Tại dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ Tài chính đề xuất doanh nghiệp, hộ kinh doanh có doanh thu đến 10 tỷ đồng/năm được lựa chọn một trong 2 phương pháp tính thuế, gồm tính theo tỷ lệ trên doanh thu hoặc tính trên lợi nhuận.
Đặc biệt, phương pháp tính thuế đơn giản dự kiến áp dụng từ kỳ tính thuế năm nay.
Thông tin chi tiết, bà Nguyễn Thị Bích Thủy, Phó trưởng phòng hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh thuộc Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), cho biết Bộ Tài chính đang tiến hành sửa đổi toàn diện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017. Thay vì chỉ sửa đổi, bổ sung, cơ quan này đã xây dựng luật mới với tên gọi "Luật phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa". Dự thảo luật dự kiến sẽ được trình Chính phủ trong tháng này và gửi Quốc hội trong kỳ họp tháng 10/2026.
Theo bà Thủy, Luật được thiết kế dựa trên nguyên tắc khuyến khích doanh nghiệp tự phát triển thay vì chỉ dựa vào hỗ trợ của Nhà nước. Mục tiêu là giúp hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp. Ngoài ra, Luật cũng thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ phát triển thành doanh nghiệp vừa, giúp doanh nghiệp vừa trở thành doanh nghiệp lớn.
Luật bao gồm các chính sách liên quan đến thuế, kế toán. Trong đó, với chính sách thuế, hộ kinh doanh được hỗ trợ giảm gánh nặng đầu vào, bãi bỏ phương pháp tính thuế khoán, lệ phí môn bài. Song song đó là việc áp dụng chế độ kế toán đơn giản cho doanh nghiệp nhỏ.
Trước đó, phát biểu giải trình các ý kiến đại biểu Quốc hội nêu về dự thảo Nghị quyết về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết theo số liệu thống kê hiện nay, số hộ kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỷ đồng là 2,69 triệu hộ kinh doanh, chiếm tới 99,98% tổng số hộ kinh doanh trên cả nước. Cùng với đó, số doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng là hơn 865.000 doanh nghiệp, chiếm khoảng 81,1% tổng số doanh nghiệp.
Như vậy, ngưỡng 10 tỷ đồng đảm bảo bao phủ và hỗ trợ được đại đa số các hộ kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ, siêu nhỏ đang thực sự gặp khó khăn hiện nay.
Khách du lịch mua hàng tại một hộ kinh doanh (Ảnh: Bảo Quyên).
Theo hướng dẫn của Cục Thuế, trong thời gian chờ chính sách mới, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc diện nộp thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp thu nhập tính thuế sẽ được hướng dẫn tạm nộp theo phương pháp đơn giản.
Cụ thể, số thuế thu nhập cá nhân tạm nộp được xác định bằng doanh thu tính thuế trong tháng hoặc quý nhân với thuế suất tương ứng.
Trong đó, doanh thu tính thuế là khoản doanh thu phát sinh trong kỳ từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Thuế suất được áp dụng tùy ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện khai tạm nộp thuế thu nhập cá nhân theo tháng hoặc quý trên cùng hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng (VAT). Cục Thuế lưu ý việc tạm nộp theo doanh thu trong giai đoạn này không đồng nghĩa với việc xác định chính thức nghĩa vụ thuế cả năm.
Kết thúc năm tính thuế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc trường hợp phải quyết toán vẫn thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo quy định. Hồ sơ quyết toán phải được nộp chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ khi kết thúc kỳ quyết toán.
Nếu số thuế đã tạm nộp thấp hơn số phải nộp theo quyết toán, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải nộp bổ sung phần chênh lệch và không bị tính tiền chậm nộp. Ngược lại, nếu số thuế tạm nộp cao hơn nghĩa vụ thực tế, phần nộp thừa được xử lý theo quy định về bù trừ, hoàn trả.
Với hộ kinh doanh có hoạt động tại nhiều địa điểm, doanh thu và thuế VAT được kê khai, nộp theo từng địa điểm kinh doanh. Trong khi đó, thuế thu nhập cá nhân được nộp tại trụ sở chính.
