Ngày 1/5 đánh dấu một cột mốc lịch sử đối với thị trường năng lượng toàn cầu khi các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) chính thức rút khỏi Tổ chức Các nước Ả Rập xuất khẩu dầu mỏ (OAPEC). Động thái này diễn ra ngay sau cú sốc hôm 28/4 khi nước này bất ngờ tuyên bố rời khỏi Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cùng liên minh OPEC+ rộng lớn hơn.
Không còn bị ràng buộc bởi bất kỳ khuôn khổ khu vực nào, quốc gia vùng Vịnh đang nắm trong tay quyền tự quyết hoàn toàn về sản lượng. Ban Thư ký OAPEC xác nhận đã nhận được thư thông báo chính thức từ Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Mohammed al-Mazrouei gửi tới Bộ trưởng Dầu mỏ Libya đồng thời là Chủ tịch luân phiên của tổ chức này.
Quyết định có hiệu lực ngay lập tức, khép lại một chương dài gắn bó giữa UAE và các liên minh năng lượng truyền thống.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã rút khỏi Tổ chức Các nước Ả Rập xuất khẩu dầu mỏ (OAPEC) kể từ ngày 1/5 (Ảnh: Apa.az).
Bài toán tối đa hóa lợi nhuận trước "hoàng hôn" dầu mỏ
Được thành lập từ năm 1968 với trụ sở tại Kuwait, OAPEC vốn không áp đặt hạn ngạch sản lượng. Do đó, việc rút khỏi tổ chức này không ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung trước mắt.
Tuy nhiên, giới quan sát khu vực đánh giá đây là bước đi mang tính chủ quyền và định hướng chính sách rõ ràng. UAE đang chủ động rời bỏ những khuôn khổ không còn mang lại giá trị thực tế để tự kiểm soát chính sách xuất khẩu theo các điều kiện riêng.
Động cơ lớn nhất đằng sau chuỗi quyết định này là bài toán giải phóng năng lực khai thác. Tập đoàn dầu khí quốc gia ADNOC đã nâng công suất lên gần 5 triệu thùng mỗi ngày. Chính phủ nước này đang dồn lực để chính thức đạt mốc sản lượng này vào năm 2027. Đây là một mục tiêu đầy tham vọng nhưng từng bị kìm hãm gắt gao bởi các quy định chung của liên minh OPEC.
Theo Reuters, tầm nhìn kinh tế dài hạn của UAE gắn liền với kế hoạch chi tiêu vốn trị giá 150 tỷ USD thông qua ADNOC nhằm thúc đẩy tăng trưởng ngành năng lượng. Nếu tiếp tục nhượng bộ và ở lại tổ chức, sản lượng thực tế của họ sẽ luôn nằm dưới mức tiềm năng rất xa. Việc xuất khẩu qua vùng Vịnh dự kiến sớm được khôi phục, tạo điều kiện để dòng chảy "vàng đen" của UAE tràn ra thị trường toàn cầu.
Trong bối cảnh nhu cầu dầu mỏ thế giới được dự báo sắp đạt đỉnh, thời gian không còn đứng về phía các quốc gia xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch. UAE buộc phải chạy đua với thời gian. Họ muốn tối đa hóa giá trị nguồn tài nguyên dự trữ càng nhanh càng tốt trước khi quá trình chuyển dịch sang năng lượng tái tạo diễn ra triệt để.
Độc lập chính sách và "tấm đệm" 3.000 tỷ USD
Việc chia tay các liên minh không chỉ xuất phát từ khía cạnh thương mại mà còn phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản trị rủi ro của giới chức UAE. Thời gian qua, quốc gia này phải đối mặt với rủi ro an ninh trực tiếp nhưng lại phải vận hành dưới các chính sách mang tính tập đoàn nằm ngoài tầm kiểm soát.
Sự không hài lòng về cách nhóm xử lý các cuộc tấn công của Iran trong thời gian xung đột cùng những căng thẳng với Saudi Arabia đã đẩy nhanh quá trình chia tay.
Trả lời phỏng vấn Reuters qua điện thoại, Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Mohamed al-Mazrouei khẳng định quyết định rút lui xuất phát từ lợi ích kinh tế quốc gia. Ông nhấn mạnh đây là kết quả sau quá trình xem xét cẩn trọng các chiến lược năng lượng hiện tại và tương lai, hoàn toàn không thảo luận với bất kỳ quốc gia nào khác.
Chuyên gia kinh tế trưởng Monica Malik tại ADCB nhận định với Reuters rằng việc rời khỏi cơ chế kiểm soát giá sẽ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng. Động thái này mở ra cơ hội lớn để UAE gia tăng thị phần toàn cầu ngay khi tình hình địa chính trị khu vực bình thường trở lại.
Đáng chú ý, UAE dám bước ra khỏi vùng an toàn nhờ một nền tảng tài chính khổng lồ. Nền kinh tế nước này hiện đã đa dạng hóa mạnh mẽ với các lĩnh vực ngoài dầu mỏ đóng góp hơn 70% GDP.
Các quỹ đầu tư quốc gia đang quản lý khối tài sản gần 3.000 tỷ USD. Khối tài sản khổng lồ này tạo ra một "tấm đệm" vững chắc, giúp họ ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu thay vì chật vật duy trì giá dầu ở mức cao.
Dù đường ai nấy đi, các bên vẫn giữ thái độ hòa hoãn. Trên nền tảng X, OAPEC gửi lời cảm ơn những đóng góp tích cực của UAE và cam kết tiếp tục triển khai các chương trình chiến lược nhằm phục vụ lợi ích chung của các thành viên còn lại. Trong khi đó, tại hội nghị "Make It In The Emirates" diễn ra hôm thứ Hai, Bộ trưởng Mazrouei tiết lộ OPEC đã phản ứng khá bình tĩnh trước quyết định này.
UAE ra đi trong thiện chí, đánh dấu một chương mới của thị trường năng lượng, nơi những tay chơi lớn sẵn sàng tự định đoạt luật chơi của riêng mình.
