Mất ăn mất ngủ vì ngứa
Sau gần một năm tự điều trị bệnh ngoài da bằng lá cây và thuốc không rõ nguồn gốc, nam bệnh nhân 28 tuổi rơi vào tình trạng hai chân phù nề, rỉ dịch, đóng vảy và xuất hiện nhiều mụn mủ.
Đáng lo ngại hơn, do ngứa dai dẳng gây mất ngủ, bệnh nhân thường xuyên sử dụng rượu để dễ ngủ, khiến sức khỏe toàn thân bị ảnh hưởng.
ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam, cho biết bệnh nhân đến khám trong tình trạng mệt mỏi, chán nản sau thời gian dài sống chung với các tổn thương da vùng hai cẳng chân.
Tình trạng da rất nặng của bệnh nhân (Ảnh: Bác sĩ cung cấp).
Qua thăm khám, vùng da từ đầu gối xuống cổ chân của bệnh nhân phù nề, đỏ viêm, rỉ dịch, đóng nhiều vảy tiết. Trên nền da tổn thương xuất hiện các mụn mủ rải rác, kèm dấu hiệu bội nhiễm.
Theo lời kể của bệnh nhân, anh làm nghề nấu ăn, thường xuyên phải đứng lâu trong môi trường nóng, ẩm. Khoảng một năm trước, hai chân bắt đầu xuất hiện ngứa. Do nghĩ đây chỉ là bệnh ngoài da thông thường, bệnh nhân không đi khám chuyên khoa mà tự điều trị tại nhà.
Gia đình dùng nhiều loại lá cây để chà xát lên da, đồng thời mua thuốc Nam không rõ nguồn gốc về ngâm và đắp trực tiếp vào vùng tổn thương. Tuy nhiên, bệnh không những không cải thiện mà còn ngày càng nặng hơn. Các mảng da trở nên đỏ, ngứa dữ dội, rỉ dịch và xuất hiện mụn mủ.
“Việc chà xát, ngâm rửa hoặc đắp các loại thuốc không rõ thành phần lên vùng da đang viêm có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ da. Khi da bị xây xước, ẩm ướt và viêm kéo dài, vi khuẩn dễ xâm nhập, làm tăng nguy cơ bội nhiễm”, BS Thành phân tích.
Qua đánh giá ban đầu, bác sĩ nhận định bệnh nhân có tình trạng viêm da mạn tính vùng hai cẳng chân, kèm phù nề, rỉ dịch và bội nhiễm. Bệnh nhân cần được kiểm tra thêm các yếu tố thuận lợi như đặc thù nghề nghiệp phải đứng lâu, tình trạng tuần hoàn tĩnh mạch chi dưới và tiền sử sử dụng các sản phẩm bôi, đắp trước đó.
“Nếu được khám và điều trị đúng ngay từ giai đoạn đầu, tổn thương có thể được kiểm soát sớm hơn. Tuy nhiên, bệnh nhân đã tự điều trị kéo dài bằng nhiều phương pháp, khiến da viêm nặng, bội nhiễm và ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng sống”, BS Thành cho biết.
Tìm đến rượu để đối phó với cơn ngứa
Điều khiến bác sĩ lo ngại không chỉ là tổn thương da, mà còn là cách bệnh nhân đối phó với tình trạng ngứa và mất ngủ.
Do ngứa nhiều, đặc biệt vào ban đêm, bệnh nhân thường xuyên thức giấc, ngủ không sâu, ảnh hưởng đến công việc và tâm lý. Trong thời gian dài, nam thanh niên đã tìm đến rượu như một cách để dễ ngủ hơn.
Theo lời kể của gia đình, bệnh nhân sử dụng rượu gần như liên tục trong khoảng một năm. Người mẹ nhiều lần phải lén đổ bớt rượu trong chai rồi pha thêm nước với mong muốn con giảm lượng rượu đưa vào cơ thể.
Kết quả kiểm tra ghi nhận men gan của bệnh nhân tăng cao. Theo BS Thành, việc sử dụng rượu kéo dài là một yếu tố nguy cơ quan trọng, tuy nhiên bệnh nhân vẫn cần được thăm khám chuyên khoa và đánh giá đầy đủ chức năng gan để xác định chính xác mức độ tổn thương cũng như loại trừ các nguyên nhân khác.
Bệnh nhân đồng thời có biểu hiện lo âu, chán nản và suy giảm rõ rệt chất lượng giấc ngủ.
“Ngứa kéo dài không chỉ gây khó chịu trên da. Nó có thể làm người bệnh mất ngủ, giảm khả năng lao động, ảnh hưởng đến tâm lý và các mối quan hệ trong gia đình.
Khi người bệnh phải tìm đến rượu để quên ngứa hoặc dễ ngủ, vấn đề ban đầu ở da đã trở thành câu chuyện sức khỏe toàn thân”, BS Thành nhận định.
Không nên xem bệnh da liễu chỉ là chuyện “ngoài da”
Theo BS Thành, nhiều người vẫn cho rằng bệnh da liễu có thể tự xử lý bằng cách tắm lá, ngâm nước muối, bôi thuốc truyền miệng hoặc sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc.
Trong một số trường hợp, các phương pháp này có thể gây kích ứng, dị ứng tiếp xúc, làm da bị khô, xây xước hoặc tổn thương nặng hơn. Đặc biệt, việc đắp các hỗn hợp không bảo đảm vệ sinh lên vùng da đang rỉ dịch có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Với trường hợp nam bệnh nhân 28 tuổi, bác sĩ yêu cầu dừng hoàn toàn việc tắm lá, ngâm rửa và đắp các loại thuốc không rõ thành phần lên vùng tổn thương.
Bệnh nhân được làm sạch và chăm sóc vùng da viêm, rỉ dịch, đồng thời điều trị kiểm soát viêm, giảm ngứa, phục hồi hàng rào bảo vệ da.
Tùy mức độ bội nhiễm và kết quả thăm khám, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng khuẩn tại chỗ hoặc toàn thân, kết hợp các thuốc và sản phẩm bôi phù hợp.
Bên cạnh điều trị ngứa, bệnh nhân được khuyến cáo ngừng sử dụng rượu, theo dõi chức năng gan, điều chỉnh thời gian nghỉ ngơi và đánh giá thêm về sức khỏe tâm thần nếu tình trạng mất ngủ, lo âu hoặc chán nản tiếp tục kéo dài.
Theo BS Thành, nếu người bệnh tuân thủ điều trị, các biểu hiện cấp tính như rỉ dịch, mụn mủ, phù nề và ngứa có thể cải thiện dần trong những tuần đầu. Tuy nhiên, thời gian hồi phục phụ thuộc vào nguyên nhân nền, mức độ tổn thương, tình trạng tuần hoàn chi dưới và khả năng tuân thủ của từng người bệnh.
