Binh sĩ Ukraine (Ảnh: EP).
Ukraine đang tìm cách đưa các binh sĩ từng tự ý rời đơn vị quay trở lại quân ngũ bằng cách cho phép họ tự lựa chọn nơi phục vụ.
Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết chương trình tự nguyện dành cho quân nhân AWOL đang được mở rộng, và những người đủ điều kiện hiện có thể lựa chọn phục vụ tại hơn 70 đơn vị thuộc Lực lượng Vũ trang, Vệ binh Quốc gia hoặc Cơ quan Vận tải Đặc biệt Nhà nước.
Việc mở rộng này nhằm giải quyết vấn đề thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng của Ukraine. Các binh sĩ có thể nộp đơn xin quay trở lại phục vụ đến hết ngày 20/9. Chương trình đơn giản hóa thủ tục áp dụng đối với những quân nhân có trường hợp tự ý rời đơn vị được ghi nhận trước hoặc trong ngày 12/6.
Chương trình được triển khai nhằm ứng phó với cuộc khủng hoảng đào ngũ ngày càng nghiêm trọng trong suốt thời gian chiến sự.
Trong năm 2024, khoảng 51.000 binh sĩ Ukraine đã tự ý rời đơn vị, cao hơn gấp đôi so với năm trước. Mệt mỏi và kiệt sức được xem là nguyên nhân chính, nâng tổng số trường hợp tự ý rời khỏi quân đội lên hơn 100.000 người.
Nguyên nhân cốt lõi là việc quân nhân được động viên từ năm 2022 không có thời hạn phục vụ rõ ràng cũng như không có cơ chế pháp lý để giải ngũ. Nhiều binh sĩ kiệt sức đã tự ý rời đơn vị khi nhà nước không thể cho họ xuất ngũ theo một lộ trình cụ thể.
Bộ Quốc phòng Ukraine đã mở rộng danh sách các đơn vị tham gia nhằm trao cho những binh sĩ quay trở lại nhiều quyền lựa chọn hơn về nơi và cách thức phục vụ.
Theo bộ này, người trở lại quân ngũ có thể: phục vụ tại hướng tác chiến mà họ mong muốn; lựa chọn vị trí công tác và chỉ huy mà họ muốn làm việc cùng; cũng như phát huy kinh nghiệm và chuyên môn đã có trước đây.
Thứ trưởng Quốc phòng Mstyslav Banik cho biết: "Từ lái xe, điều khiển UAV, nhân viên hành chính đến lính bộ binh, quân đội đều cần tất cả".
Danh sách hiện bao gồm các đơn vị cơ giới, xung kích, đổ bộ đường không, UAV, pháo binh và nhiều lực lượng khác, mỗi đơn vị có yêu cầu riêng về kinh nghiệm và chuyên môn của binh sĩ. Người tham gia có thể xem danh sách này trên trang web chính thức của chương trình hoặc trong ứng dụng Army+ khi nộp đơn.
Nỗ lực thuyết phục những binh sĩ từng rời bỏ đơn vị quay trở lại diễn ra song song với chiến dịch tăng cường tuyển quân và huy động lực lượng mới. Đây là 2 hướng tiếp cận nhằm giải quyết cùng một vấn đề nổi cộm của Ukraine: thiếu nhân lực chiến đấu.
Chương trình này là một phần trong gói cải cách do cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov khởi xướng vào tháng 6/2026. Gói cải cách cũng đưa ra hình thức hợp đồng phục vụ có thời hạn cố định, với ngày kết thúc được bảo đảm, thay thế mô hình không xác định thời hạn trước đây.
Ở một hướng khác, ban lãnh đạo mới của quân đội cũng đang giải quyết bài toán nhân lực từ phía ngược lại. Tổng tư lệnh Mykhailo Drapatyi đã phát động cuộc rà soát quy mô toàn quân nhằm xác định những quân nhân đang làm nhiệm vụ ngoài tiền tuyến, đồng thời các cơ quan điều tra cũng tiến hành kiểm tra hàng loạt văn phòng tuyển quân trên toàn quốc.
Triết lý của chương trình đưa binh sĩ trở lại là cách tiếp cận mềm dẻo hơn: thay vì chỉ dựa vào huy động bắt buộc để bổ sung quân số, nhà nước Ukraine đang cố gắng tạo điều kiện thuận lợi cho những binh sĩ đã được huấn luyện, để họ tự nguyện quay trở lại phục vụ theo những điều kiện phù hợp với bản thân.
