Chị H. (26 tuổi, ngụ TPHCM) đến bệnh viện khám trong tình trạng bị nuốt khó, đau dọc sau xương ức khi nuốt, đầy bụng, ợ hơi kéo dài khoảng 1 tuần. Ban đầu, cô gái nghĩ đây là triệu chứng của đau dạ dày hoặc trào ngược thông thường do căng thẳng công việc. Tuy nhiên, kết quả nội soi ghi nhận một ổ loét thực quản 5-10mm.
Khai thác bệnh sử, BSCKII Lê Thị Thúy, khoa Nội Tổng hợp, ghi nhận nữ bệnh nhân đang trong quá trình điều trị bệnh da và được chỉ định uống hoạt chất doxycycline 10 ngày nay. Khi uống thuốc, chị chỉ uống một ngụm nước nhỏ rồi nằm nghỉ ngay.
BS Thúy tiết lộ, doxycycline là hoạt chất kháng sinh có tính axit cao, thường được chỉ định trong các phác đồ điều trị mụn trứng cá, nhiễm trùng da hoặc một số bệnh nhiễm khuẩn đường tiết niệu.
Hình ảnh nội soi ghi nhận ổ loét thực quản kích thước 5-10mm (hình trên cùng) kèm theo tình trạng viêm xước và sung huyết (Ảnh: BV).
Khi người bệnh uống thuốc với nước quá ít hoặc nằm ngay sau khi uống, viên thuốc không thể trôi nhanh xuống dạ dày mà dễ bị dính, kẹt lại tại các đoạn hẹp tự nhiên của thực quản (thường là đoạn 1/3 giữa hoặc dưới). Tại đây, vỏ thuốc tan ra, giải phóng dược chất có tính axit mạnh ngay tại chỗ.
Do không có đủ nước để làm loãng và rửa trôi, nồng độ axit cao từ viên thuốc tích tụ lại, trực tiếp gây bỏng và loét sâu niêm mạc thực quản.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, ổ loét do axit có thể ăn sâu hơn, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như chảy máu thực quản, thậm chí thủng thực quản đe dọa tính mạng bệnh nhân.
Chị H. được chỉ định dùng thuốc làm lành tổn thương thực quản, đồng thời được hướng dẫn thay đổi thói quen khi sử dụng thuốc viên (đặc biệt là kháng sinh, thuốc giảm đau kháng viêm, thuốc điều trị loãng xương nhóm bisphosphonate…).
Sau điều trị, bệnh nhân được nội soi kiểm tra, ghi nhận ổ loét thực quản đã lành hoàn toàn, bề mặt sạch và đang trong giai đoạn lên da non. Vùng hang vị dạ dày không còn sung huyết, tình trạng viêm xước niêm mạc thân vị đã lành hoàn toàn. Người bệnh không còn triệu chứng nuốt nghẹn, đau khi nuốt hay đầy bụng.
Theo Thư viện Y học Quốc gia Mỹ, có nhiều nguyên nhân gây loét thực quản như: bệnh trào ngược dạ dày thực quản, do thuốc, nhiễm nấm Candida, chất ăn mòn, virus herpes simplex (HSV), dị vật… Trong đó nguyên nhân do thuốc chiếm hơn 22%.
Có hơn 70 loại thuốc đã được báo cáo gây ra các tổn thương ở thực quản. Trong đó, thuốc kháng sinh như doxycycline, tetracyclin và clindamycin chiếm hơn 50% trường hợp.
Bác sĩ khuyến cáo, bệnh nhân khi sử dụng thuốc cần uống với một ly nước lớn 150-200ml, sau đó nên giữ tư thế đứng hoặc ngồi thẳng ít nhất 30 phút, không nằm ngay để tránh nguy cơ thuốc bị mắc kẹt trong thực quản hoặc trào ngược, gây tổn thương niêm mạc thực quản.
Ngoài ra, người dân nên ăn thức ăn mềm, dễ tiêu, kiêng các chất kích thích, đồ chua cay và nước có ga.
