Châu Âu tiếp tục đối mặt nắng nóng cực đoan (Ảnh: AFP).
Cơ quan giám sát khí hậu của EU Copernicus ngày 9/7 cho biết, nhiệt độ trung bình ở Tây Âu đạt 20,74 độ C vào tháng 6, cao hơn 3 độ C so với mức chuẩn giai đoạn 1991-2020. Nó đã phá vỡ kỷ lục trước đó của khu vực này được thiết lập vào tháng 6/2025.
Báo cáo được đưa ra trong bối cảnh một đợt nắng nóng mới đang quét qua châu Âu tuần này, tiếp sau một đợt nắng nóng kỷ lục vào tháng 6 và một đợt nóng gay gắt đến sớm bất thường vào tháng 5 mùa xuân.
“Chúng ta sẽ chứng kiến nhiều đợt nắng nóng hơn trong một thế giới đang ấm dần lên. Chúng sẽ dữ dội hơn, kéo dài hơn và sẽ tác động đến nhiều khu vực địa lý hơn”, Samantha Burgess, giám đốc chiến lược về khí hậu tại Trung tâm Dự báo Thời tiết Tầm trung châu Âu, cho biết.
Copernicus cho biết đây là tháng 6 nóng thứ hai trong lịch sử đối với thế giới và đối với toàn châu Âu nói chung, khi biến đổi khí hậu do con người gây ra tiếp tục đẩy nhiệt độ lên cao hơn. Nhiệt độ toàn cầu trong tháng 6 cao hơn 1,39 độ C so với mức trung bình ước tính của thời kỳ tiền công nghiệp, giai đoạn từ năm 1850 đến 1900.
Các đại dương trên thế giới đã trải qua nhiệt độ tháng 6 cao nhất trong lịch sử, trong bối cảnh hiện tượng thời tiết El Nino gây ấm lên đang phát triển và được dự báo sẽ mạnh lên ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương.
“Chúng ta đang ở thời điểm chuyển giao, nơi biến đổi khí hậu đang dịch chuyển từ một vấn đề thống kê trừu tượng ở tương lai mà bạn vẫn đọc trong các báo cáo, trở thành một thực tế cụ thể ở hiện tại và là một yếu tố gây đảo lộn cuộc sống hàng ngày”, bà Burgess nói.
Châu Âu là châu lục ấm lên nhanh nhất thế giới, và những thay đổi trong tuần hoàn khí quyển đang thúc đẩy các đợt nắng nóng thường xuyên và dữ dội hơn tại châu lục này.
Tháng 6 đặc biệt khắc nghiệt đối với châu Âu khi một “vòm nhiệt”, một hệ thống áp cao hoạt động như nắp đậy trên một chiếc nồi đang sôi, đã dẫn đến các kỷ lục nhiệt độ mọi thời đại và kỷ lục của tháng tại một vài quốc gia.
Hàng nghìn ca tử vong có liên quan đến đợt nắng nóng này, hầu hết là ở Pháp, Tây Ban Nha và Bỉ.
Hơn 2/3 người dân châu Âu, tương đương 410 triệu người, đã phải chịu đựng nhiệt độ vượt quá 35 độ C trong đợt nắng nóng từ ngày 15/6 đến 30/6.
Đợt nắng nóng tháng 6 “đã góp phần gây ra những tác động nghiêm trọng đến sức khỏe, bao gồm cả những ca tử vong do nắng nóng”, Copernicus cho biết.
Vùng Địa Trung Hải đã trải qua đợt nắng nóng vùng biển kỷ lục của riêng mình, trong khi các vùng bờ biển Đại Tây Dương của châu lục này cũng bị ảnh hưởng bởi các đợt nóng gay gắt, đặt các hệ sinh thái vào tình trạng nguy hiểm.
“Khi nước biển ấm, chúng ta ít được giải nhiệt hơn vào ban đêm vì không có hơi mát từ đại dương thổi vào. Không có gió biển”, bà Burgess nói.
Điều kiện khô hạn làm tăng nguy cơ hạn hán ở Đông Âu và góp phần vào hoạt động cháy rừng ở bán đảo Iberia và miền Nam nước Pháp, Copernicus cho biết.
Bà Burgess cho biết châu Âu cần các kế hoạch thích ứng để ứng phó với biến đổi khí hậu. “Nhiều tòa nhà tuyệt vời trên khắp châu Âu được xây dựng từ hàng trăm năm trước, và kiểu khí hậu đó giờ không còn tồn tại nữa”, bà nói.
Bà cũng nhấn mạnh thế giới cần đạt được mức phát thải ròng bằng không (net-zero) từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch càng sớm càng tốt.
“Các đợt nắng nóng sẽ chỉ trở nên tồi tệ hơn khi chúng ta càng bơm nhiều (khí thải từ) nhiên liệu hóa thạch vào khí quyển”, bà nói.
