Sáng 11/8, TAND TP Hà Nội đưa bị cáo Phạm Mỹ Hạnh (SN 1980, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Mỹ Hạnh) ra xét xử sơ thẩm về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
HĐXX triệu tập 470 bị hại và 55 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Tại phần thủ tục, thư ký phiên tòa cho biết một số bị hại, người liên quan vắng mặt. Đại diện Viện kiểm sát cho rằng những người này đã có lời khai trong quá trình điều tra, việc vắng mặt không ảnh hưởng đến quá trình xét xử.
Sau khi hội ý, HĐXX quyết định tiếp tục phiên tòa.
Trả lời thẩm vấn, bị cáo Phạm Mỹ Hạnh khai từng có nhiều năm tìm hiểu, nghiên cứu về cây sâm Ngọc Linh.
Năm 2019, Hạnh gặp Phạm Thanh Tùng và Hoàng Cầm, sau đó trao đổi về mong muốn phát triển cây sâm Ngọc Linh để nhiều người Việt Nam có thể mua, sử dụng.
Đến cuối năm 2020, Tập đoàn Mỹ Hạnh tổ chức một số hội thảo giới thiệu, quảng bá về việc doanh nghiệp đang triển khai dự án trồng sâm Ngọc Linh tại Kon Tum và Quảng Nam cũ (nay là Đà Nẵng), qua đó kêu gọi nhà đầu tư góp vốn.
Theo lời khai của Hạnh, sau khi một số hợp đồng liên quan đến dự án được ký kết, bị cáo cùng nhóm trung gian đến khảo sát một số đơn vị doanh nghiệp dự kiến hợp tác. Đến tháng 6/2022, khi bắt đầu ký hợp đồng hợp tác trồng sâm với nhà đầu tư, Hạnh khai đã ký hợp đồng với một số đơn vị trồng sâm Ngọc Linh.
Hạnh khai trong quá trình làm việc với ông Phạm Thanh Tùng và Hoàng Cầm, bị cáo đã có phương án kinh doanh, đề án trồng sâm Ngọc Linh tại Quảng Nam với một số đối tác.

Bị cáo Phạm Mỹ Hạnh tại tòa (Ảnh: Nguyễn Hải).
Bị cáo cũng trao đổi về dự định mua đất tại Kon Tum để xây dựng mô hình du lịch trải nghiệm gắn với sâm Ngọc Linh.
HĐXX sau đó hỏi về mức hoa hồng dành cho những người trung gian tư vấn, giới thiệu khách hàng.
Hạnh khai hai bên thỏa thuận mức hoa hồng 15% giá trị mỗi hợp đồng.
"Kiếm đâu ra mà trả hoa hồng cao thế?", HĐXX truy vấn.
Bị cáo Phạm Mỹ Hạnh: Đấy là cái sai của bị cáo.
Về phương thức nhận tiền của nhà đầu tư, bị cáo cho biết có 3 hình thức. Đối với hợp đồng mua cổ phần cá nhân, nhà đầu tư chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản của Hạnh. Với hợp đồng hợp tác trồng sâm, tiền được chuyển vào tài khoản tập đoàn. Ngoài ra, một số nhà đầu tư mang tiền mặt đến nộp trực tiếp tại doanh nghiệp, kế toán là người tiếp nhận.
Tại tòa, Phạm Mỹ Hạnh thừa nhận kế toán không biết tập đoàn chưa có hoạt động sản xuất nhưng vẫn huy động tiền của nhà đầu tư.
Ngay sau đó, HĐXX phân tích toàn bộ hoạt động thu, chi của tập đoàn đều liên quan đến bộ phận kế toán. Nếu doanh nghiệp thực tế đã triển khai hoạt động trồng sâm thì phải phát sinh những khoản chi tương ứng cho việc mua giống, sản xuất hoặc triển khai dự án.
Bị cáo thừa nhận ở những giai đoạn sau có phát sinh một số khoản chi, song cho rằng kế toán không nắm đầy đủ kế hoạch, phương án thanh toán của doanh nghiệp.
Phạm Mỹ Hạnh trình bày, khi xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh, bị cáo đã tính toán lợi nhuận dự kiến của cây sâm trong khoảng 1-5 năm, sau đó chia sẻ phương án này với ông Tùng và Hoàng Cầm.
Hạnh khai, bản thân chỉ trình bày phương án kinh doanh, còn ông Tùng và Hoàng Cầm đánh giá tính khả thi của kế hoạch ra sao thì bị cáo không biết.
Bị cáo lý giải hoạt động của doanh nghiệp luôn cần giai đoạn chuẩn bị, từ xây dựng phương án, đề án đến tính toán nguồn vốn và lợi nhuận, không thể ngay lập tức triển khai dự án.
"Nếu doanh nghiệp phải chuẩn bị đầy đủ toàn bộ nguồn tiền trước rồi mới ký hợp đồng và triển khai dự án thì rất khó thực hiện", Phạm Mỹ Hạnh trình bày.
Sau khoảng 2 tiếng xét hỏi, HĐXX cho biết vụ án còn một số vấn đề cần tiếp tục làm rõ để giải quyết triệt để.
Theo HĐXX, trong quá trình điều tra, cơ quan tố tụng chưa lấy được lời khai của một số bị hại. Đến giai đoạn xét xử, một số người mới xuất trình tài liệu thể hiện từng ký hợp đồng, đầu tư tiền vào Công ty cổ phần Tập đoàn Mỹ Hạnh.
Do đó, để bảo đảm quyền lợi của những người đã đầu tư vào Tập đoàn Mỹ Hạnh, các bị hại và làm rõ toàn diện vụ án, HĐXX quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung.
Đối với Phạm Thanh Tùng là trung gian môi giới hưởng hoa hồng số tiền hơn 98 tỷ đồng.
Công an phường 3, TPHCM và đại diện gia đình Phạm Thanh Tùng cho biết Tùng đã vắng mặt khỏi nơi cư trú từ năm 2019, không biết Tùng đang ở đâu, làm gì.
Cơ quan điều tra chưa đủ căn cứ để xem xét xử lý hình sự đối với Phạm Thanh Tùng về hành vi đồng phạm với Phạm Mỹ Hạnh lừa đảo chiếm đoạt tài sản.