Thứ trưởng Quốc phòng Ba Lan Cezary Tomczyk (Ảnh: Reuters).
Đức đã đề xuất chuyển toàn bộ 6,6 tỷ euro (7,7 tỷ USD) từ Quỹ Hòa bình châu Âu (EFP) vừa được giải phóng trong EU cho Ukraine, nhưng Ba Lan đang phản đối kế hoạch này, Thứ trưởng Quốc phòng Ba Lan Cezary Tomczyk cho biết trong một cuộc phỏng vấn ngày 10/6.
“Đó là tiền của chúng tôi”, ông Tomczyk nói với đài phát thanh RMF 24 của Ba Lan.
Tranh cãi xoay quanh 6,6 tỷ euro dành cho Ukraine trong khuôn khổ EFP, quỹ được tài trợ trực tiếp từ đóng góp của các nước thành viên EU.
EPF được thành lập vào năm 2021 nhằm tài trợ cho các hoạt động quốc phòng và an ninh của Liên minh châu Âu, bao gồm cả các chiến dịch gìn giữ hòa bình. Tuy nhiên, sau khi xung đột tại Ukraine bùng phát, quỹ này bắt đầu được sử dụng để bù đắp chi phí cho các quốc gia thành viên EU trong việc cung cấp vũ khí cho quân đội Ukraine.
Khoản tiền này trước đây bị cựu Thủ tướng Hungary Viktor Orban phong tỏa, nhưng sau khi chính quyền tại Budapest thay đổi, số tiền hiện đã được giải phóng và quay trở lại quyền kiểm soát của Brussels.
Đức, quốc gia đóng góp phần lớn nhất vào quỹ EFP, đang ủng hộ việc chuyển toàn bộ gói 6,6 tỷ euro cho Ukraine.
“Tất cả các khoản hoàn trả từ quỹ mà ban đầu không được sử dụng vẫn nên dành để hỗ trợ Ukraine”, Thứ trưởng Quốc phòng Đức Sebastian Hartmann nhấn mạnh trong lời kêu gọi gửi tới các đối tác châu Âu. “Quỹ Hòa bình châu Âu được thiết kế như một cơ chế đoàn kết”, Bộ Quốc phòng Đức cho biết trong một tuyên bố.
Theo ông Tomczyk, Warsaw không đồng tình với kế hoạch này. “Trên thực tế, ít tiền hơn từ quỹ đồng nghĩa với ít tiền hơn cho quân đội", ông Tomczyk nói, đồng thời cam kết sẽ đấu tranh để giành từng euro mà Ba Lan cho là mình được hưởng. Ông cũng cáo buộc EU đang “cố gắng thay đổi luật chơi”.
Ngày 2/6, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha đã kêu gọi EU sử dụng số tiền EFP vừa được giải phóng để mua các hệ thống phòng không của Mỹ cho Ukraine. Lời kêu gọi được đưa ra sau khi Nga tiến hành một cuộc tập kích quy mô lớn vào trung tâm Kiev trong đêm.
Các chuyên gia nói với Kyiv Independent rằng khả năng đề xuất của ông Sybiha được chấp thuận hoàn toàn là không cao, bởi một phần đáng kể của quỹ nhiều khả năng sẽ được dùng để hoàn trả cho các nước EU đã chuyển giao vũ khí cho Kiev.
Những lo ngại của Ba Lan về cách phân bổ quỹ EFP cũng có thể trở thành một điểm bất đồng mới trong mối quan hệ đang gặp nhiều căng thẳng giữa Ukraine và Warsaw. Mặc dù Ba Lan vẫn là một trong những đồng minh kiên định nhất của Kiev trong xung đột hiện tại, các bất đồng lịch sử giữa 2 nước láng giềng vẫn gây ra tranh cãi.
Gần đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bị chính giới và dư luận Ba Lan phản đối sau khi đặt tên một đơn vị đặc nhiệm Ukraine theo tên Quân đội khởi nghĩa Ukraine (UPA). Đây là lực lượng gây tranh cãi vì bị cáo buộc đứng sau các vụ thảm sát nhằm vào người Ba Lan trong Thế chiến II.
