Điều đáng tiếc là phần lớn các trường hợp này đều có thể tránh được hậu quả nặng nề nếu được phát hiện và điều trị kịp thời.
Trong khoảng 2 tháng gần đây, bác sĩ của bệnh viện đã cắt bỏ tinh hoàn 4 bệnh nhân, trong đó có 2 em ở tuổi dậy thì và 2 trẻ có tinh hoàn ẩn, chưa xuống cố định trong bìu.
Bác sĩ phẫu thuật cho trẻ bị xoắn tinh hoàn (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Theo bác sĩ Nguyễn Phi Phong, Trưởng Khoa Ngoại, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, tinh hoàn được nuôi dưỡng chính bởi hệ thống mạch máu nằm trong thừng tinh, có thể hình dung như một quả trái cây được nuôi dưỡng bởi phần cuống. Khi tinh hoàn bị xoắn quanh trục của thừng tinh, các mạch máu bị chèn ép hoặc tắc nghẽn khiến máu không thể lưu thông nuôi dưỡng tinh hoàn.
“Nếu không được tháo xoắn kịp thời, tinh hoàn sẽ bị thiếu máu, dẫn đến hoại tử và buộc phải cắt bỏ”, bác sĩ Phong cho biết.
Theo bác sĩ Phong, xoắn tinh hoàn có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào, từ trẻ sơ sinh đến người trưởng thành, nhưng phổ biến nhất ở trẻ 12-18 tuổi. Đây là giai đoạn tinh hoàn phát triển nhanh về kích thước, làm tăng nguy cơ xoắn.
Ngoài tuổi dậy thì, các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm tinh hoàn ẩn, bất thường giải phẫu khiến tinh hoàn di động quá mức trong bìu, tiền sử từng xuất hiện các cơn đau bìu thoáng qua rồi tự hết hoặc có người thân từng bị xoắn tinh hoàn.
Bác sĩ Phong cũng cho biết nhiều trường hợp xoắn tinh hoàn xảy ra rất đột ngột, có thể trong lúc chơi thể thao, thay đổi tư thế, khi đang ngủ hoặc thậm chí không có bất kỳ chấn thương nào trước đó.
Điều nguy hiểm là xoắn tinh hoàn là một trong số ít bệnh lý mà cơ hội bảo tồn tinh hoàn được tính bằng giờ. Trong 4-6 giờ đầu sau khi xảy ra xoắn, khả năng bảo tồn tinh hoàn khoảng trên 90%. Tuy nhiên, sau 6-12 giờ, tỷ lệ này giảm nhanh xuống còn khoảng 50-70%.
Nếu đến viện sau 12-24 giờ, nguy cơ hoại tử tăng mạnh, khả năng cứu tinh hoàn chỉ còn 20-30%. Sau 24 giờ, phần lớn tinh hoàn đã hoại tử hoàn toàn và không còn khả năng phục hồi. “Chính vì vậy, mỗi giờ trì hoãn đều làm giảm cơ hội cứu tinh hoàn cho trẻ”, bác sĩ Phong nhấn mạnh.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt lưu ý khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu như đau bìu đột ngột, một bên bìu sưng to, đỏ hoặc tím, buồn nôn, nôn kèm đau bìu. Đối với trẻ nhỏ, những biểu hiện như quấy khóc dữ dội không rõ nguyên nhân, bỏ bú, khó chịu bất thường hoặc sưng đau vùng bẹn, bìu cũng cần được đưa đi khám ngay.
Riêng với những trẻ có tinh hoàn ẩn, cần được mổ đưa xuống cố định ở bìu khi trẻ đủ 8-12 tháng. Những trẻ có tinh hoàn ẩn chưa được mổ, khi xuất hiện đau hoặc sưng vùng bẹn, phụ huynh cần nghĩ ngay đến khả năng xoắn tinh hoàn và nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế.
“Đừng coi thường bất kỳ cơn đau bìu nào ở trẻ em và thanh thiếu niên. Nếu con trai bạn đang ở tuổi dậy thì hoặc có tinh hoàn ẩn, hãy đặc biệt cảnh giác với xoắn tinh hoàn. Xoắn tinh hoàn không đáng sợ bằng việc nhận biết quá muộn”, bác sĩ Phong khuyến cáo.
