Khi các quan chức Fed tăng lãi suất vào tuần trước, bước đi quan trọng đầu tiên sau nhiều năm nhằm đảo ngược đà lạm phát, nhiều người kỳ vọng động thái này sẽ giúp ngân hàng trung ương có thêm thời gian để theo dõi xem áp lực giá cả có hạ nhiệt hay không trước khi hành động tiếp.
Nhưng chỉ trong một tuần qua, cuộc tranh luận đã trở nên cấp bách hơn hẳn, làm tăng khả năng Fed sẽ bị "dồn vào thế" phải tăng thêm 0,25 điểm phần trăm tại cuộc họp tiếp theo vào tháng 10.
"Bản tin tài chính" mỗi ngày chọn một vấn đề nổi bật nhất, kèm tổng hợp diễn biến đáng chú ý trong nước, thế giới và con số ấn tượng, giúp bạn nắm nhanh những thông tin quan trọng nhất.
Cuộc họp đó diễn ra chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ - cuộc bầu cử diễn ra vào tháng 11, đúng giữa nhiệm kỳ 4 năm của tổng thống, để bầu lại toàn bộ 435 ghế Hạ viện, khoảng 1/3 số ghế Thượng viện cùng nhiều thống đốc bang và chức vụ địa phương – kết quả quyết định đảng nào kiểm soát Quốc hội, tức tổng thống sẽ dễ hay khó thực thi chính sách trong hai năm còn lại.
Chủ tịch Fed Kevin Warsh (Ảnh: CBT News).
Theo báo The New York Times, Fed luôn cố gắng giữ vị thế độc lập về chính trị và khẳng định không đưa lịch bầu cử vào các cuộc thảo luận chính sách. Đã có nhiều lần ngân hàng trung ương tăng hoặc hạ lãi suất trong những tháng trước hoặc ngay sát một kỳ bầu cử, vì điều kiện kinh tế đòi hỏi như vậy. Nhưng lần này Nhà Trắng đã nhiều lần đề nghị hạ lãi suất, và nếu Fed hành động ngược lại thì lẽ kinh tế cho một lần tăng nữa phải thật vững chắc.
Tuần này, thị trường tài chính đã đẩy mạnh đặt cược rằng Fed sẽ tiếp tục tăng thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa lãi suất lên khoảng mới 4%–4,25% tại cuộc họp ngày 27–28/10. Các nhà giao dịch trên thị trường hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang hiện đánh giá khả năng này ở mức khoảng 70%.
Niềm tin này xuất phát từ một loạt dữ liệu củng cố quan điểm rằng nền kinh tế đang tăng tốc chứ không chậm lại. Bằng chứng mới nhất là khảo sát khu vực tư nhân được theo dõi sát sao của S&P Global, công bố hôm thứ tư (23/9), cho thấy hoạt động kinh doanh tại Mỹ trong tháng 9 tăng vọt lên mức cao nhất trong 5 năm. Trước đó là báo cáo doanh số bán lẻ khả quan vào tuần trước và báo cáo việc làm mạnh hơn dự kiến hồi đầu tháng.
Cùng lúc, các rủi ro lạm phát hầu như chưa có dấu hiệu lắng xuống. Bế tắc trong việc đàm phán chấm dứt xung đột Trung Đông khiến giá dầu quốc tế mắc kẹt trên mốc 100 USD/thùng. Giá dầu diesel cũng tăng vọt, làm chi phí sản xuất và vận chuyển hàng hóa trên khắp nước Mỹ đắt đỏ hơn. Và làn sóng chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo cũng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Trước cuộc họp tiếp theo, Fed sẽ nhận thêm một báo cáo việc làm hằng tháng từ Cục Thống kê Lao động, và số liệu lạm phát tháng 9 từ báo cáo Chỉ số giá tiêu dùng (CPI), cùng nhiều dữ liệu kinh tế khác.
Trong lúc chờ đợi, hàng loạt quan chức Fed đã lên tiếng để cho thấy họ nghiêm túc trong việc kiềm chế lạm phát, phù hợp với bộ dự báo mới công bố tuần trước – trong đó đa số ủng hộ ít nhất một lần tăng 0,25 điểm phần trăm nữa trong năm nay. Sau quyết định lãi suất tháng 9, Chủ tịch Fed Kevin Warsh mô tả động thái này là rút bớt "một liều nới lỏng" – cách diễn đạt cho thấy rõ Fed sẽ còn hành động tiếp, nhưng để ngỏ gần như mọi thứ khác.
Trong khoảng trống đó, nhiều quan điểm khác nhau đã xuất hiện.
Hôm thứ năm, ông John Williams – Chủ tịch Fed New York, đồng thời là Phó Chủ tịch ủy ban hoạch định chính sách – nói rằng việc cho rằng Fed sẽ phải tăng lãi suất thêm lần nữa trước cuối năm là "hợp lý".
"Nhưng chúng tôi phải chờ xem và sẽ thu thập dữ liệu, làm như những gì đã làm từ tháng 7 đến tháng 9", ông nói. Điều này nhất quán với phát biểu sau đó cùng ngày của bà Anna Paulson thuộc Fed Philadelphia – cũng là thành viên có quyền bỏ phiếu năm nay – rằng "có thể cần thắt chặt thêm ở mức độ vừa phải".
Các quan chức khác tỏ ra chắc chắn hơn nhiều về sự cần thiết phải tăng lãi suất thêm để đảm bảo lạm phát sớm quay về mục tiêu 2% của Fed. Lạm phát đã vượt mục tiêu này trong hơn 5 năm.
Thống đốc Fed Michael Barr hôm thứ tư nói rằng cần tăng lãi suất thêm nữa, sau khi từng mô tả mức chính sách trước đây của Fed là "lệch vị trí". Cũng trong ngày hôm đó – trùng với thời điểm công bố báo cáo của S&P Global – lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm ghi nhận mức tăng trong một ngày lớn nhất kể từ tháng 4/2025. Lợi suất này hiện ở mức cao nhất trong khoảng 20 năm, gần 5,2%.
Ông Tom Barkin, Chủ tịch Fed Richmond, tuần này cũng nghiêng về quan điểm Fed sẽ phải tăng lãi suất nhiều hơn một lần, viện dẫn rủi ro rằng "mức lạm phát cao hiện nay có thể ảnh hưởng đến lạm phát trong tương lai".
Có lẽ thông điệp đáng lo ngại nhất đến từ ông Austan Goolsbee của Fed Chicago, người cảnh báo rằng việc chế ngự lạm phát có thể sẽ "đau đớn".
"Ép lạm phát về mục tiêu trong ngắn hạn đồng nghĩa với việc đẩy việc làm xuống dưới mục tiêu", ông Goolsbee phát biểu tại một sự kiện ở London vào đầu tuần. Tỷ lệ thất nghiệp hiện ở mức 4,1%.
Sau quyết định lãi suất tháng 9, ông Jan Hatzius, kinh tế trưởng phụ trách Mỹ của Goldman Sachs, đã điều chỉnh dự báo về Fed, bổ sung một lần tăng vào tháng 10. Theo ông Hatzius, dự đoán đến cuộc họp cuối năm của Fed vào tháng 12, lạm phát sẽ bắt đầu hạ nhiệt rõ rệt hơn nhiều, nên lý do để bỏ qua tháng 10 rồi tăng vào tháng 12 "sẽ yếu hơn xét trên góc độ kinh tế".
ĐIỂM TIN TRONG NƯỚC
▸ Bộ Tài chính dự kiến trình Chính phủ trong tháng 10 Nghị định hướng dẫn giảm 30% thuế thu nhập năm 2026 và 2027 cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm. Dự kiến, chính sách giảm thuế này sẽ làm giảm thu ngân sách khoảng 3.191 tỷ đồng trong năm 2026 và năm 2027 khoảng 3.510 tỷ đồng.
▸ PNJ dự kiến lỗ sau thuế 6.271 tỷ đồng trong năm 2026 do phải trích lập dự phòng hơn 7.000 tỷ đồng liên quan chính sách thu đổi hàng hóa. Doanh nghiệp cũng đề xuất không chia cổ tức tiền mặt năm nay.
PNJ cho biết sự cố liên quan đến kim cương phát sinh trong năm 2026 đã ảnh hưởng đến kế hoạch kinh doanh, đồng thời làm gia tăng nghĩa vụ tài chính liên quan hoạt động mua lại hàng hóa từ khách hàng.
▸ Theo hãng tin Reuters, Sumitomo Mitsui Banking Corp (SMBC), ngân hàng thuộc Tập đoàn Tài chính Sumitomo Mitsui (SMFG) của Nhật Bản, đang trong quá trình thương thảo để nâng tỷ lệ sở hữu tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) từ mức 15% hiện nay lên khoảng 20%. SMBC đã mua 15% cổ phần VPBank vào năm 2023 với thương vụ trị giá khoảng 1,5 tỷ USD.
Giao dịch tiền tại VPBank (Ảnh: Mạnh Quân).
▸ Giá vàng tuần qua biến động mạnh, xu hướng thiên về chiều giảm. Phiên cuối tuần, giá vàng thế giới mất mốc 4.300 USD/ounce. Quy đổi theo tỷ giá hiện hành chưa gồm thuế phí, vàng thế giới có giá vào khoảng 135,4 triệu đồng/lượng.
Trong nước, chốt phiên 25/9, giá vàng SJC đi ngang ở ngưỡng 141,4-144,4 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra). Như vậy, vàng đã giảm gần 2 triệu đồng/lượng trong tuần qua, chênh lệch với giá vàng thế giới là 9 triệu đồng mỗi lượng.
▸ VN-Index hồi phục hơn 10 điểm trong phiên cuối tuần 25/9, nhưng vẫn chưa lấy lại mốc 1.800 điểm. Thanh khoản duy trì ở mức thấp, trong khi khối ngoại tiếp tục bán ròng. Thanh khoản toàn thị trường vào khoảng 16.000 tỷ đồng, tiếp tục ở mức thấp. Toàn thị trường ghi nhận 287 mã tăng, trong đó 48 mã tăng trần; 363 mã giảm, gồm 33 mã giảm sàn và 815 mã đứng giá.
ĐIỂM TIN THẾ GIỚI
▸ Starbucks thông báo sẽ đóng cửa khoảng 1% số quán cà phê tại Bắc Mỹ trong khuôn khổ kế hoạch tái cấu trúc hoạt động kinh doanh. Theo kế hoạch, Starbucks sẽ đóng cửa khoảng 250 quán cà phê hoạt động kém hiệu quả trong tổng số hơn 18.000 cửa hàng tại Bắc Mỹ. Công ty hiện chưa công bố cụ thể những địa điểm nằm trong diện đóng cửa.
▸ Cổ phiếu KRAFTON, nhà phát hành PUBG, đóng cửa phiên 23/9 ở mức 198.000 won, giảm 1,98% so với phiên trước và thấp hơn khoảng 2,46% so với phiên 17/9. Với 45,9 triệu cổ phiếu lưu hành, mức giảm 5.000 won/cổ phiếu khiến vốn hóa doanh nghiệp giảm khoảng 229,5 tỷ won (168 triệu USD). Tuy nhiên, cổ phiếu này đã giảm khoảng 12% từ đầu tháng 9, trước khi xảy ra ồn ào tại giải PUBG Asia Stars 2026.
▸ Kết phiên ngày 25/9, dầu thô West Texas Intermediate (WTI) giảm 2,3% xuống 92.41 USD/thùng. Dầu Brent, giá tham chiếu quốc tế, giảm 2,1%, còn 104.32 USD/thùng. Tính chung cả tuần, dầu thô Mỹ giảm 7,9%, trong khi dầu Brent gần như đi ngang.
▸ Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm tăng khoảng 10 điểm cơ bản, có thời điểm lên 5.501%, mức cao nhất kể từ tháng 6/2004. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm, vốn có ảnh hưởng trực tiếp đến lãi suất thế chấp, tăng hơn 10 điểm cơ bản lên 5.223%, mức chưa từng thấy kể từ tháng 6/2007. Trong khi đó, lợi suất kỳ hạn 2 năm tăng hơn 4 điểm cơ bản lên 4.941%. Một điểm cơ bản tương đương 0.01%, và giá trái phiếu biến động ngược chiều với lợi suất.
▸ Các ngân hàng lớn của Anh vừa thực hiện những giao dịch liên ngân hàng đầu tiên trên thế giới bằng tiền gửi mã hóa (tokenised deposits), tức tiền gửi ngân hàng được ghi nhận trên blockchain. Lloyds, NatWest và Barclays thực hiện 2 giao dịch thế chấp, trong khi một nhóm 3 ngân hàng, trong đó có HSBC, thử nghiệm thanh toán mô phỏng mua hàng trực tuyến.
CON SỐ ĐÁNG CHÚ Ý
Gần 3 triệu đồng/hộp
Theo điều tra bước đầu, đường dây sản xuất, buôn bán viên hoàn An Cung giả đã đưa hơn 1 triệu viên ra thị trường. Mỗi hộp có giá thành khoảng 105.000 đồng nhưng được bán với giá gần 3 triệu đồng. Công an Thanh Hóa đã khởi tố 9 bị can, thu giữ khoảng 10.000 hộp cùng nhiều nguyên liệu, tem nhãn. Đọc thêm thông tin này tại đây.
