Đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của hãng robot Unitree Robotics đang thu hút sự chú ý của giới đầu tư khi không chỉ đưa nhà sáng lập Wang Xingxing vào hàng ngũ tỷ phú USD, mà còn được xem là phép thử đối với niềm tin của thị trường vào ngành robot hình người - lĩnh vực được kỳ vọng sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới của Trung Quốc.
Theo hồ sơ gửi Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải ngày 7/8, Unitree dự kiến phát hành 40,4 triệu cổ phiếu với giá 150,8 nhân dân tệ/cổ phiếu, qua đó huy động khoảng 6,1 tỷ nhân dân tệ (904 triệu USD). Sau IPO, doanh nghiệp được định giá khoảng 61 tỷ nhân dân tệ (gần 8,5 tỷ USD).
Theo ước tính của Forbes, Wang Xingxing, 36 tuổi, hiện sở hữu khối tài sản khoảng 2,4 tỷ USD, chủ yếu đến từ lượng cổ phần nắm giữ tại Unitree.
IPO của Unitree đưa nhà sáng lập 36 tuổi trở thành tỷ phú robot hình người đầu tiên của Trung Quốc (Ảnh: Sohu).
Từ startup robot đến doanh nghiệp tỷ USD
Wang Xingxing thành lập Unitree năm 2016 sau khi rời hãng sản xuất máy bay không người lái DJI. Chỉ sau gần một thập kỷ, công ty đã phát triển hơn 10 mẫu robot, từ robot chó bốn chân đến robot hình người, đồng thời tự sản xuất một số linh kiện cốt lõi như cảm biến đo khoảng cách bằng tia laser (LiDAR) và cánh tay robot có độ chính xác cao.
Đầu năm nay, Unitree gây chú ý khi giới thiệu mẫu robot GD01 cao hơn 3 m, có khoang lái cho người điều khiển và được thiết kế phục vụ các môi trường làm việc phức tạp. Robot của hãng cũng nhiều lần xuất hiện tại Gala mừng Xuân của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), góp phần đưa thương hiệu đến gần hơn với công chúng.
Đà tăng trưởng của doanh nghiệp thể hiện rõ trong kết quả kinh doanh. Năm 2025, Unitree bán ra 5.511 robot hình người, gấp hơn 10 lần năm trước, đồng thời tiêu thụ hơn 33.000 robot chó bốn chân kể từ khi thành lập. Nhờ đó, doanh thu năm 2025 tăng hơn 300%, lên 1,7 tỷ nhân dân tệ, trong khi lợi nhuận ròng tăng gần 200%, đạt 278,2 triệu nhân dân tệ.
Vì sao IPO của Unitree được giới đầu tư đặc biệt quan tâm?
Đợt IPO của Unitree được đánh giá là thước đo đối với sức hút của ngành robot hình người - lĩnh vực đang trở thành tâm điểm cạnh tranh công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ.
Danh sách nhà đầu tư chiến lược cho thấy sức hấp dẫn của doanh nghiệp. Theo Nikkei, DeepSeek cam kết đầu tư khoảng 140 triệu nhân dân tệ, trong khi Tencent, China Telecom, China Southern Power Grid và Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC) đều dự kiến rót khoảng 136 triệu nhân dân tệ mỗi bên. Quỹ An sinh Xã hội Quốc gia Trung Quốc cũng tham gia mua cổ phần trong đợt phát hành.
Theo Counterpoint Research, Unitree hiện đứng thứ 2 thế giới về số lượng robot hình người được triển khai thương mại. Doanh nghiệp dự báo doanh thu 6 tháng đầu năm 2026 đạt 1,05-1,13 tỷ nhân dân tệ, tăng 35,6-45,4% so với cùng kỳ, còn lợi nhuận ròng ước đạt 258-306 triệu nhân dân tệ.
Nhiều chuyên gia cho rằng kết quả IPO sẽ phản ánh kỳ vọng của thị trường đối với ngành robot hình người trong giai đoạn thương mại hóa, tương tự vai trò mà các đợt niêm yết của nhiều doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo từng tạo ra trước đây.
Robot hình người của Unitree gây sốt trong chương trình Gala Tết Nguyên đán (Xuân vãn) của đài CCTV (Ảnh: Techeblog).
Áp lực cạnh tranh đã bắt đầu xuất hiện
Dù tăng trưởng nhanh, Unitree cũng đang đối mặt với nhiều thách thức. Cụ thể, trong quý I/2026, doanh thu của công ty tăng 68,5%, lên 422,8 triệu nhân dân tệ, nhưng lợi nhuận ròng lại giảm 52,6%, còn 40,3 triệu nhân dân tệ. Theo doanh nghiệp, nguyên nhân chính là do chi phí nghiên cứu - phát triển và tiếp thị tăng mạnh, làm thu hẹp biên lợi nhuận. Unitree cũng cảnh báo có thể phải giảm giá bán robot trong thời gian tới để duy trì sức cạnh tranh.
Ở thị trường quốc tế, Mỹ - nơi đóng góp hơn 10% doanh thu của Unitree trong năm ngoái - cũng trở thành yếu tố rủi ro khi các quy định mới siết hoạt động nhập khẩu robot tiên tiến từ nước ngoài có thể khiến việc đưa các sản phẩm mới vào thị trường này gặp nhiều khó khăn hơn.
Trong nước, sức ép cạnh tranh ngày càng lớn. Theo tổ chức nghiên cứu GGII, đến giữa năm 2026, Trung Quốc đã có hơn 200 doanh nghiệp phát triển robot hình người. Nhiều công ty như AgiBot và AI² Robotics cũng đang chuẩn bị niêm yết, báo hiệu cuộc đua về công nghệ, giá bán và thị phần sẽ còn quyết liệt hơn trong những năm tới.
Đợt IPO của Unitree vì thế không chỉ tạo ra một tỷ phú công nghệ mới, mà còn được xem là phép thử đối với triển vọng của ngành robot hình người. Khi bước vào giai đoạn thương mại hóa quy mô lớn, lợi thế công nghệ sẽ cần đi cùng khả năng kiểm soát chi phí và mở rộng thị trường nếu các doanh nghiệp muốn duy trì mức định giá hàng tỷ USD.
