Trong hàng nghìn năm, các thầy thuốc Đông y đã dựa vào các phương pháp như ngửi, nghe, sờ nắn và quan sát lưỡi để chẩn đoán bệnh.
Giờ đây, một nghiên cứu mới phát hiện ra rằng hình ảnh lưỡi có độ chính xác 95% trong việc chẩn đoán một số bệnh nhất định, chẳng hạn như đái tháo đường và thiếu máu.
“Lưỡi cung cấp các dấu hiệu trực quan có thể báo hiệu nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau. Sự thay đổi màu sắc của lưỡi, như màu vàng cho thấy các vấn đề về gan hoặc lớp phủ màu trắng cho thấy các vấn đề về tiêu hóa, là những chỉ số quan trọng”, Phó giáo sư - Tiến sĩ Ali Al-Naji, Đại học Nam Úc và là đồng tác giả của nghiên cứu, cho biết trong một email gửi tới Verywell.
Màu sắc và kết cấu của lưỡi có thể cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau (Ảnh: Verywell).
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng hệ thống chụp ảnh theo thời gian thực để phân tích hơn 100 hình ảnh lưỡi.
Theo TS Al-Naji, hệ thống chi phí thấp này có tiềm năng nâng cao khả năng phát hiện sớm bệnh và tạo điều kiện thuận lợi cho y học từ xa.
“Bệnh nhân có thể chụp ảnh lưỡi tại nhà và gửi cho các chuyên gia chăm sóc sức khỏe để đánh giá, giúp việc chăm sóc sức khỏe trở nên dễ tiếp cận hơn, đặc biệt là ở các vùng sâu, vùng xa hoặc còn thiếu dịch vụ y tế”, TS Al-Naji nói.
Theo Mayo Clinic, lưỡi có màu vàng hoặc xuất hiện lớp phủ màu vàng có thể là dấu hiệu sớm của tình trạng tăng bilirubin, một sắc tố thường được gan xử lý. Sự vàng hóa này thường xuất hiện đồng thời ở lòng trắng mắt và trên da.
Theo BS Grant Chu, Trung tâm Y học Đông Tây UCLA, việc khám lưỡi được thực hiện trong cả y học hiện đại và y học cổ truyền Trung Quốc, nhưng cách giải thích các phát hiện lại khác nhau.
“Từ góc độ y học hiện đại, các biểu hiện khác nhau của lưỡi có thể liên quan đến việc đang dùng thuốc, suy giảm miễn dịch, thiếu hụt dinh dưỡng hoặc bệnh tiềm ẩn”, BS Chu nói.
Ví dụ, lưỡi có thể bị sưng hoặc viêm nếu bạn thiếu vitamin B12. Các mảng trắng hoặc đỏ cũng có thể xuất hiện trên lưỡi do nhiễm nấm gọi là tưa miệng.
“Phương pháp chẩn đoán theo y học cổ truyền bao gồm đánh giá trong 15-20 giây về màu sắc, hình dạng, độ ẩm và độ dày của lưỡi. Các bác sĩ cũng xem xét bối cảnh tiền sử bệnh của bệnh nhân và các kết quả khám khác”, BS Chu phân tích.
Theo BS Chu, những dấu hiệu khác nhau về sức khỏe của một người, như sức khỏe tinh thần, hệ tiêu hóa hoặc các vấn đề khác, có thể được suy luận dựa trên vị trí xuất hiện các đặc điểm bất thường hoặc sự thay đổi màu sắc trên từng vùng khác nhau của lưỡi.
Khám lưỡi có giúp sàng lọc ung thư không?
Mặc dù lưỡi có thể cung cấp một số dấu hiệu về tình trạng sức khỏe, nhưng sức khỏe của chính lưỡi cũng rất quan trọng vì tỷ lệ ung thư lưỡi đang gia tăng.
“Khi có bất kỳ vấn đề nào xảy ra với lưỡi, chúng cần được xem xét rất nghiêm túc,” BS phẫu thuật đầu cổ Kevin Contrera tại UPMC ở Pittsburgh, Pennsylvania nói.
Theo BS Contrera, màu sắc là một yếu tố quan trọng trong việc khám lưỡi. Các tổn thương tiền ung thư thường có màu trắng, trong khi lưỡi đỏ, nhiều mạch máu hoặc có dấu hiệu chảy máu cũng có thể là dấu hiệu gợi ý ung thư.
Hút thuốc, uống rượu và nhiễm virus u nhú ở người (HPV) đều có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư lưỡi. Tuy nhiên, một số bằng chứng cho thấy chế độ ăn thiếu trái cây và rau củ cũng có thể là một yếu tố nguy cơ.
Nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng sự thay đổi màu sắc của lưỡi có thể giúp theo dõi sự tiến triển của bệnh Covid-19 hoặc sàng lọc ung thư.
“Chúng ta đang ngày càng hiểu rõ hơn về hệ vi sinh vật và tác động của các vi khuẩn tự nhiên cư trú trong cả đường ruột lẫn khoang miệng. Và về cơ bản, chúng được định hình dựa trên những thực phẩm mà chúng ta ăn”, BS Contrera nói.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Màu sắc, hình dạng và kết cấu của lưỡi có thể tiết lộ một số thông tin về tình trạng sức khỏe. Tuy nhiên, những thay đổi nhẹ ở lưỡi không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc bạn cần lo lắng về sức khỏe. Nếu nhận thấy bất kỳ thay đổi rõ rệt nào ở lưỡi, bạn nên trao đổi với bác sĩ để được thăm khám.
Những triệu chứng của ung thư lưỡi
Ung thư lưỡi chủ yếu gặp ở nam giới trên 50 tuổi. Vài năm gần đây số ca ung thư lưỡi ngày càng gia tăng tại Bệnh viện K Trung ương (Hà Nội).
Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng thường không rõ ràng nên rất dễ bị bỏ qua. Thường người bệnh có cảm giác như có dị vật hoặc xương cá cắm vào lưỡi, rất khó chịu nhưng qua đi nhanh.
Ngoài ra ở lưỡi có một điểm nổi phồng với sự thay đổi về màu sắc, niêm mạc trắng, xơ hóa hoặc tổn thương là vết loét nhỏ. Thậm chí có thể sờ thấy tổn thương chắc, rắn, không mềm mại như bình thường.
Triệu chứng ung thư lưỡi có thể bao gồm:
- Mảng đỏ hoặc trắng trên lưỡi lâu ngày không biến mất.
- Đau họng lâu không khỏi.
- Vết viêm loét hoặc u trên lưỡi lâu ngày không hết.
- Đau khi nuốt.
- Cảm giác tê trong miệng.
- Cảm giác đau hoặc bỏng rát trên lưỡi.
- Gặp khó khăn khi cử động lưỡi hoặc nói.
- Có hạch ở cổ.
- Chảy máu lưỡi không rõ nguyên nhân (không phải do cắn vào lưỡi hay chấn thương khác).
- Đau ở tai (hiếm gặp).
Điều quan trọng cần ghi nhớ là những triệu chứng này có thể do một tình trạng bệnh lý ít nghiêm trọng hơn gây ra. Vì thế, bạn nên đi khám bác sĩ để được chẩn đoán chính xác.
