Sáng 7/8, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp cùng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức hội nghị giao ban công tác xuất bản.
Toàn khối nhà xuất bản đạt doanh thu hơn 1.500 tỷ đồng
Phát biểu tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Mỹ Linh, Phó Vụ trưởng Vụ Báo chí Xuất bản, Ban Tuyên giáo Trung ương cho hay, 6 tháng đầu năm, nội dung xuất bản phẩm phục vụ hiệu quả công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức; phục vụ tuyên truyền nhiệm vụ chính trị của đất nước, ngành, địa phương.
Các xuất bản phẩm chú trọng hơn tới giá trị tư tưởng, khoa học, thẩm mỹ, gắn với nhiệm vụ giáo dục thế hệ trẻ và lan tỏa văn hóa đọc.
Các nhà xuất bản ngày càng chú trọng đầu tư xây dựng tủ sách, bộ sách chuyên đề có giá trị, mang đậm dấu ấn thương hiệu riêng. Xuất bản phẩm điện tử tiếp tục giữ vai trò quan trọng của chuyển đổi số ngành xuất bản. Hệ sinh thái đọc trên thiết bị di động tích hợp tìm kiếm, mua, tải và lưu trữ đã mở rộng đáng kể.
Hội nghị khái quát nhiều nội dung quan trọng của ngành xuất bản 6 tháng đầu năm (Ảnh: Hồng Anh).
Tại hội nghị, ông Hoàng Hải Long, Phó Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành cũng cho biết, 6 tháng đầu năm, toàn khối nhà xuất bản đạt doanh thu 1.515 tỷ đồng; xuất bản 21.276 đầu xuất bản phẩm in (giảm 0,6%).
Trong 6 tháng, có 40 nhà xuất bản đăng ký xuất bản và phát hành điện tử (tăng 21%), số xuất bản phẩm điện tử là 1.815 (tăng 33,8%)
Mặc dù số đầu sách và số bản in giảm nhẹ, song ông Long đánh giá, hoạt động xuất bản nhìn chung vẫn duy trì ổn định, đáp ứng nhu cầu thông tin, học tập, nghiên cứu và hưởng thụ văn hóa của nhân dân.
Nhiều xuất bản phẩm có giá trị về lý luận chính trị, lịch sử, văn hóa, khoa học và giáo dục. Hoạt động hợp tác quốc tế, quảng bá xuất bản phẩm Việt Nam và trao đổi quyền bản quyền tiếp tục được triển khai thông qua việc tham gia các hội chợ sách quốc tế, các hoạt động giao lưu, giới thiệu và hợp tác song phương đa dạng.
Hội nghị lắng nghe các tổng kết cùng nhiều ý kiến tham luận (Ảnh: Hồng Hoàng).
6 tháng đầu năm, Cục Xuất bản, In và Phát hành đã tổ chức đọc kiểm tra gần 600 xuất bản phẩm lưu chiểu, phát hiện xử lý 25 xuất bản phẩm vi phạm sai sót về nội dung ở các mức độ khác nhau.
Tùy tính chất vụ việc, Cục đã yêu cầu chưa phát hành, tạm dừng hoặc đình chỉ phát hành để sửa chữa, tổ chức thẩm định lại nội dung, thực hiện các biện pháp xử lý theo quy định.
Bên cạnh các kết quả đạt được, ngành vẫn tồn tại một số hạn chế cần khắc phục. Thời gian qua đã xảy ra những sai sót, trong đó có những vụ việc gây ảnh hưởng tiêu cực trong xã hội, làm giảm uy tín của đơn vị và tác động chung đến toàn ngành. Nhận thức về chất lượng ở một số nhà xuất bản còn chưa đầy đủ. Quy trình kiểm soát nhiều lớp chưa được áp dụng, có nơi còn dựa vào uy tín của tác giả và làm nhẹ trách nhiệm tự đọc, tự đánh giá của nhà xuất bản…
Từ thực trạng trên, ông Long đề nghị các nhà xuất bản thực hiện, đảm bảo nghiêm quy trình xuất bản, phân loại rủi ro ngay sau khi tiếp nhận bản thảo, thẩm định nhiều vòng, không dùng ý kiến của chuyên gia hoặc uy tín của tác giả để thay thế cho trách nhiệm của nhà xuất bản…
Phát triển ngành xuất bản theo hướng chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại
Theo ông Phan Tâm, Thứ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, sức mạnh của ngành xuất bản được đo bằng niềm tin của Đảng và Nhà nước; niềm tin của bạn đọc đối với những tri thức đã được lựa chọn, thẩm định và kiểm chứng thông qua quy trình xuất bản nghiêm túc; niềm tin của xã hội đối với đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm của những người làm xuất bản.
Vì vậy, phát triển ngành xuất bản trong thời gian tới không chỉ là có thêm đầu sách hay công nghệ mới, mà quan trọng phải gìn giữ và bồi đắp những niềm tin đó.
Theo Thứ trưởng Phan Tâm, hiện nay, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng phân phối mới đang làm thay đổi sâu sắc cách thức sáng tạo, sản xuất và phổ biến tri thức.
Trong bối cảnh đó, vai trò của nhà xuất bản không hề giảm đi mà còn trở nên quan trọng hơn.
Thứ trưởng Phan Tâm cho rằng, xã hội hôm nay cần hơn các thông tin đáng tin cậy, tri thức đã được thẩm định (Ảnh: Hồng Hoàng).
“Xã hội hôm nay không thiếu thông tin hay tri thức được tạo ra, điều cần hơn là các thông tin phải đáng tin cậy, tri thức đã được thẩm định và có người chịu trách nhiệm”, Thứ trưởng Phan Tâm nhấn mạnh.
Ngoài ra, theo ông Tâm cần chú trọng xây dựng văn hóa chất lượng. Văn hóa đó bắt đầu từ việc lựa chọn đề tài, tác giả, đối tác, chuyên gia phản biện và được duy trì xuyên suốt trong các khâu biên tập, thẩm định, kiểm chứng.
Phát biểu tổng kết hội nghị, ông Trần Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban tuyên giáo Trung ương quán triệt các nội dung trong Chỉ thị số 04 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới.
Theo ông Lâm, Chỉ thị số 04 xuyên suốt tinh thần phát triển ngành xuất bản theo hướng chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, nhưng phải giữ vững định hướng chính trị; đẩy mạnh đổi mới, sáng tạo nhưng không buông lỏng kỷ cương; ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ nhưng con người, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm của người đứng đầu vẫn là yếu tố quyết định.
Bên cạnh việc ghi nhận, biểu dương những kết quả ngành xuất bản đạt được 6 tháng qua, ông Trần Thanh Lâm cũng chỉ ra những khó khăn, hạn chế cần sớm khắc phục.
Theo ông Lâm, mỗi cuốn sách, mỗi tác phẩm đều tác động trực tiếp đến nhận thức xã hội và có ảnh hưởng đến niềm tin của bạn đọc. Bởi vậy, ngành xuất bản tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm.
Đầu tiên cần tiếp tục quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện hiệu quả các chủ trương của Đảng về văn hóa và xuất bản. Bên cạnh đó, cần giữ vững kỷ cương nội dung, nâng cao chất lượng xuất bản phẩm và chủ động phòng ngừa sai phạm từ sớm, từ xa.
Toàn ngành cần quán triệt sâu sắc nguyên tắc trong hoạt động xuất bản: Không để công nghệ đi trước kỷ luật nội dung; không để áp lực thị trường làm giảm sút trách nhiệm chính trị; không để hoạt động liên kết trở thành khoảng trống trong quản lý; không đánh đổi chất lượng, uy tín, định hướng chính trị của ngành vì những lợi ích trước mắt.
Mỗi nhà xuất bản cần tiếp tục hoàn thiện quy trình biên tập, thẩm định và kiểm chứng; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu và từng cá nhân tham gia quy trình xuất bản; lấy phòng ngừa là chính, kiểm soát chặt chẽ ngay từ đầu, không để xảy ra sai phạm rồi mới khắc phục.
Theo ông Trần Thanh Lâm, cần giữ vững kỷ luật xuất bản, tăng cường trách nhiệm của từng cá nhân trong quy trình xuất bản (Ảnh: Hồng Hoàng).
Một nhiệm vụ quan trọng khác là cần đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo động lực mới cho sự phát triển của ngành xuất bản; mạnh dạn ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả quản trị, biên tập và phát hành; tập trung đầu tư cho nội dung, phát triển văn hóa đọc và nâng cao sức lan tỏa của xuất bản phẩm Việt Nam.
Đồng thời, ngành cần mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức và từng bước đưa nhiều tác phẩm có giá trị của Việt Nam đến với bạn đọc quốc tế.
Phó Trưởng Ban tuyên giáo Trung ương cũng đưa ra định hướng từng bước hình thành các nhà xuất bản đa phương tiện, đa nền tảng và đa ngôn ngữ; chủ động xây dựng kế hoạch chuẩn bị cho những sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của dân tộc.
