Từ đầu năm đến nay, thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến sự biến động mạnh. Đáng nói, áp lực rút ròng liên tiếp của khối ngoại, cùng thanh khoản giao dịch thấp khiến chỉ số VN-Index giảm mạnh kể từ đỉnh 1.900 điểm.
Trong bối cảnh đó, từ nhà đầu tư cá nhân, bộ phận tự doanh của các công ty chứng khoán cho đến các quỹ ngoại quy mô tỷ USD đều chịu tổn thất không nhỏ. Đáng chú ý, ngay cả các quỹ ngoại vốn có hệ thống quản trị rủi ro bài bản, tầm nhìn chiến lược và thường chủ động trong quyết định đầu tư cũng không tránh khỏi thua lỗ.
PYN Elite - quỹ đầu tư của Phần Lan - vừa có báo cáo tháng 7 với hiệu suất âm 8,5%, kém hơn mức giảm 6,7% của VN-Index. Tính từ đầu năm đến cuối tháng, hiệu suất của quỹ âm 11,7%.
Thống kê hiệu suất từng tháng của PYN Elite (Ảnh: PYN Elite).
Theo đó, quy mô tài sản quản lý (AUM) tại ngày 31/7 đạt 819 triệu euro, giảm hơn 73 triệu euro so với cuối tháng trước. Nếu quy đổi theo tỷ giá mua tiền mặt hiện hành của ngân hàng, quy mô quỹ cuối tháng 7 tương đương khoảng 24.200 tỷ đồng, giảm 2.157 tỷ đồng chỉ sau 1 tháng.
Được biết, quỹ Phần Lan phân bổ vốn vào các cổ phiếu vốn hóa lớn như STB của Sacombank, Hòa Phát (mã: HPG), Công ty cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (mã: MWG), Tập đoàn FPT (mã: FPT), Vietnam Airlines (mã: HVN)…
Không riêng quỹ này, nửa đầu năm loạt “cá mập” cũng ghi nhận bức tranh đầu tư kém lạc quan.
Đơn cử, Vietnam Enterprise Investments Limited (VEIL) - quỹ lớn nhất thuộc Dragon Capital - tiếp tục đánh mất 1,7% giá trị tài sản ròng trong tháng 7. Tương đương, quỹ này thất thoát 41,2 triệu USD so với tháng trước, xuống còn gần 2 tỷ USD.
Lũy kế 7 tháng, ước tính VEIL đã lỗ 21,5% tại thị trường Việt Nam, trong đó có 5 tháng lỗ liên tiếp. Báo cáo từ VEIL cho biết cổ phiếu MWG của Thế giới Di động là nguyên nhân chính khiến tài sản ròng tiếp tục giảm trong tháng qua, khi đây là cổ phiếu duy nhất giảm hai con số trong top 10 danh mục đầu tư của quỹ này.
Dữ liệu thống kê 6 tháng từ FiinTrade cũng chỉ ra, có đến 56/88 quỹ ghi nhận hiệu suất âm trong nửa đầu năm 2026.
Nhiều quỹ ghi nhận hiệu suất âm 6 tháng đầu năm (Ảnh: FiinTrade).
Tỷ trọng các quỹ thua lỗ tăng lên khoảng 64%, gần gấp đôi so với cùng kỳ năm 2025 (lúc bấy giờ chỉ khoảng 35% quỹ thua lỗ). Ngoài PYN Elite và VEIL, thì những cái tên thua lỗ còn có các quỹ như FUEVFVND, DCDS, VMFVSF, VinaCapital-VOF, K-Vietnam...
Đáng chú ý, có 14/88 quỹ duy trì hiệu suất âm trong 4 tháng liên tiếp (từ tháng 3 đến tháng 6/2026), bao gồm một số quỹ quy mô vừa và nhỏ thuộc VinaCapital và Dragon Capital.
Chiều ngược lại, chỉ một số ít quỹ duy trì được hiệu suất dương trong quý II và nửa đầu năm 2026, nổi bật là EVESG, Fubon FTSE Vietnam ETF và Xtrackers Vietnam ETF.
Điểm chung của các quỹ này là danh mục tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn như Vingroup (mã: VIC), Vinhomes (mã: VHM), Sacombank (mã: STB) - những mã có diễn biến tích cực trong 6 tháng đầu năm 2026.
Về thị trường chứng khoán, VN-Index kết thúc tháng 7 tại 1.735,78 điểm, giảm 127,7 điểm (giảm 6,85%) so với cuối tháng 6. So với mức đỉnh cao nhất hồi đầu tháng 1 khi chỉ số này từng vượt mốc 1.900 điểm, thì VN-Index đã giảm hơn 150 điểm, tương đương biên độ điều chỉnh 8%.
Trong đó, nhà đầu tư nước ngoài liên tục bán ròng với tổng giá trị 92.280 tỷ đồng, tương ứng 3,54 tỷ USD tính từ đầu năm.
Bước sang tháng 8, điểm nhấn là khối ngoại bắt đầu mua ròng trở lại 4 phiên liên tiếp với hàng nghìn tỷ đồng. Cụ thể trong phiên 3/8, khối ngoại mua ròng hơn 1.020 tỷ đồng - là phiên mua ròng trên nghìn tỷ đầu tiên kể từ đầu tháng 4/2026 nếu không tính giao dịch thỏa thuận lớn. Sang phiên 4/8, khối ngoại mua tiếp gần 890 tỷ đồng. Con số mua ròng phiên 5/8 là 478 tỷ đồng, trước khi bán trở lại trong phiên tiếp theo.
Dưới góc nhìn chuyên gia, ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư Chứng khoán An Bình - nhận định rằng từ tháng 8, thị trường dự kiến sẽ có những chuyển biến lạc quan hơn. Có nhiều động lực giúp thị trường dần hồi phục càng về cuối năm, bao gồm:
Động lực thứ nhất đến từ việc thị trường được nâng hạng sẽ thu hút dòng vốn ngoại tỷ USD mới - bù đắp cho dòng vốn rút ròng từ năm 2022 đến nay.
Theo tính toán, việc được nâng hạng lên thị trường mới nổi sơ cấp của FTSE có thể thu hút khoảng 1 đến 1,5 tỷ USD từ các quỹ thụ động. Nếu tính cả các quỹ chủ động (thường có quy mô gấp 4-5 lần quỹ thụ động), tổng giá trị dòng vốn thu hút được có thể lên tới 5 đến 6 tỷ USD. Con số này được xem là phần bù đắp trực tiếp cho lượng vốn đã bị rút ra khỏi thị trường từ năm 2025 đến nay.
Động lực thứ hai, sự thoái vốn của khối doanh nghiệp Nhà nước, tập trung tại nhóm viễn thông, dầu khí, tài chính… đặc biệt đúng với khẩu vị của khối ngoại, cũng dự báo tạo cú huých mới cho thị trường.
