"Vắt dầu từ đá" giữa sa mạc
Bản đồ năng lượng Trung Quốc đang dịch chuyển khi nhiều mỏ truyền thống dần suy giảm sau thời gian dài khai thác. Trong bối cảnh đó, mỏ dầu Trường Khánh phía tây bắc Trung Quốc - từng ít được chú ý - nay lại nổi lên mạnh mẽ.
Năm 2023, sản lượng dầu khí quy đổi tại đây vượt 65 triệu tấn, mức cao nhất lịch sử ngành dầu khí Trung Quốc. Không chỉ dẫn đầu về sản lượng, quy mô trữ lượng của mỏ này cũng gây kinh ngạc khi chiếm khoảng 1/3 tổng trữ lượng dầu khí đã được chứng minh của cả nước.
Theo ước tính, với nhịp độ khai thác hiện tại, nguồn tài nguyên tại Trường Khánh có thể đáp ứng nhu cầu năng lượng của Trung Quốc trong khoảng 200 năm - một con số hiếm có ngay cả với các cường quốc dầu khí.
Trường Khánh nằm trong lòng bồn địa Ordos, trải rộng khoảng 370.000 km2 qua các tỉnh Thiểm Tây, Cam Túc, Ninh Hạ, Nội Mông và Sơn Tây. Tuy nhiên, quy mô không phải là thách thức duy nhất.
Các tầng chứa dầu tại đây có độ thấm cực thấp, cứng gần như đá đặc, khiến việc khai thác được ví như “vắt dầu từ đá”. Trong giai đoạn đầu, Trung Quốc gần như không có công nghệ phù hợp để khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên này.
Bước ngoặt xuất hiện vào năm 1973, khi công nghệ được cải tiến. Nhờ đó, sản lượng trung bình mỗi giếng tăng hơn 5 lần chỉ trong vòng một năm - đặt nền móng cho sự bùng nổ sau này.
Mỏ dầu trữ lượng lớn tại Trung Quốc (Ảnh: Xinhua).
Từ "nghèo dầu" đến cường quốc năng lượng
Đầu thế kỷ 20, Trung Quốc từng bị xem là “quốc gia nghèo dầu” do quan điểm phổ biến khi đó cho rằng dầu mỏ chỉ hình thành trong trầm tích biển. Trong khi đó, phần lớn lãnh thổ nước này lại là trầm tích lục địa.
Trước định kiến đó, các nhà khoa học Trung Quốc đã phát triển học thuyết sinh dầu từ lục địa, mở ra hướng đi hoàn toàn mới cho hoạt động thăm dò. Thành quả là hàng loạt mỏ lớn như mỏ dầu Đại Khánh hay mỏ dầu Thắng Lợi lần lượt được phát hiện, giúp nước này giảm dần phụ thuộc vào nhập khẩu.
Trường Khánh được xem là “thế hệ tiếp theo” của hành trình đó khi không chỉ kế thừa mà còn nâng tầm cả về quy mô lẫn công nghệ.
Ngày nay, Trường Khánh không chỉ là mỏ dầu lớn nhất Trung Quốc mà còn là trung tâm sản xuất khí đốt hàng đầu cả nước. Nguồn cung từ đây đóng vai trò thiết yếu trong việc đảm bảo năng lượng cho các đô thị lớn, duy trì sản xuất công nghiệp và ổn định đời sống dân sinh.
Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, vai trò của mỏ này càng trở nên nổi bật. Về bản chất, đây không đơn thuần là một mỏ dầu, mà là "xương sống" năng lượng của nền kinh tế Trung Quốc.
