Vũ khí lai Banderol của Nga (Ảnh: Militarnyi)
Vũ khí lai giữa tên lửa và UAV
Khu vực Odesa thuộc miền Nam Ukraine đã liên tục ghi nhận những âm thanh như động cơ phản lực bay trên trời trong mùa hè năm nay.
Đó là âm thanh của một mối đe dọa từ Nga đã leo thang mạnh trong những tháng gần đây mang tên đạn lảng vảng Banderol. Đây là một loại vũ khí lai kết hợp các đặc điểm của tên lửa hành trình và UAV sử dụng động cơ phản lực.
Lần đầu tiên Banderol được ghi nhận sử dụng tại Ukraine là vào mùa xuân năm 2025. Nhưng trong năm nay, lực lượng Nga đã sử dụng loại vũ khí này thường xuyên hơn nhiều, chủ yếu nhằm vào các tỉnh miền Nam Ukraine.
Mặc dù Banderol chưa phải là vũ khí nguy hiểm nhất trong kho vũ khí của Nga, nó vẫn có khả năng gây thiệt hại lớn. Do Ukraine cần những phương tiện phòng không tương tự tên lửa hành trình để đánh chặn, chi phí để hạ Banderol vẫn tương đương. Loại vũ khí này cũng còn tương đối mới và Nga vẫn tiếp tục điều chỉnh, cải tiến nó.
“Chúng ta không được đánh giá thấp đối phương. Đây là một loại vũ khí hiện đại được thiết kế để có độ chính xác cao. Và đối phương đang thử nghiệm nó trong điều kiện chiến đấu", ông Yurii Ihnat, người đứng đầu bộ phận truyền thông của Không quân Ukraine, nói.
Banderol, còn được gọi là S8000, có thể bay với tốc độ hơn 500km/h và có tầm hoạt động lên tới 500km.
Ông Serhii Beskrestnov, chuyên gia quân sự và cố vấn cho chính phủ Ukraine, cho biết vũ khí này mang đầu đạn phân mảnh nặng 150kg, chứa tới 50kg thuốc nổ.
Banderol có tải trọng đầu đạn nhỏ hơn đáng kể so với các tên lửa hành trình Nga như Kh-101 và Iskander-K, khi mỗi loại có thể mang đầu đạn nặng khoảng 400-500kg.
Banderol thường bay ở độ cao từ 400 đến 2.000m, nhưng có thể giảm xuống khoảng 200m trước khi lao vào mục tiêu.
Loại đạn này cũng có khả năng thực hiện những cú cơ động và bẻ ngoặt gấp trong quá trình bay. Cụ thể, ông Beskrestnov cho biết nó được cho là có thể quay đầu 180 độ trong bán kính 2,5km, gây thách thức cho hệ thống phòng không đối phương.
Banderol sử dụng tín hiệu định vị vệ tinh để dẫn đường và có thể bị gây nhiễu bằng tác chiến điện tử, nhưng nó cũng được trang bị hệ thống dẫn đường tự động, theo ông Beskrestnov.
Thách thức với phòng không Ukraine
Banderol đặt ra những thách thức đáng kể đối với hệ thống phòng không Ukraine.
Không giống một số loại tên lửa hành trình, Banderol không cần sử dụng máy bay chiến lược để phóng, trong khi việc triển khai những máy bay này có thể giúp lực lượng Ukraine có thêm thời gian chuẩn bị cho một cuộc tấn công, theo ông Anatolii Khrapchynskyi, chuyên gia hàng không Ukraine và cựu sĩ quan Không quân Ukraine.
“Đối phương đang có được một công cụ có đặc tính tương tự tên lửa hành trình nhưng rẻ hơn nhiều lần và dễ sử dụng hơn”, ông Khrapchynskyi nói.
Ông Khrapchynskyi cho biết chi phí sản xuất trong nước một tên lửa hành trình Nga có thể vào khoảng 800.000 USD, trong khi chi phí sản xuất Banderol ước tính khoảng 50.000-150.000 USD, tùy thuộc vào các linh kiện được sử dụng.
Điều đó khiến Banderol có giá tương đương UAV Shahed, một trong những vũ khí rẻ nhất và được sử dụng phổ biến nhất trong kho vũ khí của Nga để tiến hành các cuộc tập kích quy mô lớn nhằm vào Ukraine.
Không giống UAV Shahed, vốn chủ yếu bị lực lượng Ukraine đối phó bằng các UAV đánh chặn tương đối rẻ, Banderol đòi hỏi các hệ thống phòng không tầm ngắn và tầm trung có năng lực cao hơn.
Ông Khrapchynskyi cho rằng Nga có thể đang sử dụng Banderol để gây quá tải cho các hệ thống phòng không Ukraine vốn được giao nhiệm vụ đánh chặn tên lửa hành trình. Tuy nhiên, ông Ihnat, người đứng đầu bộ phận truyền thông của Không quân Ukraine, cho biết vẫn còn quá sớm để nói rằng Banderol đang “làm quá tải” hệ thống phòng không Ukraine, bởi số lượng Banderol được phóng mỗi ngày vẫn thấp hơn nhiều so với UAV Shahed mà Moscow chủ yếu sử dụng cho mục đích này.
Tháng trước, ông Beskrestnov cho biết Nga đặt mục tiêu sản xuất 120 quả Banderol mỗi tháng trong năm 2026, đủ để phóng trung bình 4 quả mỗi ngày.
Ngoài ra, ông Khrapchynskyi nói thêm rằng Nga đã bắt đầu thực hiện các biện pháp để tăng cường an ninh cho các kho vũ khí trong bối cảnh chiến dịch tập kích tầm trung của Ukraine nhằm vào các vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát tiếp diễn.
“Nga đã bắt đầu xây dựng các cơ sở lưu trữ dưới lòng đất và nhiều loại hầm trú ẩn để bảo vệ các địa điểm phóng. Trong mọi trường hợp, đối phương sẽ phân tán kho dự trữ tại nhiều địa điểm khác nhau để bảo vệ chúng trước các cuộc tập kích của Ukraine", ông nói.
