Binh sĩ Mỹ trong nhiệm vụ triển khai tới châu Âu (Ảnh: Reuters).
Ông Trump đã ra lệnh rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức vào tuần qua, đợt cắt giảm này sẽ diễn ra trong vòng 6 đến 12 tháng tới, theo người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell.
Tuy nhiên, các nhà lập pháp Mỹ đã có quy định nhằm hạn chế việc cắt giảm quy mô lớn lực lượng tại châu Âu xuống dưới mức 76.000 quân. Mặt khác, ông Trump vẫn nắm quyền với tư cách tổng tư lệnh trong việc điều chuyển lực lượng giữa các quốc gia, mở ra khả năng chuyển quân khỏi các đồng minh như Đức, Tây Ban Nha hoặc Italy mà không làm giảm tổng số hiện diện của Mỹ, theo Fox News.
Cảnh báo này được đưa ra sau phản ứng từ các đồng minh, bao gồm Tây Ban Nha và Italy, những nước đã hạn chế cách lực lượng Mỹ sử dụng các căn cứ then chốt cho các nhiệm vụ liên quan đến Iran, cho thấy những căng thẳng trong nội bộ NATO.
Ông Trump cho biết Mỹ đang “nghiên cứu và xem xét khả năng giảm quân” tại Đức. Sau đó, khi được hỏi liệu ông có cân nhắc rút quân khỏi Italy và Tây Ban Nha hay không, ông Trump nói: “Có, có lẽ. Tại sao lại không?”.
Tuy vậy, bất kỳ đợt rút quân lớn nào cũng sẽ đối mặt với rào cản tại Quốc hội.
Theo luật quốc phòng mới nhất, Lầu Năm Góc không thể giảm số quân Mỹ tại châu Âu xuống dưới 76.000 nếu không trình đánh giá và xác nhận với các nhà lập pháp rằng động thái này sẽ không gây tổn hại đến lợi ích an ninh của Mỹ hoặc NATO.
“Quy định này không cấm chính quyền giảm xuống dưới 76.000, nhưng nó tạo ra những rào cản mà họ phải vượt qua”, Jeff Rathke, Chủ tịch Viện Mỹ - Đức tại Đại học Johns Hopkins và cựu quan chức Bộ Ngoại giao, nói với Fox News Digital.
Quốc hội không thể trực tiếp phủ quyết việc rút quân, nhưng các nhà lập pháp có thể áp đặt điều kiện và hạn chế nguồn tài chính, qua đó làm chậm hoặc ngăn chặn hiệu quả bất kỳ đợt cắt giảm đáng kể nào nếu các yêu cầu không được đáp ứng.
NATO không có quyền phủ quyết đối với việc triển khai quân của Mỹ, vì đây vẫn là quyết định mang tính quốc gia, dù các thỏa thuận đặt căn cứ phụ thuộc vào sự hợp tác với các nước chủ nhà.
Hiện Mỹ có khoảng 36.000 quân tại Đức, khoảng 13.000 tại Italy và khoảng 4.000 tại Tây Ban Nha, ba trong số những điểm hiện diện quân sự lớn nhất của Mỹ tại châu Âu.
Đức và Italy là nơi đặt các căn cứ then chốt của Mỹ đóng vai trò trung tâm hậu cần cho các chiến dịch tại Trung Đông, đồng nghĩa bất kỳ đợt cắt giảm lớn nào cũng có thể làm phức tạp các nỗ lực liên quan đến xung đột ở Iran.
Điều đó làm gia tăng mức độ quan trọng trong cách ông Trump phản ứng trước sự phản đối từ các đồng minh.
Seth Jones, chuyên gia phân tích quốc phòng tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, cho rằng tổng thống có khả năng có thẩm quyền điều chuyển hoặc thậm chí rút quân, nhưng cảnh báo rằng việc làm như vậy đặt ra những câu hỏi rộng hơn về chiến lược quân sự trong bối cảnh xung đột đang diễn ra.
Ông chỉ ra vai trò của các căn cứ then chốt tại châu Âu, bao gồm Rota ở Tây Ban Nha, nơi hỗ trợ các hoạt động phản ứng nhanh tới Bắc Phi, và Đức, nơi đóng vai trò trung tâm cho việc triển khai lực lượng trên cả chiến trường châu Âu và châu Phi.
Ông Jones cũng cảnh báo rằng việc tái bố trí lực lượng có thể kéo theo chi phí đáng kể và thách thức hậu cần, làm tăng độ phức tạp cho bất kỳ quyết định thu hẹp hiện diện nào của Mỹ.
Các nhà lập pháp Mỹ trước đây từng can thiệp để ngăn chặn việc rút quân khỏi châu Âu, và một động thái mới có thể kích hoạt sự giám sát tại Quốc hội, đặc biệt nếu bị coi là làm suy yếu vị thế của Mỹ.
