Đối diện nguy hiểm vì để dụng cụ kết hợp xương 4 năm trong chân
Tối 21/9, PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hào, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Khu vực Hóc Môn thông tin với phóng viên Dân trí, vừa qua các bác sĩ khoa Chấn thương chỉnh hình của bệnh viện đã tiếp nhận một phụ nữ trẻ tuổi, từng phẫu thuật kết hợp xương vùng cẳng chân và cổ chân hai bên bằng đinh, nẹp vít cách đây gần 4 năm.
Sau thời gian dài mang dụng cụ trong cơ thể, người bệnh có nguyện vọng được tháo bỏ. Qua thăm khám lâm sàng và chụp X-quang kiểm tra trước mổ, các bác sĩ ghi nhận xương liền tốt, đủ điều kiện phẫu thuật lấy dụng cụ kết hợp xương.
Ảnh chụp X-quang trước mổ của bệnh nhân (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Tưởng chừng đây sẽ là cuộc phẫu thuật thuận lợi, nhưng thực tế trong phòng mổ lại đặt ra nhiều thách thức cho ê-kíp. Sau khi rạch da và bóc tách để bộc lộ dụng cụ, các bác sĩ phát hiện can xương đã phát triển bao phủ, bám rất chặt vào toàn bộ bề mặt đinh, nẹp và vít.
Đáng chú ý, một số vít do nằm lâu và bị can xương bám chặt đã tuôn đầu khi vặn, khiến dụng cụ tháo vít thông thường không còn hiệu quả. Nếu không xử trí phù hợp, tình huống này có thể dẫn đến việc không lấy được toàn bộ dụng cụ hoặc phải can thiệp nhiều hơn, làm tăng nguy cơ tổn thương phần xương lành xung quanh.
Trước tình huống khó, ê-kíp phẫu thuật đã sử dụng các trợ cụ chuyên dụng, cẩn thận bóc tách lớp can xương bao phủ, khoan phá có kiểm soát vùng mũ vít và quanh chân vít. Các thao tác được thực hiện từng bước, nhằm lấy dụng cụ và bảo tồn tối đa cấu trúc xương lành.
Sau quá trình xử trí, toàn bộ dụng cụ kết hợp xương đã được lấy ra an toàn, không xảy ra biến chứng nứt hoặc gãy xương. Sau mổ, người bệnh hồi phục tốt.
Các bác sĩ tiến hành phẫu thuật lấy dụng cụ kết hợp xương cho bệnh nhân (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Đừng nghĩ xương lành thì có thể "để quên" đinh, nẹp vít
Theo BSCKII Nguyễn Bảo Dũng, Quản lý điều hành khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Khu vực Hóc Môn, những trường hợp gặp khó khăn khi tháo dụng cụ nằm trong cơ thể thời gian dài đã từng được ghi nhận.
Sau phẫu thuật điều trị gãy xương, một số người bệnh thấy hết đau, đi lại và sinh hoạt bình thường nên không tiếp tục tái khám. Một số khác không biết khi nào cần kiểm tra hoặc tháo dụng cụ nên để đinh, nẹp vít trong cơ thể trong thời gian dài.
Tuy nhiên, việc có cần tháo dụng cụ hay không và xử lý ở thời điểm nào phải được bác sĩ chuyên khoa đánh giá, căn cứ vào loại gãy xương, vị trí tổn thương, loại dụng cụ, mức độ liền xương, tuổi, tình trạng sức khỏe và nhu cầu của từng người bệnh.
Nếu việc tháo dụng cụ được thực hiện khi xương chưa liền vững, ổ gãy có thể mất đi sự hỗ trợ cơ học cần thiết. Khi đó, người bệnh có nguy cơ gặp các vấn đề như gãy lại, di lệch, chậm liền xương hoặc khớp giả.
Còn nếu đã có chỉ định tháo mà người bệnh để quá lâu, xương có thể phát triển và bao phủ dụng cụ. Khi đó, phẫu thuật khó khăn hơn, kéo dài thời gian thao tác và tiềm ẩn các tình huống như vít bị kẹt hoặc tuôn đầu, gãy đinh và nẹp vít, khó lấy hết dụng cụ, tổn thương xương lành hoặc nứt, gãy xương trong quá trình lấy dụng cụ.
Bệnh nhân cần thăm khám để được bác sĩ quyết định thời gian tháo dụng cụ kết hợp xương phù hợp (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Một số mốc thời gian tháo dụng cụ kết hợp xương có thể được tham khảo, như đinh nhỏ trong 3-6 tháng, nẹp vít hoặc đinh nội tủy là 1-2 năm. Tuy nhiên, đây không phải mốc áp dụng cho mọi người bệnh. Quyết định cuối cùng cần dựa trên thăm khám và hình ảnh X-quang đánh giá mức độ liền xương", bác sĩ Dũng phân tích.
Sau mổ lấy dụng cụ, xương vẫn cần thời gian phục hồi
Một vấn đề khác người bệnh dễ chủ quan, khi cho rằng lấy đinh, nẹp vít xong thì xương đã hoàn toàn trở lại trạng thái ban đầu, có thể lập tức vận động mạnh. Nhưng thực tế, trên xương vẫn còn các vị trí từng là đường đi của vít sau khi tháo.
Do đó, trong 2-3 tháng đầu sau phẫu thuật, người bệnh cần thận trọng trong vận động, hạn chế mang vác nặng, vận động mạnh, các môn thể thao đối kháng và đặc biệt chú ý tránh té ngã.
Người bệnh cũng cần tái khám đúng lịch và chụp X-quang kiểm tra theo chỉ định, thay vì chỉ dựa vào cảm giác hết đau để tự đánh giá tình trạng hồi phục.
"Người đã từng phẫu thuật kết hợp xương bằng đinh, nẹp vít nên lưu giữ hồ sơ điều trị, biết rõ loại dụng cụ đang mang và duy trì tái khám theo lịch hẹn. Việc thăm khám giúp bác sĩ xác định tình trạng thực tế, cân nhắc lợi ích - nguy cơ trước khi quyết định phẫu thuật", bác sĩ Dũng nhấn mạnh.
