Trong phiên giao dịch đầu tuần ngày 25/5, giá vàng giao ngay đã tăng mạnh 1%, duy trì quanh ngưỡng 4.554,80 USD/ounce. Thậm chí, bạc còn ghi nhận mức bứt phá ấn tượng hơn khi tăng tới 3,03%, chạm mốc 77,805 USD/ounce.
Đáng chú ý, đà tăng này diễn ra ngay khi những tín hiệu tích cực về một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz được phát đi. Thông thường, khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, dòng tiền có xu hướng rời bỏ các tài sản trú ẩn an toàn như vàng. Tuy nhiên, lần này kịch bản lại hoàn toàn khác.
Theo dữ liệu từ Kitco, giá dầu thô đã phản ứng tức thì với thông tin này khi dầu Brent rơi xuống dưới 100 USD/thùng và dầu thô Mỹ lùi về vùng 90 USD/thùng. Đây là mức thấp nhất trong 2 tuần qua. Trong bối cảnh thị trường chứng khoán và trái phiếu Mỹ đóng cửa nghỉ lễ Memorial Day, vàng và bạc đã tận dụng khoảng trống thông tin để xác lập vị thế mới.
Sự lạc quan về việc giải tỏa nút thắt tại eo biển Hormuz đã làm giảm đáng kể rủi ro sốc lạm phát từ năng lượng. Điều này trực tiếp đẩy đồng USD suy yếu so với các đồng tiền chủ chốt khác, vô tình tạo ra một "bệ phóng" hoàn hảo cho kim loại quý đi lên.

Giá vàng tăng trong phiên đầu tuần sau thông tin Mỹ và Iran tiến gần tới một thỏa thuận giúp giảm căng thẳng quanh eo biển Hormuz khiến dầu hạ nhiệt (Ảnh: Reuters).
Giải mã nghịch lý: Tại sao hòa bình lại đẩy giá vàng đi lên?
Để hiểu rõ vì sao cùng một thông tin về Iran lại khiến giá vàng giảm cách đây 3 ngày nhưng lại tăng mạnh vào hôm nay, các chuyên gia tài chính chỉ ra sự thay đổi trong yếu tố dẫn dắt thị trường. Cách đây vài phiên, tin tức hòa bình khiến vàng giảm vì nhà đầu tư kỳ vọng lạm phát hạ nhiệt, làm giảm nhu cầu nắm giữ vàng để phòng vệ.
Tuy nhiên, trong phiên hôm nay, biến số quyết định lại là đồng USD. Khi kỳ vọng về thỏa thuận Hormuz khiến giá dầu giảm, áp lực tăng lãi suất từ các ngân hàng trung ương cũng dịu bớt. Chỉ số USD Index ngay lập tức rơi xuống mức thấp nhất trong một tuần, khiến vàng trở nên rẻ hơn đối với khoảng 95% người mua toàn cầu sử dụng các đồng tiền khác ngoài USD.
Mối quan hệ nghịch đảo giữa vàng và đồng USD đã thể hiện rõ nét. Khi đồng bạc xanh mất giá, sức mua từ các thị trường lớn như châu Á và châu Âu tăng mạnh. Một nhà đầu tư tại Nhật Bản hay một quỹ hưu trí tại Đức giờ đây có thể mua được nhiều vàng hơn với cùng một lượng nội tệ. Chính lực cầu này đã bù đắp hoàn toàn sự sụt giảm của nhu cầu trú ẩn an toàn.
Diễn biến của giá bạc cũng kể một câu chuyện đáng chú ý về kỳ vọng phục hồi kinh tế. Việc bạc tăng mạnh gấp ba lần vàng đã kéo tỷ lệ vàng/bạc giảm từ 60 xuống còn 58,6. Theo các nhà phân tích, đây là tín hiệu cho thấy thị trường đang đặt cược vào sự phục hồi của nhu cầu công nghiệp khi chi phí năng lượng và áp lực chuỗi cung ứng tại eo biển Hormuz được giải tỏa.
Tầm nhìn dài hạn: Khi địa chính trị chỉ là "gia vị"
Dù câu chuyện tại eo biển Hormuz đang chiếm sóng truyền thông, giới phân tích cho rằng đây chỉ là những biến số ngắn hạn. Nền tảng thực sự hỗ trợ giá vàng nằm ở những con số khổng lồ về nợ công và xu hướng tích trữ của các ngân hàng trung ương.
Theo báo cáo từ Ủy ban Kinh tế Hỗn hợp Quốc hội Mỹ, nợ liên bang của quốc gia này đã tiệm cận mức 39.000 tỷ USD vào tháng 5. Đây là một "quả bom" nợ khiến giá trị của các loại tiền tệ pháp định luôn nằm trong trạng thái bị đe dọa mất giá. Trong dài hạn, vàng vẫn là kênh lưu trữ giá trị tối ưu khi đồng USD đã mất hơn 97% sức mua trong hơn một thế kỷ qua.
Bên cạnh đó, xu hướng các ngân hàng trung ương mua ròng vàng với tốc độ kỷ lục trong nhiều năm qua vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Đây là lực đỡ vững chắc giúp vàng không bị rơi sâu dù có những giai đoạn điều chỉnh ngắn hạn do tin tức địa chính trị.
Về mặt kỹ thuật, phe mua vàng đang hướng tới mục tiêu phá vỡ vùng kháng cự 4.580-4.660 USD/ounce. Nếu vượt qua ngưỡng này, các mốc 4.678 USD và xa hơn là 4.800 USD hoàn toàn nằm trong tầm tay. Đối với bạc, mục tiêu dài hạn thậm chí có thể hướng tới mốc 100 USD/ounce nếu đà hưng phấn được duy trì.
Tuy nhiên, các nhà đầu tư cũng cần thận trọng với kịch bản "mua tin đồn, bán sự thật". Nếu thỏa thuận Hormuz thực sự được ký kết và đi vào thực thi, giá dầu giảm sâu có thể giúp đồng USD phục hồi trở lại. Khi đó, cả hai động lực hỗ trợ vàng hiện nay là đồng USD yếu và kỳ vọng lạm phát đều có thể đảo chiều, tạo ra áp lực chốt lời lớn trên thị trường kim loại quý.
Theo Reuters và Kitco, thị trường đang chờ đợi các dữ liệu kinh tế quan trọng của Mỹ vào cuối tuần này, đặc biệt là chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát ưa thích của Fed. Kết quả này, kết hợp với diễn biến thực tế tại bàn đàm phán Mỹ - Iran, sẽ quyết định xu hướng tiếp theo của giá vàng trong tháng tới.