Robot ngày càng thông minh, vẫn phải đặt dưới bàn tay bác sĩ phẫu thuật
GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết như trên, tại Lễ khai trương Trung tâm Phẫu thuật Robot Công nghệ cao của Hệ thống Y tế Vinmec và tọa đàm "Tương lai của hệ sinh thái robot trong y tế Việt Nam", diễn ra ngày 27/6 tại Hà Nội.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, trong ngoại khoa hiện đại, giá trị của một công nghệ không nằm ở độ phức tạp của thiết bị, mà ở lợi ích cụ thể đem lại cho người bệnh. Đó là can thiệp chính xác hơn, ít xâm lấn hơn, phục hồi sớm hơn và mở thêm cơ hội sống với chất lượng tốt hơn.
GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế (Ảnh: BTC).
Ông khẳng định, robot không thay thế người thầy thuốc. Nhưng robot, khi được vận hành bởi đội ngũ có năng lực, đạo đức và tư duy khoa học, sẽ mở rộng giới hạn của bàn tay phẫu thuật viên, nâng cao độ chính xác của phẫu thuật.
Cùng quan điểm này, PGS.TS Phạm Văn Bình, Giám đốc hệ thống Trung tâm Phẫu thuật Robot Công nghệ cao Vinmec khẳng định, phẫu thuật robot là đỉnh cao của công nghệ, là cuộc cách mạng trong ngoại khoa nói chung, trong phẫu thuật ung thư nói riêng.
Ưu điểm của phẫu thuật robot rất rõ: bệnh nhân hồi phục nhanh, ít chảy máu, giảm đau sau mổ, sớm trở về công việc cuộc sống bình thường, mổ triệt căn tế bào ung thư, hồi phục nhanh, thẩm mỹ. Tuy nhiên, chi phí vẫn là rào cản lớn nhất đối với việc phổ cập phẫu thuật robot.
"Giá thành sẽ từng bước giảm khi công nghệ phát triển, số lượng nhà sản xuất tăng lên và thiết bị ngày càng phổ biến. Bên cạnh đó, nếu có sự tham gia của bảo hiểm y tế và các quỹ hỗ trợ người bệnh, cơ hội tiếp cận công nghệ hiện đại sẽ được mở rộng, đặc biệt với những bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn", PGS Bình nói.
Theo PGS.TS Phạm Văn Bình, dù phẫu thuật robot là cuộc cách mạng, nhưng không phải thần thánh, mà là phương tiện để các bác sĩ hiện thực hóa phẫu thuật của mình. (Ảnh: Hồng Hải).
Dù phẫu thuật robot là cuộc cách mạng, nhưng PGS Bình khẳng định: "Robot không phải thần thánh, mà là phương tiện để các bác sĩ hiện thực hóa phẫu thuật của mình tinh tế hơn, chính xác hơn, hiệu quả hơn. Robot ngày càng thông minh hơn nhưng không thể thay thế con người. Nó phải được điều khiển bằng bàn tay, trí tuệ, kiến thức y khoa bệnh học đúng, chuẩn cho bệnh nhân.
Cuộc mổ tốt không chỉ phụ thuộc robot mà phụ thuộc người điều khiển con robot đó".
Ứng dụng trong nhiều bệnh lý
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, mạng lưới phẫu thuật robot được ứng dụng trên nhiều lĩnh vực như ngoại tổng quát, chấn thương chỉnh hình, đến phẫu thuật thần kinh, cột sống, ung thư...
Theo PGS.TS Hoàng Gia Du, trong phẫu thuật thần kinh cột sống, sai lệch chỉ vài mm cũng có thể dẫn đến tai biến nghiêm trọng. Vì thế, phẫu thuật robot với nền tảng công nghệ hiện đại, không gian 3 chiều... giúp tăng độ chính xác, đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.
"Dù vậy, robot không thay thế bác sĩ phẫu thuật, không tự phẫu thuật được mà người quyết định là phẫu thuật viên", PGS Du nói.
Tương tự, trong các chuyên ngành khác như ung thư, phẫu thuật chấn thương chỉnh hình, thay khớp gối... phẫu thuật robot mang lại độ chính xác cao, giúp bệnh nhân hồi phục tối ưu nhất.
GS.TS Trần Trung Dũng kỳ vọng mang đến cho người bệnh tại Việt Nam cơ hội tiếp cận những thành tựu ngoại khoa tiên tiến nhất (Ảnh: BTC).
Theo GS.TS Trần Trung Dũng, Tổng Giám đốc Hệ thống Y tế Vinmec, Hệ thống Trung tâm Phẫu thuật Robot Công nghệ cao được triển khai với mô hình đa kết nối: kết nối chuyên gia, kết nối bệnh viện và kết nối các đối tác công nghệ hàng đầu thế giới trong cùng một hệ sinh thái. Mục tiêu là mang đến cho người bệnh tại Việt Nam cơ hội tiếp cận những thành tựu ngoại khoa tiên tiến nhất và từng bước đưa Việt Nam trở thành điểm đến mới của y tế công nghệ cao và phẫu thuật chính xác trong khu vực.
Với mô hình này, thay vì đầu tư máy móc đơn lẻ, đồng bộ nhiều robot phẫu thuật hàng đầu thế giới được triển khai trong một nền tảng vận hành thống nhất, kết nối giữa các bệnh viện trên toàn hệ thống.
Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn đánh giá cao việc xây dựng hệ sinh thái bao gồm điều trị, đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và hợp tác quốc tế. Làm chủ công nghệ không chỉ là biết vận hành một hệ thống robot. Làm chủ công nghệ là làm chủ quy trình chuyên môn, làm chủ dữ liệu lâm sàng, làm chủ đào tạo, làm chủ nghiên cứu và quan trọng hơn cả là làm chủ năng lực đổi mới sáng tạo của đội ngũ thầy thuốc Việt Nam.
Đây cũng là minh chứng sinh động cho tinh thần của các nghị quyết lớn của Trung ương trong giai đoạn mới.
Nghị quyết số 72 xác định người dân là chủ thể trung tâm, yêu cầu nâng cao toàn diện chất lượng dịch vụ y tế, phát triển y tế chuyên sâu và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe. Nghị quyết số 57 đặt khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ở vị trí động lực đột phá của phát triển đất nước. Nghị quyết số 68 mở ra không gian phát triển mới để khu vực kinh tế tư nhân phát huy năng lực đổi mới sáng tạo, đầu tư công nghệ và đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước.
Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu Trung tâm phải đặt chất lượng chuyên môn và an toàn người bệnh ở vị trí cao nhất. Mọi chỉ định phẫu thuật robot cần dựa trên bằng chứng khoa học, quy trình chuyên môn chặt chẽ và sự lựa chọn phù hợp với từng người bệnh.
Thành công của phẫu thuật robot không nên được đo bằng số lượng ca mổ hay số lượng thiết bị, mà phải được đánh giá bằng kết quả điều trị, mức độ an toàn, khả năng phục hồi, chất lượng sống và hiệu quả chi phí cho người bệnh.
Đặc biệt, Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu Trung tâm cần trở thành một hạt nhân nghiên cứu và chuyển giao tri thức, không chỉ phục vụ nội bộ mà từng bước đóng góp cho cộng đồng ngoại khoa Việt Nam.
Cần xây dựng dữ liệu lâm sàng có chất lượng, thúc đẩy nghiên cứu đa trung tâm, tăng cường hợp tác với các bệnh viện, trường đại học, viện nghiên cứu trong nước và quốc tế. Công nghệ chỉ thật sự có giá trị bền vững khi tri thức được lan tỏa và năng lực được nhân rộng.
Song song với việc đưa hệ thống Trung tâm vào hoạt động, Vinmec chính thức thành lập Quỹ Hỗ trợ Bệnh nhân Phẫu thuật Robot với kinh phí 280 tỷ đồng, góp phần giảm bớt rào cản chi phí, mở rộng cơ hội tiếp cận các kỹ thuật ngoại khoa tiên tiến cho người dân trên cả nước.
