Rạng sáng một ngày tháng 4, bệnh nhi Đ.T.P. (14 tuổi, ngụ TPHCM) khởi phát đau vùng kín. Cơn đau đến đột ngột và dữ dội, nhưng em e ngại không dám chia sẻ với cha mẹ. Mãi đến khi không thể chịu đựng thêm, em mới báo cho gia đình và được đưa vào cấp cứu.
Tại bệnh viện, qua thăm khám và siêu âm, các bác sĩ xác định bệnh nhi bị xoắn tinh hoàn phải, một cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm có thể khiến tinh hoàn hoại tử nếu không được tháo xoắn kịp thời.
Kíp mổ khoa Ngoại thận - Tiết niệu đã nhanh chóng tiến hành phẫu thuật cấp cứu bệnh nhi. Quá trình mổ, các bác sĩ ghi nhận thừng tinh bên phải bị xoắn 2 vòng, làm tinh hoàn tím sẫm do thiếu máu kéo dài.
“Lúc vào mổ, chúng tôi xác định đây là trường hợp khẩn cần chạy đua với thời gian vì thời gian thiếu máu đã kéo dài gần 7 giờ, mức độ xoắn nặng. May mắn là khi tháo xoắn, tinh hoàn đã hồng trở lại, cho thấy máu đã bắt đầu lưu thông.
Vì người bệnh còn nhỏ tuổi và đang trong giai đoạn dậy thì, chúng tôi cố gắng tối đa để giữ lại tinh hoàn khi còn cơ hội, đồng thời cố định tinh hoàn hai bên để giảm nguy cơ tái phát", BS Trần Đoàn Thiên Bảo, khoa Ngoại thận - Tiết niệu nói.
Bác sĩ kiểm tra sức khỏe cho bệnh nhi sau mổ (Ảnh: BV).
Theo các bác sĩ, xoắn tinh hoàn thường gặp ở giai đoạn dậy thì, khi cơ thể tăng trưởng nhanh. Không ít trường hợp khởi phát vào ban đêm hoặc gần sáng, làm bệnh nhân đau đớn nhưng lại ngại chia sẻ với người lớn. Chính tâm lý xấu hổ này là nguyên nhân khiến nhiều em đến bệnh viện trễ, bỏ lỡ thời gian vàng cứu tinh hoàn.
Một số trẻ có sẵn yếu tố nguy cơ từ trước mà không hay biết. Trong đó, có bất thường bẩm sinh khiến tinh hoàn di động nhiều hơn bình thường trong bìu, dễ xoay quanh trục và đưa đến xoắn. Một số trường hợp khác có liên quan đến tinh hoàn ẩn hoặc tinh hoàn di động bất thường.
Thời tiết lạnh cũng được xem là yếu tố có thể làm cơn xoắn tinh hoàn dễ khởi phát hơn ở một số trẻ.
“Nhiều bé đến bệnh viện muộn vì e ngại và lo sợ. Các em sợ nói về vùng kín, sợ bị la, sợ làm phiền ba mẹ... Nhưng với bệnh này, chỉ vài giờ chậm trễ cũng có thể phải trả giá bằng việc mất luôn tinh hoàn. Đây là điều phụ huynh và thầy cô cần đặc biệt lưu ý ở bé trai", ThS.BSCKI Nguyễn Huỳnh Đăng Khoa khuyến cáo.
Tình trạng hiếm gặp khiến người đàn ông đột ngột liệt tứ chi
Anh Q. (35 tuổi) đột ngột yếu tay chân, ngã quỵ vào buổi sáng. Khi được đưa vào Bệnh viện Quân y 175 (Bộ Quốc phòng), người đàn ông đã liệt tứ chi, không thể tự tiểu tiện.
Tại khoa Cấp cứu, do có biểu hiện liệt cấp tính, bệnh nhân được chẩn đoán ban đầu theo dõi đột quỵ não. Tuy nhiên, qua thăm khám lâm sàng kết hợp chụp chiếu hình ảnh, các bác sĩ ghi nhận tình trạng máu tụ ngoài màng cứng tủy sống vùng C3-C5 gây chèn ép tủy cổ.
Bệnh nhân sau đó được chuyển khẩn cấp đến khoa Cột sống. Tại đây, qua đánh giá chuyên sâu, các bác sĩ xác định khối máu tụ ngoài màng cứng chèn ép tủy sống là nguyên nhân gây liệt cho bệnh nhân. Đây là tình trạng hiếm gặp, tiến triển nhanh và tiềm ẩn nguy cơ để lại di chứng thần kinh nặng nề nếu không được xử trí kịp thời.
Ê-kíp quyết định phẫu thuật cấp cứu ngay trong đêm nhằm lấy máu tụ và giải ép tủy sống. Ca mổ hoàn thành vào khoảng 2h30. Hậu phẫu, bệnh nhân được theo dõi tại khoa hồi sức trong 24 giờ đầu vì xuất hiện phù tủy sống. Khi tình trạng ổn định, bệnh nhân được rút nội khí quản và chuyển về khoa Cột sống để tiếp tục điều trị.
Đến ngày thứ 7 sau mổ, phần chi bên trái gần như hồi phục hoàn toàn, trong khi bên phải cũng phục hồi ở mức 3/5.
Bác sĩ chăm sóc, kiểm tra tình trạng của bệnh nhân trong những ngày điều trị (Ảnh: BV).
TS.BS Huỳnh Thanh Bình, Chủ nhiệm khoa Cột sống cho biết, máu tụ ngoài màng tủy tự phát là tình trạng chảy máu đột ngột gây chèn ép tủy cấp tính. Nếu không được chẩn đoán và xử trí kịp thời, tổn thương ban đầu có thể tiến triển thành phù tủy, nhuyễn tủy.
Nguyên tắc điều trị tối ưu là phẫu thuật giải ép sớm (thời gian vàng là 6-12 giờ từ khi khởi phát) nhằm loại bỏ khối máu tụ, giúp tủy sống được giải phóng và tạo điều kiện cho chức năng thần kinh hồi phục.
Sau phẫu thuật, việc tập luyện và phục hồi chức năng sớm có vai trò quan trọng, giúp cải thiện vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.
