Theo lời kể của gia đình, khoảng 3 ngày trước khi nhập viện, bé trai (Phú Thọ) có biểu hiện táo bón. Nghe người quen chia sẻ về việc lá lộc mại giúp cải thiện tình trạng táo bón, mẹ bệnh nhi đã đi hái khoảng 3 ngọn lá, đem vò nát để lấy nước cho con uống.
Sau đó, trẻ có biểu hiện đau đầu, sốt cao, đi tiểu ra máu. Gia đình đã đưa con đến Trung tâm Y tế khu vực thăm khám. Kết quả xét nghiệm cho thấy có tình trạng thiếu máu, tan máu nên trẻ được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.
Hình ảnh lá lộc mại (Ảnh: M.T).
Tại đây, kết quả xét nghiệm cho thấy trẻ có tình trạng thiếu máu do tan máu, tăng men gan, đái máu và kèm theo nhiễm khuẩn tiết niệu. Bệnh nhi được chẩn đoán tan máu cấp tính, theo dõi ngộ độc lá lộc mại.
Trẻ được truyền máu và các chế phẩm máu nhằm bù lượng hồng cầu bị phá hủy, đồng thời sử dụng corticoid, kháng sinh điều trị nhiễm khuẩn tiết niệu, thuốc hỗ trợ chức năng gan.
Sau một tuần điều trị, sức khỏe của trẻ cải thiện tốt, đã được xuất viện.
Bệnh tan máu cấp nguy hiểm như thế nào?
Theo TS.BS Hà Thị Bích Vân, Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, tan máu cấp là tình trạng hồng cầu bị phá hủy nhanh hơn khả năng bù trừ của cơ thể, khiến lượng máu sụt giảm nghiêm trọng và đe dọa trực tiếp đến chức năng gan, thận.
Việc tự ý sử dụng lá lộc mại cũng như các loại lá thuốc để chữa bệnh theo truyền miệng không chỉ dẫn đến tình trạng tan máu cấp mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương đa tạng nghiêm trọng, đặc biệt trên người bệnh thiếu men G6PD.
Khi độc tố từ những loại lá này xâm nhập vào cơ thể, chúng trực tiếp tấn công và phá hủy hàng loạt tế bào hồng cầu, khiến các chất chuyển hóa của hồng cầu ứ đọng lại, gây áp lực lớn và làm suy giảm chức năng lọc của thận (dẫn đến đái máu, tổn thương thận cấp).
Đồng thời, gan phải hoạt động quá mức để chuyển hóa các độc tố và đối phó với tình trạng hủy hoại tế bào máu, dẫn đến hiện tượng tăng men gan.
Nếu không được phát hiện và can thiệp truyền máu, bù dịch cũng như hỗ trợ chức năng tạng kịp thời, các tổn thương này có thể tiến triển nặng nề, gây suy đa cơ quan và đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh.
BS Hà khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý sử dụng các loại thảo dược, lá cây để chữa bệnh theo kinh nghiệm dân gian hoặc những lời truyền miệng không có căn cứ khoa học. Phần lớn các loại cây này chưa được nghiên cứu đầy đủ về thành phần, liều lượng và độ an toàn, rất dễ gây ra hiện tượng ngộ độc hoặc suy gan, suy thận cấp.
Cây lộc là một loại cây thảo dược, có độc tính rất cao. Trong Đông y, cây có tác dụng chữa táo bón, kiết lỵ cấp tính hoặc dùng ngoài da chữa lở ngứa, nhưng cần dùng với liều chuẩn, dưới sự hướng dẫn của thầy thuốc, nếu không dễ dẫn đến ngộ độc.
Việc dùng số lượng lớn lá cây lộc mại có thể dẫn đến tình trạng đau bụng, đầy bụng, rối loạn nhịp tim, người mệt yếu, da xanh, tiểu màu đỏ… và có thể gây ra tan máu cấp.
