Nhiều người thường mặc định rằng các phương pháp đầu tư của Warren Buffett chỉ phát huy tác dụng khi người ta đã sở hữu hàng triệu, thậm chí hàng tỷ USD. Thế nhưng, vị tỷ phú lừng danh lại luôn khẳng định điều hoàn toàn ngược lại.
Tại cuộc họp thường niên của tập đoàn Berkshire Hathaway năm 1999, một nhà đầu tư đã đặt câu hỏi: Nếu vừa tốt nghiệp và chỉ có đúng 10.000 USD trong tay, ông sẽ làm gì để kiếm được 30 tỷ USD?
Ngay lập tức, Buffett đã đưa ra một định hướng rõ ràng: "Nếu hôm nay tôi vừa tốt nghiệp và có 10.000 USD để đầu tư, có lẽ tôi sẽ tập trung vào các công ty nhỏ hơn. Bạn phải mua các doanh nghiệp, hoặc những phần nhỏ của doanh nghiệp được gọi là cổ phiếu, với mức giá hấp dẫn và bạn phải mua vào những doanh nghiệp tốt".
Theo ghi nhận từ TheStreet và Moneywise, sau hơn 2 thập kỷ, triết lý này của vị tỷ phú vẫn là chiếc la bàn giá trị cho những ai muốn tích lũy tài sản từ số vốn ban đầu khiêm tốn.
Warren Buffett xây dựng một trong những khối tài sản lớn nhất thế giới bằng cách đầu tư vào những doanh nghiệp ông hiểu rõ, mua với mức giá hấp dẫn và kiên nhẫn chờ các khoản đầu tư tăng trưởng (Ảnh: Getty).
Chỉ xuống tiền vào thứ mình hiểu rõ
Bài học vỡ lòng nhưng quan trọng nhất của Buffett là không bao giờ chạy theo trào lưu hay đổ tiền vào những lĩnh vực mình mù mờ. Ông tâm đắc với câu nói của Tom Watson Sr., nhà sáng lập IBM: "Tôi không phải thiên tài. Tôi thông minh ở một số lĩnh vực, nhưng tôi chỉ hoạt động trong những lĩnh vực đó".
Khi mua một mã cổ phiếu, nhà đầu tư thực chất đang mua một phần sở hữu của một doanh nghiệp ngoài đời thực. Do đó, người mua cần trả lời được những câu hỏi căn bản: Doanh nghiệp này kiếm tiền bằng cách nào? Đâu là rủi ro đe dọa lợi nhuận của họ? Họ có lợi thế cạnh tranh gì để giữ chân khách hàng trước các đối thủ?
Hiểu rõ doanh nghiệp còn là điểm tựa tâm lý khi thị trường chao đảo. Tại đại hội cổ đông năm 2020, Buffett từng nhấn mạnh: "Bạn phải chuẩn bị tinh thần rằng khi mua một cổ phiếu, nó có thể giảm 50% hoặc hơn và vẫn cảm thấy thoải mái với điều đó, miễn là bạn vẫn tin tưởng vào khoản đầu tư mình đang nắm giữ". Nếu một đợt sụt giảm khiến bạn mất ngủ và vội vã bán tháo, điều đó đồng nghĩa bạn chưa thực sự hiểu thứ mình đang sở hữu.
Với những người không có đủ thời gian để đọc báo cáo tài chính hay phân tích từng công ty, việc lựa chọn các quỹ đầu tư tự động hoặc quỹ chỉ số chi phí thấp là một giải pháp hợp lý. Phương thức này giúp danh mục được cân bằng tự động mà không đòi hỏi nhà đầu tư phải can thiệp quá sâu.
Bắt đầu sớm để tiền tự “đẻ” ra tiền
Một trong những ưu thế lớn nhất trong sự nghiệp của Buffett không phải là sự xuất chúng vượt bậc, mà là thời gian. Ông mua cổ phiếu đầu tiên khi mới 11 tuổi, tạo cho các khoản vốn một quãng thời gian dài hàng thập kỷ để sinh sôi.
Buffett từng so sánh lãi kép với việc lăn một quả cầu tuyết: "Chúng tôi bắt đầu tạo ra quả cầu tuyết nhỏ này trên một con dốc rất dài. Chúng tôi bắt đầu lăn quả cầu tuyết từ khi còn rất trẻ và tất nhiên, bản chất của lãi kép là nó vận hành giống như một quả cầu tuyết".
Sức mạnh của thời gian thể hiện rõ nhất ở chặng sau của cuộc đời ông. Năm 1999, khi đã gần 70 tuổi, khối tài sản của Buffett đạt khoảng 30 tỷ USD. Nhưng theo dữ liệu của Bloomberg, hiện quy mô tài sản của ông đã tăng gấp 5 lần, chạm mốc khoảng 150 tỷ USD.
Phép màu này cũng có thể áp dụng cho mọi cá nhân bình thường. Giả sử bạn đầu tư 10.000 USD với mức sinh lời bình quân 8% mỗi năm mà không nạp thêm tiền, con số này sẽ nhân đôi sau khoảng 9 năm. Sau 30 năm, số tiền tích lũy chạm ngưỡng 100.000 USD, và sau 40 năm sẽ lên tới gần 217.000 USD.
Bắt đầu tích lũy từ tuổi 25 thay vì 35 sẽ tạo ra sự khác biệt khổng lồ cho quỹ tài chính hưu trí. Bắt đầu sớm với một kế hoạch vừa sức luôn mang lại kết quả tốt hơn việc chờ đợi một thời điểm hoàn hảo nhưng lại quá muộn màng.
Săn cơ hội ở các công ty nhỏ bị “ngó lơ”
Nếu buộc phải bắt đầu lại từ con số 10.000 USD, Buffett khẳng định ông sẽ hướng sự chú ý vào các doanh nghiệp nhỏ bởi đây là nơi các ông lớn thường bỏ sót.
Những quỹ đầu tư khổng lồ quản lý hàng chục tỷ USD khó có thể giải ngân vào những công ty nhỏ, bởi một khoản rót vốn 10 triệu USD hầu như không tạo ra tác động đáng kể nào lên quy mô quỹ của họ. Sự thiếu vắng các tổ chức tài chính lớn và giới phân tích khiến nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ ít bị soi xét hơn, từ đó dễ xuất hiện mức định giá hời hơn so với giá trị thực tế.
Đây chính là con đường Buffett từng đi trong những năm đầu sự nghiệp. Ông từng mua lại chuỗi bán lẻ nội thất Nebraska Furniture Mart hay thương hiệu kẹo See’s Candies khi chúng chỉ là những doanh nghiệp địa phương chưa được thị trường chú ý rộng rãi.
Dù vậy, sân chơi này đòi hỏi sự cẩn trọng cao độ. Các doanh nghiệp nhỏ thường có tiềm lực tài chính mỏng, doanh thu kém đa dạng và dễ chịu tổn thương hơn khi nền kinh tế gặp biến động. Nhà đầu tư cá nhân vẫn phải bỏ công sức thẩm định kỹ bảng cân đối kế toán và lợi thế cạnh tranh trước khi ra quyết định.
Bài toán 100.000 USD đầu tiên của Charlie Munger
Bên cạnh 3 nguyên tắc của Buffett, người bạn đồng hành quá cố của ông, huyền thoại Charlie Munger, từng chỉ ra thách thức lớn nhất mà người trẻ phải vượt qua, đó là tích lũy 100.000 USD đầu tiên.
Munger từng chia sẻ: "Phần khó nhất của quá trình đối với hầu hết mọi người là 100.000 USD đầu tiên. Tôi cho rằng những người đạt được con số đó tương đối nhanh sẽ có lợi thế nếu họ say mê sự hợp lý, rất nhiệt tình và biết nắm bắt cơ hội, đồng thời luôn chi tiêu thấp hơn rất nhiều so với thu nhập".
Lợi nhuận từ đầu tư có thể sinh sôi theo cấp số nhân, nhưng điều kiện tiên quyết là bạn phải có vốn để đưa vào thị trường. Quản lý chi tiêu và giữ kỷ luật tiết kiệm có thể là những việc nhàm chán, nhưng chính thói quen giữ lại thu nhập mỗi tháng mới là bước chạy đà quyết định cho bất kỳ hành trình gây dựng tài sản bền vững nào.
