Trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển và tăng cường ứng dụng vào đời sống, thanh toán số theo đó không còn là một dịch vụ đơn lẻ mà đã trở thành mạch kết nối của toàn bộ nền kinh tế số.
Chính phủ chỉ đạo nâng tỷ lệ thanh toán không tiền mặt đạt 30 lần GDP
Ghi nhận tại “Lễ hội Tài chính số 2026” diễn ra sáng ngày 6/6 do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam tổ chức, Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đạt khoảng 30 lần GDP, biến thanh toán số thành động lực trung tâm thúc đẩy tài chính số, kinh tế số. Đồng thời, đồng hành cùng mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân chung của đất nước đạt trên 10%/năm.
Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng (Ảnh: BTC).
Theo số liệu của NHNN, tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng đã chạm mốc 88,96%, và giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đã gấp 28 lần GDP.
Nhằm hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược trên, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung thực hiện năm nhóm giải pháp trọng tâm.
Trong đó, Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục phối hợp hoàn thiện thể chế, chính sách phù hợp để tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho các mô hình thanh toán mới phát triển an toàn. Bộ Tài chính, Bộ Công Thương cùng các cơ quan liên quan có nhiệm vụ mở rộng mạnh mẽ thanh toán điện tử trong các dịch vụ công, nâng cao hiệu quả trực tuyến…
Đối với các ngân hàng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán và công ty công nghệ, nhiệm vụ cốt lõi là liên tục cải tiến sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ đi đôi với tăng cường bảo mật thông tin và bảo vệ người tiêu dùng.
Ngân hàng trình diễn nhiều công nghệ tài chính mới
Khách hàng trải nghiệm công nghệ tài chính tại Phố đi bộ Nguyễn Huệ (Ảnh: BTC).
Nhiều ngân hàng cũng đã trình diễn công nghệ tài chính mới tại các gian hàng ở Lễ hội Ngày Tài chính số 2026 tại phố đi bộ Nguyễn Huệ (TPHCM).
Đơn cử, đại diện NAPAS đã giới thiệu đến đoàn đại biểu giải pháp Tap to Phone, cho phép biến điện thoại thông minh thành thiết bị chấp nhận thanh toán mà không cần đầu tư máy POS chuyên dụng.
Đáng chú ý, NAPAS được biết đang mở rộng kết nối các giải pháp thanh toán xuyên biên giới nhằm đáp ứng nhu cầu giao dịch ngày càng tăng của khách hàng. Ngay tại khu vực trải nghiệm, một khách tham quan đến từ Trung Quốc đã trực tiếp thực hiện giao dịch thanh toán.
Ở nhóm các ngân hàng, đại diện VPBank giới thiệu tới các đại biểu hệ sinh thái tài chính số tích hợp nhiều dịch vụ, từ ngân hàng, thanh toán, bảo hiểm đến các giải pháp hỗ trợ hoạt động kinh doanh. Đại diện nhà băng này chia sẻ, hệ sinh thái ngân hàng đang phục vụ hàng chục triệu khách hàng, cho phép người dùng tiếp cận đa dạng sản phẩm và dịch vụ tài chính trên cùng một nền tảng.
Đặc biệt, hộ kinh doanh có thể sử dụng điện thoại thông minh có hỗ trợ công nghệ NFC để tiếp nhận thanh toán không tiền mặt mà không cần đầu tư máy POS chuyên dụng. Ngân hàng đồng thời cung cấp dịch vụ thanh toán xuyên biên giới, hỗ trợ các hộ kinh doanh và doanh nghiệp quản lý dòng tiền hiệu quả.
Tương tự, ông Đàm Thế Thái - Phó Tổng giám đốc HDBank - cũng giới thiệu với đại biểu về loạt giải pháp tài chính số đang được triển khai, nhấn mạnh bộ giải pháp cho hộ Kinh Doanh kết hợp với Sổ Bán Hàng, giúp tiết kiệm thời gian quản lý doanh thu và xuất hoá đơn nhanh chóng.
Lãnh đạo Chính phủ có lời khen cho các giải pháp số của nhiều định chế tài chính, đồng thời cho rằng công nghệ đang góp phần quan trọng trong việc giảm thời gian xử lý, đơn giản hóa thủ tục và nâng cao chất lượng dịch vụ tài chính cho người dân và doanh nghiệp.
Ông Đàm Thế Thái - Phó Tổng giám đốc HDBank - giới thiệu với đại biểu về loạt giải pháp tài chính số (Ảnh: BTC).
Thanh toán số tăng tốc nhưng chưa đồng đều
Giai đoạn 2021-2025, chứng kiến tốc độ tăng trưởng vượt bậc của các giao dịch điện tử: phương thức thanh toán qua mã QR tăng hơn 106%/năm về số lượng và 128%/năm về giá trị giao dịch hàng năm. Hạ tầng thanh toán không dùng tiền mặt đã đạt tỷ lệ bao phủ 100% tại các trường đại học, cao đẳng, 88% tại các bệnh viện và 82% người nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội qua phương thức điện tử…
Dù vậy, khoảng cách số giữa khu vực thành thị và nông thôn hiện vẫn tồn tại khá rõ rệt. Một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi và người có thu nhập thấp, vẫn còn tâm lý e ngại hoặc chưa tiếp cận đầy đủ các phương thức thanh toán hiện đại.
4 tháng đầu năm 2026, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tiếp đà tăng hơn 36% về số lượng và gần 11% về giá trị; giao dịch qua Internet tăng 58% về số lượng, qua Mobile tăng 33,5%, trong khi thanh toán QR tăng gần 13% về số lượng và 46,3% về giá trị.
Trên nền tảng đó, NHNN đang chuyển từ quản lý hoạt động thanh toán đơn lẻ sang kiến tạo hệ sinh thái thanh toán và tài chính số. Đáng chú ý, hệ thống phòng chống gian lận SIMO đã có 12 đơn vị kết nối, cảnh báo cho 4,5 triệu lượt khách hàng, ngăn chặn hơn 1,5 triệu giao dịch và bảo vệ hơn 4.300 tỷ đồng.
Hệ thống hạ tầng thanh toán dù đã được cải thiện nhưng cần tiếp tục nâng cao năng lực liên thông và mức độ an toàn bảo mật. Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi và các rủi ro liên quan đến an ninh mạng cũng như bảo vệ dữ liệu cá nhân đang gia tăng, việc củng cố các lá chắn bảo mật sẽ là điều kiện tiên quyết để xây dựng niềm tin số vững chắc cho nhân dân.
