Lý do Nga cảnh báo Anh 'trả giá đắt'
Tờ Sunday Times của Anh cuối tuần trước đưa tin quân đội Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) do hai công ty Anh sản xuất để thực hiện loạt vụ tấn công vào nhà máy lọc dầu, cơ sở hậu cần sâu bên trong lãnh thổ Nga.
Thông tin này nhanh chóng vấp phải phản ứng gay gắt từ Nga. Đại sứ quán Nga tại London ngày 17/8 cáo buộc Anh đang cố tình chọn cách leo thang khủng hoảng, cảnh báo nước này có thể phải đối mặt "cái giá ngày càng đắt" vì cung cấp UAV cho Ukraine.
Hình ảnh vệ tinh cho thấy khói bốc lên từ cảng Ust-Luga của Nga sau vụ tập kích của Ukraine hôm 27/3. Ảnh: Reuters
Đáp lại cảnh báo của Nga, Thủ tướng Andy Burnham tuyên bố Anh sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine "100%". "Chúng tôi không phải là những người bạn chỉ biết chia ngọt sẻ bùi", ông nói.
Hồi tháng 4, Bộ Quốc phòng Anh đã công bố gói viện trợ UAV lớn nhất từ trước đến nay cho Ukraine với ít nhất 120.000 chiếc. Gói này bao gồm hàng nghìn UAV tấn công tầm xa, tình báo và trinh sát, UAV vận tải cùng các năng lực tác chiến đường biển.
Sau đó hai tháng, London thông báo gói tài trợ trị giá 752 triệu bảng Anh (996 triệu USD) bao gồm 150.000 UAV cho Ukraine tính đến cuối năm 2026. Thỏa thuận được công bố sau cuộc gặp giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy và Thủ tướng Anh khi đó là Keir Starmer tại Phố Downing, nơi ông Zelenskyy tuyên bố hai nước sẽ bắt đầu hợp tác sản xuất UAV tầm xa.
Một UAV tấn công tầm xa FP-1 được phóng để thực hiện nhiệm vụ chiến đấu tại địa điểm không được tiết lộ ở Ukraine năm 2026. Ảnh: Reuters
Anh cũng đã cung cấp hàng nghìn tên lửa phòng không, tên lửa chống tăng, các hệ thống pháo, xe tăng chiến đấu chủ lực Challenger 2, đồng thời tổ chức nhiều khóa huấn luyện cho binh sĩ Ukraine, cũng như chuyển giao tên lửa hành trình tầm xa Storm Shadow để tập kích lực lượng Nga phía sau tiền tuyến.
London đã cam kết viện trợ quân sự 3 tỷ bảng Anh (hơn 4 tỷ USD) mỗi năm cho Kiev đến cuối thập kỷ này. Anh cũng tham gia gói cho vay 90 tỷ euro (hơn 100 tỷ USD) của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tài trợ cho nỗ lực quân sự của Kiev.
Dan Sabbagh, nhà phân tích quốc phòng Anh, nhận định bản tin của Sunday Times được Nga xem là cơ hội hiếm có để tung ra đòn công kích chính trị nhằm tác động đến dư luận Anh, từ đó cản trở hỗ trợ tài chính, quân sự từ phương Tây cho Ukraine.
Nga đang chịu nhiều tổn thất kinh tế do các đòn tập kích tầm xa bằng UAV của Ukraine, nhắm vào các cơ sở sản xuất dầu mỏ quan trọng cùng hệ thống kho hàng của hãng bán lẻ Wildberries, vốn được ví như "Amazon của Nga".
Tuần trước, Wildberries đã phải hạn chế đơn đặt hàng sau khi UAV của Ukraine đánh trúng một kho hàng ở Yekaterinburg, cách biên giới Ukraine hơn 2.000 km. Ngày 18/8, một kho hàng của Wildberries ở phía đông Moskva cũng bị hư hại trong một cuộc tập kích bằng UAV.
Kho hàng của Wildberries bốc cháy sau đợt tập kích bằng UAV từ Ukraine, tại tỉnh Moskva, ngày 16/8. Ảnh: Reuters
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cũng cho biết các UAV chứa linh kiện hoặc thiết kế của Anh đã được sử dụng để tấn công mục tiêu tại Nga, trong đó có nhà máy Kamensky, cơ sở công nghiệp quốc phòng tại vùng Rostov.
"Cuộc chiến đang leo thang. Những cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ như vậy đang thách thức tuyên bố của Nga rằng cuộc chiến được giới hạn và nằm trong tầm kiểm soát. Nó cũng đang gây thiệt hại cho doanh thu từ dầu mỏ của Nga", Tobias Ellwood, cựu bộ trưởng quốc phòng Anh, nhận xét.
Tim Willasey-Wilsey, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), nhận định nhiều khả năng kể từ khi xung đột Ukraine bùng phát cuối tháng 2/2022, Nga đã vạch các phương án đáp trả tiềm năng theo cấp độ tăng dần mà họ có thể thực hiện chống lại Anh hoặc các thành viên NATO khác vì đã hỗ trợ Kiev.
Lời đe dọa khiến Anh "trả giá đắt" nhiều khả năng là một trong những phương án như vậy, sau khi Nga hứng chịu thiệt hại ngày càng lớn từ các cuộc tập kích do Ukraine gây ra, Willasey-Wilsey nói.
"Tôi nghĩ lời đe dọa này một phần xuất phát từ những khó khăn mà Nga đang đối mặt", ông nói.
Ông Vladimir Putin xuất hiện trong video được Văn phòng báo chí Tổng thống Nga công bố ngày 3/7. Ảnh: AP
Nga có thể trả đũa thế nào?
Cựu thứ trưởng ngoại giao Nga Andrei Fedorov hôm 18/8 nói với BBC rằng với những gì Anh đã cung cấp cho Ukraine, Moskva có thể coi London là một bên tham chiến. Hồi tháng 4, ông từng cho rằng Moskva "có quyền tấn công quốc gia đang hỗ trợ Ukraine".
"Theo quan điểm cá nhân của tôi, không thể loại trừ bất kỳ kịch bản nào", ông Fedorov nói.
Federica Marsi, nhà phân tích của Al Jazeera, nhận định Nga có thể chọn cách nhắm mục tiêu vào lợi ích quân sự hoặc tình báo của Anh ở hải ngoại, hoặc tăng cường các cuộc tấn công mạng.
EU và Anh tháng trước đã công bố các lệnh trừng phạt phối hợp chống lại Nga sau những báo cáo về hành vi phá hoại kỹ thuật số trên khắp châu Âu.
Willasey-Wilsey cho biết ông tin rằng Nga có thể áp dụng biện pháp từ mức thấp như trục xuất các nhà ngoại giao cấp thấp, đến nhắm vào những điểm yếu của Anh trên biển và đất liền.
Chuyên gia này cũng không loại trừ khả năng Moskva sẽ kiểm tra, bắt giữ tàu thuyền và máy bay Anh hoạt động gần hải phận hoặc không phận Nga bằng cách cáo buộc chúng "vi phạm lãnh thổ nước này".
Theo ông, Điện Kremlin dường như tin rằng NATO sẽ không đáp trả mạnh nếu Nga có những hành động như vậy để buộc Anh "trả giá". "Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ không cho phép NATO đáp trả", ông nói.
Vladimir Solovyov, người dẫn chương trình truyền hình nhà nước Nga, hôm 17/8 đã kêu gọi ông Putin "cho người Anh ba ngày để chuẩn bị sẵn sàng, sau đó tấn công họ bằng Poseidon". Đây là loại ngư lôi trang bị động cơ hạt nhân cỡ nhỏ, giúp nó có tầm hoạt động khoảng 10.000 km, đủ sức băng qua khu vực Bắc Đại Tây Dương, thậm chí có thể gây ra "sóng thần phóng xạ" khi phát nổ gần bờ.
Tuy nhiên, cựu bộ trưởng quốc phòng Anh Ellwood không cho rằng Nga sẽ lựa chọn phương án quân sự đầy mạo hiểm như khai hỏa ngư lôi Poseidon. "Dù vậy, lời cảnh báo của Nga không nên bị xem thường. Quan hệ song phương đang ở mức thực sự nguy hiểm và hành động leo thang hoàn toàn có thể xảy ra", ông nói.
Thanh Tâm (Theo Al Jazeera, The i Paper, Guardian)
