Nữ cảnh sát trưởng AI AIko của Nhật Bản (Ảnh: Cảnh sát Osaka).
Cô có giọng nói của một phụ nữ trẻ, gương mặt thân thiện và đeo phù hiệu cảnh sát trưởng. Tên cô là “AIko” và có thể là vũ khí đặc biệt nhất của Nhật Bản trong cuộc chiến chống lừa đảo trực tuyến, loại tội phạm đã khiến nước này thiệt hại kỷ lục 2 tỷ USD trong năm ngoái.
Aiko, sự kết hợp giữa chữ viết tắt của trí tuệ nhân tạo (AI) và hậu tố “ko” ám chỉ nữ giới trong tiếng Nhật Bản, lần đầu ra mắt công chúng vào cuối tháng 5 trên kênh YouTube của Cảnh sát tỉnh Osaka. Trong các video, AIko cảnh báo người xem về những thủ đoạn của các đối tượng giả danh cảnh sát, người nổi tiếng kêu gọi đầu tư hoặc đối tượng lừa đảo tình cảm.
Theo Kyodo News, AIko đưa ra cảnh báo bằng ngôn ngữ đơn giản, trực tiếp, hướng đến nhóm đối tượng mà các chiến dịch tuyên truyền phòng chống tội phạm truyền thống lâu nay khó tiếp cận.
“Không có cảnh sát nào xuất trình thẻ ngành và lệnh bắt giữ qua mạng”, AIko nói trong video có tiêu đề “Lớp học phòng chống tội phạm của Cảnh sát trưởng AIko”, đồng thời phân tích các ví dụ thực tế về những cuộc trao đổi giữa kẻ lừa đảo và nạn nhân.
AIko được tạo ra bởi Toshinori Hirano, giáo sư thỉnh giảng tại Trung tâm An ninh mạng thuộc Đại học Kagawa. Ông từng là cố vấn cho cảnh sát Osaka trước khi phát triển nhân vật ảo này. Hirano nói với Kyodo rằng ông hy vọng sẽ “nâng cao nhận thức phòng chống tội phạm thông qua việc ứng dụng công nghệ”.
Động thái này cũng phản ánh thực tế rằng lừa đảo không còn chỉ là vấn đề của người cao tuổi. Theo dữ liệu sơ bộ của cảnh sát được Kyodo dẫn lại, tại Osaka, những người dưới 65 tuổi chiếm gần một nửa số nạn nhân trong năm ngoái. Điều này đã thúc đẩy giới chức tìm cách tiếp cận người trẻ trên các nền tảng mà họ đang sử dụng.
Sự ra mắt của AIko diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản đang đối mặt với làn sóng lừa đảo nghiêm trọng. Theo NHK, các vụ lừa đảo đầu tư qua mạng xã hội và các hình thức lừa đảo chiếm đoạt lòng tin khác đã khiến nạn nhân thiệt hại hơn 2 tỷ USD trong năm ngoái, mức cao nhất từ trước tới nay.
Cảnh sát cho biết các thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn, với nạn nhân thuộc mọi lứa tuổi bị lừa bởi những kẻ giả danh cơ quan thực thi pháp luật, nhà đầu tư nổi tiếng hoặc người yêu trên mạng. Các tổ chức đứng sau những đường dây này thường hoạt động ở nước ngoài.
Ngoài lĩnh vực thực thi pháp luật, chính quyền Nhật Bản cũng đang tìm cách tận dụng AI tạo sinh để cắt giảm thủ tục hành chính rườm rà. Bằng cách trang bị cho công chức các nền tảng chuyên dụng, chính phủ kỳ vọng sẽ giảm đáng kể thời gian dành cho các công việc hành chính lặp lại và quá trình chuẩn bị văn bản pháp luật.
Thủ tướng Sanae Takaichi đã yêu cầu các nhân viên chính phủ “thực hiện công việc một cách sáng tạo và chứng minh cho công chúng thấy giá trị của AI đáng tin cậy”.
