Biến thể Covid-19 BA.3.2 còn gọi "Cicada" (Ve sầu) được phát hiện lần đầu tại Nam Phi vào tháng 11/2024. Đây là "hậu duệ" của BA.3, một nhánh phụ của biến thể Omicron xuất hiện từ năm 2022. Ryan Gregory, Giáo sư ngành sinh học tiến hóa tại Đại học Guelph, đặt biệt danh "Cicada" cho biến thể này do virus đã âm thầm tích lũy đột biến trong nhiều năm giống như loài ve sầu ẩn mình dưới lòng đất trước khi tăng tốc lây lan mạnh mẽ.
Tiến sĩ Andrew Pekosz, nhà vi trùng học tại Trường Y tế Công cộng Johns Hopkins Bloomberg, giải thích lượng đột biến khổng lồ giúp BA.3 thay hình đổi dạng, làm hệ miễn dịch khó nhận diện để kích hoạt cơ chế bảo vệ. Tuy nhiên, tiến sĩ Dana Mazo từ NYU Langone Health cho rằng chính những biến đổi gene này lại làm giảm khả năng liên kết của virus với tế bào người. Do đó, virus mất đi sự nhạy bén khi tấn công và xâm nhập cơ thể.
Ảnh minh họa: Michigan Public
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát, Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) xếp biến thể Ve sầu vào nhóm biến thể đang được theo dõi. WHO đánh giá nguy cơ của biến thể này đối với sức khỏe cộng đồng ở mức thấp so với các dòng Omicron lưu hành hiện nay.
Báo cáo công bố ngày 19/3 trên tạp chí Morbidity and Mortality Weekly Report ghi nhận chủng virus này lây lan tại 25 bang của Mỹ. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ thống kê đến tháng 2/2026, phiên bản đột biến này xuất hiện ở 23 quốc gia. Tại châu Âu, dòng BA.3.2 chiếm 30% tổng số ca nhiễm. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội ghi nhận 17 ca Covid-19 trong tuần qua, song chưa có kết quả xét nghiệm cho thấy đây là chủng gì.
Các dữ liệu lâm sàng và thử nghiệm phòng thí nghiệm hiện tại chỉ ra chủng mới không gây bệnh nặng hơn. Tiến sĩ William Schaffner thuộc Trung tâm Y tế Đại học Vanderbilt cho biết thêm các triệu chứng vẫn duy trì sự ổn định, ít thay đổi giữa các dòng virus. Người bệnh thường biểu hiện sốt, ớn lạnh, ho, khó thở, đau họng, nghẹt mũi, mất vị giác, mệt mỏi, đau nhức cơ thể, tiêu chảy hoặc buồn nôn. Tiến sĩ Robert H. Hopkins Jr., Giám đốc Y khoa Hiệp hội Quốc gia về Bệnh Truyền nhiễm Mỹ, nói đau họng vẫn là triệu chứng phổ biến nhất.
Dù sự tiến hóa ở protein gai làm giảm khả năng ngăn lây nhiễm của vaccine, giới y khoa khẳng định vaccine vẫn phát huy tác dụng bảo vệ người bệnh khỏi biến chứng nặng. Cơ quan y tế khuyến cáo người dân tiếp tục duy trì thói quen rửa tay sát khuẩn, đeo khẩu trang và giữ khoảng cách an toàn nhằm phòng chống dịch hiệu quả.
Bình Minh (Theo Today, Scientific American, Fox59)
