Một nhóm thanh niên Ukraine đang quan sát những chiếc xe tăng, thiết giáp của Nga bị phá hủy (Ảnh: Getty Images).
Ukraine tập kích quy mô lớn sâu trong lãnh thổ Nga
Trang tin Rybar cho biết, quân đội Ukraine (AFU) thực hiện một cuộc tập kích quy mô lớn vào Taganrog, gây hư hại cho cơ sở hạ tầng dân cư, khu công nghiệp và các nhà kho. Tại vùng Belgorod, một thường dân đã thiệt mạng và 3 người khác bị thương. Ngoài ra, lực lượng Kiev còn tấn công một khu công nghiệp ở Syzran và một nhà máy tại vùng Volgograd.
Cuộc tập kích bằng 222 UAV của Ukraine đã gây hư hại nặng nề cho nhà máy lọc dầu Syzran, dường như đã đặt dấu chấm hết cho đề xuất "ngừng bắn về năng lượng" của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Financial Times gọi thỏa thuận này là "vội vã", trong khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky yêu cầu bảo vệ các cảng và tuyến đường vận chuyển lương thực, còn người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov đáp lại rằng Moscow muốn chấm dứt các cuộc tấn công vào tàu thuyền thương mại, cũng như dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của phương Tây.
Ukraine đẩy mạnh tập kích hạ tầng năng lượng của Nga, gây ra những tổn thất nặng nề (Video: Ukraine News).
Quân đội Nga (RFAF) tiếp tục đánh phá các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Ukraine. Tại Kiev, một trạm trung chuyển và kho bãi của công ty bưu chính Nova Poshta đã bị trúng đạn.
Chiến dịch nhắm vào hệ thống hậu cần đường biển cũng đang tiếp diễn, với việc một số tàu thuyền bị tấn công tại khu vực Odessa. Gần Zaporizhia, Lực lượng Moscow tấn công một trạm biến áp, đồng thời một đầu máy xe lửa bị phá hủy tại Volyn. Các nỗ lực nhằm vô hiệu hóa cây cầu ở Zatoka vẫn đang được chiến đấu cơ Nga thực hiện bằng bom lượn.
Kênh Military Summary đưa tin, cầu Zatoka đã bị phá hủy sau khi hứng chịu 12 quả bom lượn chỉ trong vòng 48 giờ, cùng nhiều đợt tấn công khác trong những tháng trước đó. Hình ảnh vệ tinh mới nhất xác nhận rằng phần cầu đường sắt phía bắc đã bị hư hại nghiêm trọng kể từ hôm 10/9 và không còn khả năng sử dụng.
Khu vực tây nam tỉnh Odessa của Ukraine hiện đã bị chia cắt khỏi đất liền, chỉ còn lại tuyến đường M15 - Nga phát tín hiệu sẽ phá hủy cả huyết mạch này.
Với việc 10 máy bay ném bom chiến lược đã được lắp tới 40 tên lửa hành trình Kh-101, một đợt tấn công quy mô lớn tiếp theo của Nga có thể sẽ diễn ra ngay trong đêm 16-17/9.
Trên thực địa, tình hình đang trở nên xấu đi đối với Ukraine: ở mặt trận đông bắc, khu định cư Olkhovatka đã thất thủ sau 2 tháng giao tranh, quân đội Nga đang củng cố vị trí tại phía bắc Prykolotne, và tuyến đường từ Kharkov đang nằm trong tầm kiểm soát hỏa lực của RFAF.
Quân đội Nga không những chỉ khép chặt vòng vây khổng lồ ở đông bắc Kharkiv mà còn đột phá về phía trung tâm hậu cần của Ukraine ở Velykyi Burluk, buộc đối phương rút chạy theo mũi tên vàng (Ảnh: Military Summary).
Tuy nhiên, cú sốc thực sự nằm ở Dobropillia (Donetsk), các nguồn tin thân Nga cho biết thành phố này đã bị bao vây về mặt tác chiến và bị tấn công bọc hậu, AFU chỉ còn lại duy nhất một con đường sơ tán chạy dọc theo tuyến đường sắt.
Ngoài ra, Serhiivka đang rơi vào thế gọng kìm và dự kiến sẽ thất thủ trong khoảng ngày 18-19/9, ngay trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội Nga.
Rybar cũng đưa tin, tại mặt trận Velykyi Burluk, có thông tin về việc RFAF giải tỏa Olkhovatka, mặc dù chưa có chi tiết cụ thể từ thực địa. Trong khi đó, lực lượng Kiev đang bị bao vây vẫn tiếp tục chịu tổn thất do gặp khó khăn trong việc tiếp tế lương thực và đạn dược.
Xung quanh Liman, sự hiện diện của các đơn vị thuộc Quân đoàn 3 AFU được ghi nhận tại Novoselovka, Yarovaya, Aleksandrovka và Sredneye; "mũi nhọn" thọc sâu ở phía bắc Liman của Nga về cơ bản đã bị loại bỏ. Pháo binh Nga dồn dập dội hỏa lực vào Kolodezi, trong khi các nhóm trinh sát - đặc nhiệm Ukraine đang hoạt động gần sông Zherebets.
Ông Zelensky: Vũ khí mới đặc trị UAV phản lực đã "thử nghiệm thành công"
Ukraine đã "thử nghiệm "thành công" một loại UAV đánh chặn mới, được thiết kế để nhắm mục tiêu vào các UAV phản lực của Nga, Tổng thống Zelensky tiết lộ ngày 15/9, sau khi nghe báo cáo từ Tổng tư lệnh Các lực lượng Vũ trang Ukraine, Tướng Mykhailo Drapatyi.
Việc Nga mở rộng kho vũ khí gồm các loại UAV phản lực (như Geran-3, Geran-4, Geran-5) và loại đạn tuần kích Banderol có đặc tính giống tên lửa hành trình khiến phòng không Ukraine gặp nhiều khó khăn trong các đợt tấn công kéo dài, đặc biệt là khi Kiev và khu vực lân cận thường xuyên trở thành mục tiêu.
"Một chiếc Geran đã bị bắn hạ thành công, nhưng một số khía cạnh trong việc điều khiển thiết bị đánh chặn vẫn cần được hoàn thiện thêm. Công việc vẫn đang tiếp diễn và sẽ cần thêm thời gian", ông Zelensky cho biết.
Các UAV phản lực của Nga có thể đạt tốc độ lên tới 600km/h, khiến chúng khó bị đánh chặn hơn so với các biến thể sử dụng động cơ piston trước đây. Tần suất Nga sử dụng loại vũ khí này cũng tăng mạnh trong mùa hè, với số lượng vào tháng 7 cao gấp khoảng 5 lần so với tháng 6, người phát ngôn Không quân Ukraine Yurii Ihnat thừa nhận hôm 31/8.
Theo ông Zelensky, Nga đã phóng gần 800 chiếc UAV phản lực về phía Ukraine chỉ trong vòng 4 ngày cuối tháng 8.
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, ông Yevhen Khmara, ngày 29/8 cho biết Ukraine đã thử nghiệm thực địa 4 mẫu thiết bị đánh chặn tiềm năng để đối phó với UAV phản lực của Nga, tuy nhiên ông không nêu rõ công ty nào đang phát triển hay tiến độ các dự án này ra sao.
Ông Anatolii Hrapchynskyi, phó giám đốc một công ty chuyên về tác chiến điện tử kiêm sĩ quan dự bị của Không quân Ukraine, chia sẻ với Kyiv Independent rằng việc Nga sử dụng UAV phản lực là điều đã được dự báo trước, bởi lực lượng Moscow luôn tìm cách áp đảo hệ thống phòng không đối phương.
Nga đụng trúng 'tổ ong bắp cày" ở vòng ngoài Velykyi Burluk
Theo trang tin Readovka, quân đội Nga đã bắt đầu tấn công nhằm phá vỡ hệ thống phòng thủ tại khu vực kiên cố Velykyi Burluk của Ukraine từ hướng bắc.
Cụ thể, 2 Tập đoàn quân số 14 và số 11 RFAF đã bắt đầu chọc thủng tuyến phòng thủ Ukraine trải dài từ cửa sông Polnaya ở phía tây đến cụm các ngôi làng được kiên cố hóa quy mô lớn như Prykolotne, Maly Burluk và các khu vực khác ở phía đông.
Tập đoàn quân số 14 RFAF đã chiếm được ngôi làng Shevchenkove, nơi nằm trải dài trên cả hai bờ sông Polnaya. Việc kiểm soát khu định cư này đồng nghĩa với việc một đầu cầu tấn công được thiết lập, dù nó nằm ngay sau một chướng ngại nước hẹp.
Cùng lúc đó, Tập đoàn quân số 11 RFAF bắt đầu tấn công vào ngôi làng lớn Prykolotne. Giai đoạn chế áp hỏa lực toàn diện nhắm vào các đơn vị Kiev trong và xung quanh ngôi làng đã kết thúc - giờ là lúc lính xung kích Nga vào cuộc.
Hệ thống phòng thủ của Ukraine tại khu vực Prykolotne khá vững chắc, bao gồm Lữ đoàn thủy quân lục chiến số 36, các Lữ đoàn bộ binh cơ giới số 157 và 159, cùng nhiều đơn vị khác. Mặc dù vậy, mũi xung kích tiên phong của Tập đoàn quân số 11 RFAF đã tiếp cận được ngôi làng và giao tranh tại khu vực ngoại ô phía bắc.
Một trận chiến đang diễn ra nhằm giành quyền kiểm soát vị trí then chốt - nơi có tầm nhìn bao quát toàn khu vực nhờ các tòa nhà cao tầng và cũng là điểm được kiên cố hóa mạnh nhất: nhà máy chiết xuất dầu Prykolotne.
Cần lưu ý rằng Prykolotne là một điểm dân cư then chốt ở phần phía bắc thuộc vành đai phòng thủ vòng ngoài khu vực kiên cố Velykyi Burluk do Ukraine nắm giữ. Ngôi làng này đóng vai trò như cửa ngõ dẫn vào vành đai phòng thủ chính, trực tiếp che chắn cho trung tâm hành chính của huyện là Velykyi Burluk.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là quân đội Nga có ý định lập tức tấn công vào "tổ ong bắp cày" này. Điểm mấu chốt là các cuộc giao tranh giành Prykolotne sẽ thu hút lực lượng dự bị mà Bộ chỉ huy Kiev đang tập kết tại khu vực Velykyi Burluk và làng Podsrednee.
Sau khi khép chặt vòng vây khổng lồ rộng tới 300-400km2 ở đông bắc Kharkov, quân đội Nga đang gây sức ép nghẹt thở, dần dần quét sạch các đơn vị Ukraine bị mắc kẹt (Ảnh: Readovka).
Tầm quan trọng của Prykolotne đối với AFU là rất lớn. Cuộc tấn công vào đây buộc Bộ chỉ huy Kiev phải đưa ra quyết định: hoặc tung lực lượng dự bị vào tham chiến, hoặc giữ nguyên vị trí để chờ thời cơ sử dụng trong trận quyết đấu giành khu định cư.
Điều này mở ra cơ hội cho Cụm tác chiến phương Bắc RFAF tấn công vào các khu vực khác. Hơn nữa, việc lực lượng Moscow tỏ ra quan tâm đến một khu vực phòng thủ khác của Ukraine không phải là dấu hiệu rõ ràng cho thấy họ sẽ quyết định thực hiện đợt đột phá chính ở đâu.
Khu vực phía bắc không phải là lựa chọn khả thi duy nhất; một cuộc đột phá cũng có thể bắt đầu ở phía đông trung tâm huyện. Chỉ Bộ chỉ huy Moscow mới biết chính xác vị trí đó. Như vậy, quân đội Nga lại một lần nữa thực hiện chiến thuật "giương đông kích tây" đối với lực lượng Kiev.
Kinh nghiệm thực tế cho thấy Ukraine không thể đoán định trong những tình huống như vậy: họ không còn khả năng phán đoán vì mọi sự chú ý đều dồn vào các khu vực đang nảy sinh khủng hoảng.
Tập đoàn quân số 11 RFAF - đã bắt đầu chiến dịch tấn công Prykolotne - đang đối mặt với một lực lượng Kiev đông đảo nhưng đã bị bao vây ngay tại hậu phương của mình.
Tuy nhiên, các đơn vị Ukraine đang bị mắc kẹt trong vòng vây khó có thể làm chệch hướng kế hoạch của Cụm tác chiến phương Bắc. Họ chủ yếu tập trung vào phòng thủ khi chịu áp lực từ quân đội Nga, lực lượng đang dần quét sạch từng ngôi làng một. Hơn nữa, do nguồn tiếp tế chỉ diễn ra nhỏ giọt và không thường xuyên, khả năng chiến đấu của các đơn vị Kiev suy giảm nhanh chóng, khiến mọi nỗ lực xuất kích phản công trở nên bất khả thi.
Một quy luật tỷ lệ thuận trực tiếp được áp dụng ở đây: thời gian bị bao vây càng kéo dài thì khả năng chiến đấu càng suy giảm. Trong khi đó, vòng vây nhỏ tại Olkhovatka về cơ bản đã không còn tồn tại. Ngôi làng này hiện do quân đội Nga kiểm soát và họ đang xúc tiến việc quét sạch nốt các đơn vị Kiev nhỏ lẻ khỏi các cánh rừng và những khe suối cạn bao quanh.
Phi công trực thăng Mi-8 của Ukraine bay bám địa hình ở độ cao cực thấp một cách điêu luyện nhằm tránh hỏa lực từ tiêm kích và tên lửa phòng không Nga (Video: Telegram).
Bước ngoặt ở Liman: "Gió đổi chiều"
Trong bối cảnh các cuộc tấn công vào hậu phương Ukraine diễn ra song song với những thành công của Nga gần Orekhov và Dobropillia, hậu quả từ các báo cáo quá lạc quan đang bộc lộ rõ tại mặt trận Liman.
Tại đây, lực lượng Kiev - bao gồm Quân đoàn số 3 và các đơn vị phối thuộc - đã mở cuộc tấn công và đạt được những lợi thế chiến thuật, làm dấy lên nghi ngờ về triển vọng RFAF tiếp tục tiến công vào chính thành phố Liman.
Các đơn vị AFU đã củng cố vị trí tại Novoselovka, Yarovaya, Aleksandrovka và Sredneye - những khu vực mà các nhóm thâm nhập của Nga từng hoạt động vào đầu năm nay.
Hôm 15/9, quân đội Ukraine công bố hình ảnh cờ của họ được cắm tại các khu dân cư này. AFU về cơ bản đã loại bỏ thế trận "cái nêm" ở phía bắc thành phố, và pháo binh Nga đang nã đạn vào Kolodezi - nơi đối phương đang tìm cách đánh bật các đơn vị Moscow.
Ở phía đông sông Zherebets, các báo cáo ghi nhận sự hiện diện của các trinh sát Ukraine. Họ đã vượt sông gần khe núi Zhuravka, đang cố gắng tiến vào Terny và Yampolovka. Các ngôi làng này đóng vai trò là tuyến tiếp tế cho đầu cầu của Nga ở phía tây Liman. Hoạt động của AFU tại đây cho thấy tình thế bấp bênh ở cả hai bờ sông.
Lực lượng Moscow đã mất một số vị trí trong các khu rừng phía nam thành phố, nơi Ukraine đang đẩy mạnh hoạt động nhằm đẩy lính xung kích Nga khỏi Liman và giành quyền kiểm soát hoàn toàn thành phố này. Hệ quả là việc tái chiếm các vị trí bên trong thành phố đang trở thành một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn đối với RFAF.
Mặc dù bước lùi này chưa phải là thất bại mang tính chiến lược, nhưng nó sẽ trì hoãn cuộc tấn công vào các cửa ngõ dẫn tới Sloviansk, do sườn phía bắc của Cụm tác chiến phương Nam RFAF đang bị hở sườn trước nguy cơ phản công.
Tồi tệ hơn, các kíp điều khiển UAV Ukraine có thể cắt đứt các tuyến tiếp tế ngay tại tiền tuyến. Việc quân đội Nga khắc phục sai lầm không được phép biến thành các cuộc phản công vội vã, hay việc điều động thợ kỹ thuật, nhân viên hậu cần (như đầu bếp) và nhân sự hỗ trợ tham gia các đợt tấn công.
Bộ chỉ huy Moscow cần đặc biệt chú trọng đến mặt trận Liman cũng như toàn bộ khu vực chịu trách nhiệm của Cụm tác chiến phương Tây. Tại các mặt trận khác, RFAF đang tiến quân khá thuận lợi, bất chấp những nỗ lực phản đòn của Ukraine - bao gồm cả một số đợt phản công quy mô rất lớn.
Lực lượng Ukraine phản công ác liệt ở Liman, giành lại nhiều vị trí, đẩy quân đội Nga vào thế chống đỡ khó khăn thậm chí phải rút lui (Ảnh: Rybar).
Kênh AMK Mapping cung cấp một bức tranh "màu xám" đối với quân đội Nga xung quanh Liman.
Cụ thể, Sư đoàn bộ binh cơ giới số 144 RFAF đang hứng chịu những thất bại khá nặng tại Liman. Lực lượng Kiev đã tái chiếm khoảng 420km2 lãnh thổ (bao gồm cả các khu vực từng là vùng xám) kể từ đầu năm 2025. Phần lớn diện tích này được giành lại trong 4 tháng qua. Một số chiến dịch phản công quy mô nhỏ hơn của AFU đã diễn ra trước tháng 5.
Quân đội Ukraine tiếp tục đột phá về phía đông tới sông Zherebets, nơi họ tiếp cận được nhiều điểm. Trong ngày 15/9, lực lượng Kiev đã giành lại ngôi làng Myrne (dân số trước chiến tranh chỉ chừng 18 người với tổng diện tích khoảng 0,12km2).
Như vậy, trận chiến thứ hai giành quyền kiểm soát Myrne đã kết thúc trong chưa đầy một tuần.
Quân đội Ukraine được cho là đã giành lại 420km lãnh thổ quanh Liman (khu vực màu xanh) trong 4 tháng phản công quyết liệt (Ảnh: AMK Mapping).
Hạ viện Mỹ thúc đẩy dự luật trừng phạt Nga
Ngày 15/9, Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua bước tiến mới cho dự luật áp đặt các biện pháp trừng phạt sâu rộng đối với những bên mua năng lượng của Nga, chuẩn bị cho cuộc bỏ phiếu quyết định vào ngày hôm sau (16/9).
Dự luật lưỡng đảng này - do cố Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham khởi xướng - sẽ trao cho Tổng thống quyền áp thuế lên tới 100% đối với 5 khách hàng lớn nhất mua dầu và khí đốt tự nhiên của Nga, cũng như 5 quốc gia hỗ trợ Moscow lách các lệnh trừng phạt về năng lượng.
Mặc dù dự luật đã được Thượng viện thông qua với sự ủng hộ áp đảo vào tháng 8, nó lại vấp phải sự phản đối mạnh mẽ hơn tại Hạ viện, nơi các nghị sĩ đảng Dân chủ tỏ ra e ngại về quyền hạn sâu rộng liên quan đến thuế quan mà dự luật trao cho Tổng thống Donald Trump.
Dự luật trừng phạt đã vượt qua cuộc bỏ phiếu về thủ tục cuối cùng vào ngày 15/9 với tỷ lệ sít sao 214-211. Các cuộc thảo luận bổ sung và cuộc bỏ phiếu cuối cùng để thông qua dự luật sẽ diễn ra vào ngày 16/9.
Danh sách các quốc gia bị nhắm mục tiêu sẽ được xem xét lại định kỳ 180 ngày một lần. Các quốc gia nhập khẩu dưới 15% tổng lượng khí đốt tự nhiên xuất khẩu của Nga và đang tích cực cắt giảm lượng nhập khẩu này sẽ được miễn trừ.
Dự luật cũng sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng một số quan chức cấp cao khác; những tổ chức tài chính lớn, bao gồm Ngân hàng Trung ương, Sberbank và Gazprombank; cũng như các tập đoàn quốc doanh.
Ngoài ra, dự luật còn nhắm vào các thực thể nước ngoài hỗ trợ nền tảng công nghiệp quốc phòng và những dự án năng lượng lớn của Nga, cũng như cái gọi là "đội tàu bóng tối" của Moscow - lực lượng giúp Nga tiếp tục xuất khẩu dầu bất chấp lệnh trừng phạt từ phương Tây.
