự nhiên.
“Chúng ta không chỉ đón những cá thể gà lôi lam mào trắng trở về miền Trung mà còn trao cho một loài động vật đặc hữu của Việt Nam cơ hội trở lại và sinh sôi trong những cánh rừng quê hương”, đại diện Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên Việt chia sẻ.

Khu vực chuồng nuôi gà lôi lam mào trắng tại tỉnh Quảng Trị (Ảnh: Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên Việt).
Gà lôi lam mào trắng (tên khoa học Lophura edwardsi) từng sinh sống trong các khu rừng đất thấp ẩm ở miền Trung Việt Nam, phân bố trong phạm vi hẹp ở các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Trị và thành phố Huế.
Do suy thoái sinh cảnh, nạn săn bắt trái phép cùng nhiều tác động kéo dài khiến gà lôi lam mào trắng dần biến mất. May mắn một số cá thể được đưa sang châu Âu từ cuối năm 1920 và lưu giữ được nguồn gen quý hiếm.
Qua hơn một thế kỷ nhân nuôi, các vườn thú và chuyên gia quốc tế đã duy trì được một quần thể gà lôi lam mào trắng có giá trị di truyền để phục hồi loài trên chính quê hương của chúng.
Dự kiến cuối năm 2028, các cá thể gà lôi lam mào trắng sẽ được tái thả về tự nhiên khi các yêu cầu kỹ thuật, thú y và an toàn sinh cảnh được đáp ứng.
Trên cơ sở kết quả của từng giai đoạn, chương trình hướng tới mục tiêu phục hồi một quần thể gà lôi lam mào trắng có khả năng sinh sôi bền vững trong tự nhiên vào khoảng năm 2035.