Tên lửa Oreshnik của Nga (Ảnh: Sputnik).
Khi UAV Ukraine liên tục đánh sâu vào lãnh thổ Nga, làm gián đoạn hậu cần, tấn công các mục tiêu cách xa tiền tuyến hàng trăm km, Moscow ngày càng đặt trọng tâm vào tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik.
Điều này diễn ra trong bối cảnh chiến dịch tấn công tầm xa của Ukraine đang làm gia tăng cả chi phí quân sự lẫn gây áp lực chính trị trong nước đối với Moscow.
Trong vụ trả đũa gần đây hồi tháng 5, Nga đã chọn phóng tên lửa siêu vượt âm Oreshnik. Họ đã bắn tên lửa này đi ít nhất 3 lần kể từ khi đưa Oreshnik vào sử dụng.
Mặc dù có khả năng mang đầu đạn thông thường hoặc hạt nhân, Oreshnik dường như chưa thể hiện được khả năng phá hủy mục tiêu trên quy mô lớn như Nga tuyên bố, theo các chuyên gia phương Tây.
Lý do của việc này có thể nằm ở việc trong giai đoạn này, Nga muốn dùng Oreshnik nhằm gây ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định hơn là khả năng phá hủy mục tiêu. Các cuộc phỏng vấn với giới phân tích cùng những bằng chứng kỹ thuật mới xuất hiện cho thấy vai trò chính của Oreshnik là tác động đến tính toán của các nước phương Tây, đồng thời củng cố hình ảnh sức mạnh của Nga ở trong nước.
Steven Moore, nhà sáng lập Dự án Tự do Ukraine, nhận định: "Việc phóng một tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân vào Ukraine đủ khiến các nhà hoạch định quân sự phương Tây phải lạnh gáy".
Theo ông Moore, mục tiêu của Oreshnik không phải là tạo ra bước ngoặt quân sự mang tính quyết định, mà là phát đi tín hiệu răn đe hạt nhân nhằm tới phương Tây để giảm hỗ trợ cho Ukraine. Ông cũng cho rằng các vụ phóng này giúp Moscow thể hiện sức mạnh quân sự với công chúng trong nước.
Mặt khác, Nga dường như cũng thừa nhận một mục tiêu khác của việc dùng Oreshnik.
Trong cuộc gặp các lãnh đạo hãng thông tấn quốc tế ngày 4/6, Tổng thống Vladimir Putin cho biết Moscow chưa sử dụng tên lửa đạn đạo siêu vượt âm tầm trung Oreshnik “một cách đầy đủ” trong các cuộc tấn công vào lãnh thổ Ukraine.
Ông cho biết, các lần phóng Oreshnik được thực hiện nhằm thu thập dữ liệu vận hành cho các đợt triển khai trong tương lai, thay vì đơn thuần phá hủy mục tiêu.
Theo tài liệu được Dallas Analytics phân tích, Oreshnik không phải là thiết kế hoàn toàn mới. Thay vào đó, nó dường như vẫn dựa trên kiến trúc dẫn đường từ thời Liên Xô với thành phần cốt lõi là con quay hồi chuyển GU-503, một thiết kế xuất hiện từ thập niên 1970.
Các chuyên gia cho rằng, Nga dường như đang muốn tiếp tục nâng cấp vũ khí này trong tương lai. Mặt khác, Oreshnik vẫn là vũ khí không thể xem nhẹ. Đây là tên lửa đạn đạo tầm trung có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, có khả năng sống sót cao trước các đòn đánh chặn và có thể rút ngắn thời gian ra quyết định của NATO xuống chỉ còn vài phút.
Tốc độ siêu vượt âm của tên lửa vào khoảng 13.600km/h, theo phía Ukraine. Với tốc độ rất nhanh như vậy, việc cản phá kịp thời Oreshnik vẫn là thách thức rất lớn và nếu nó được lắp đầu đạn hạt nhân, mối đe dọa sẽ còn mạnh mẽ hơn rất nhiều.
Thêm vào đó, Oreshnik còn sử dụng nhiều đầu đạn tách rời, khiến nó càng trở nên đáng gờm vì có thể tập kích loạt mục tiêu trên quy mô lớn.
Cơ chế tách đầu đạn của Oreshnik (Ảnh: Reuters).
