Người Việt Nam sống thọ nhưng không khỏe
Đây là thông tin được PGS.TS Vũ Thị Thanh Huyền, Trưởng khoa Nội Tiết - Cơ Xương Khớp, Bệnh Viện Lão Khoa Trung ương chia sẻ tại phiên thảo luận chuyên đề thuộc Hội nghị khoa học năm 2026 với chủ đề "Nghiên cứu và ứng dụng trong y học" do Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức mới đây.
Theo PGS Huyền, tốc độ tăng trưởng của nhóm người cao tuổi vượt xa tốc độ tăng dân số chung (Ảnh: T.M).
PGS Huyền cho biết tốc độ tăng trưởng của nhóm người cao tuổi vượt xa tốc độ tăng dân số chung. Gần 2/3 người trên 60 tuổi có ít nhất 1 bệnh lý nền mạn tính, trong số đó, khoảng một nửa có nhiều bệnh nền cùng lúc.
Cả nước hiện có 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên, tăng 2,8 triệu người so với năm 2019. Dự báo đến năm 2030, số người cao tuổi sẽ lên gần 18 triệu.
Trong khi tuổi thọ trung bình của người Việt Nam tăng, số năm sống khỏe chưa tương xứng. Trung bình, mỗi người có khoảng 14 năm cuối đời sống trong tình trạng bệnh tật.
Nguy cơ bệnh truyền nhiễm ở người trẻ và người cao tuổi
Theo PGS Huyền, khi mắc bệnh nền thì nguy cơ cao làm gia tăng các bệnh lý truyền nhiễm, nhiễm trùng như RSV, zona thần kinh, cúm hay phế cầu.
Già hóa dân số và gánh nặng bệnh mạn tính đặt ra yêu cầu tăng cường các giải pháp dự phòng cho người cao tuổi và người có bệnh nền. Trong đó, tiêm chủng chủ động là một phần quan trọng trong chiến lược chăm sóc toàn diện sức khỏe cho người có bệnh mạn tính.
Người Việt có tuổi thọ tương đối cao nếu so với các quốc gia có cùng mức sống, nhưng lại có số năm sống với bệnh tật nhiều (Ảnh minh họa: N.P).
Trong đó, tiêm chủng không chỉ dành cho trẻ nhỏ mà cần được tiếp cận xuyên suốt các giai đoạn của cuộc đời, góp phần phòng ngừa bệnh truyền nhiễm, giảm gánh nặng bệnh tật và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Đối với nhóm thanh thiếu niên, các chuyên gia lưu ý đến bệnh não mô cầu. Bệnh do vi khuẩn não mô cầu gây ra với biểu hiện lâm sàng thường gặp là viêm màng não mủ và/hoặc nhiễm khuẩn huyết. Vi khuẩn này được chia thành 12 nhóm huyết thanh khác nhau, trong đó các nhóm A, B, C, X, Y và W là phổ biến và nguy hiểm nhất.
Bệnh có thể tiến triển rất nhanh, gây tử vong trong vòng 24 giờ với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 50% nếu không được điều trị kịp thời.
Bệnh thường gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi và thanh thiếu niên 15-24 tuổi. Khoảng 25-32% thanh thiếu niên và người trẻ mang vi khuẩn N.meningitidis trong mũi họng. Nhóm này vừa là nguồn lây truyền chính mầm bệnh não mô cầu vừa có nguy cơ cao mắc bệnh.
Theo số liệu từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, tính đến ngày 30/7, cả nước ghi nhận 53 ca bệnh do não mô cầu, trong đó TPHCM có 20 ca, chiếm 37,7%.
Từ những thay đổi về cơ cấu dân số và mô hình bệnh tật, các chuyên gia cho rằng chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn già hóa cần chuyển mạnh từ điều trị khi bệnh xuất hiện sang chủ động phòng ngừa và kiểm soát nguy cơ.
Với người cao tuổi, đặc biệt là những người đang sống chung với nhiều bệnh nền, việc phòng các bệnh truyền nhiễm có thể giúp giảm thêm gánh nặng bệnh tật trên nền sức khỏe vốn đã suy giảm. Trong khi đó, ở thanh thiếu niên và người trẻ, tiêm chủng theo vòng đời là một trong những biện pháp dự phòng cần được quan tâm để bảo vệ cá nhân và cộng đồng.
