DeepSeek mới được định giá khoảng 50 tỷ USD, thấp hơn rất nhiều so với OpenAI hay Anthropic. Tuy nhiên, nhà sáng lập Liang Wenfeng lại vừa vượt các đối thủ Mỹ để trở thành nhà sáng lập startup phát triển mô hình AI giàu nhất thế giới.
Theo Bloomberg Billionaires Index, tài sản của Liang đã tăng hơn gấp đôi, từ khoảng 16,7 tỷ USD lên 36 tỷ USD sau vòng gọi vốn mới của DeepSeek. Mức tài sản này giúp ông vượt Greg Brockman (OpenAI) và Dario Amodei (Anthropic). Trong khi đó, Sam Altman - CEO OpenAI - thậm chí chưa góp mặt trong Top 500 người giàu nhất thế giới của Bloomberg.
Khối tài sản 36 tỷ USD giúp Liang Wenfeng, nhà sáng lập DeepSeek, vươn lên vị trí người giàu thứ 8 tại Trung Quốc (Ảnh: Reuters).
Bí mật nằm ở 78% cổ phần
Theo Bloomberg, DeepSeek vừa hoàn tất vòng gọi vốn trị giá 7,4 tỷ USD trong tháng 6, qua đó nâng định giá công ty lên khoảng 50 tỷ USD, gấp khoảng 5 lần so với mức được công bố hồi tháng 4.
Sau thương vụ, Liang đầu tư thêm khoảng 3 tỷ USD và vẫn sở hữu khoảng 78% cổ phần DeepSeek. Việc duy trì tỷ lệ sở hữu rất lớn giúp ông gần như hưởng trọn mức tăng giá trị doanh nghiệp khi DeepSeek được định giá lại.
Đây cũng là điểm khác biệt so với nhiều start up AI tại Mỹ. Để xây dựng các công ty có giá trị hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ USD, các nhà sáng lập ở thung lũng Silicon thường phải chấp nhận pha loãng quyền sở hữu qua nhiều vòng gọi vốn. Trong khi đó, Liang vẫn giữ quyền kiểm soát DeepSeek ở mức rất cao.
Bloomberg cũng lưu ý bảng xếp hạng chỉ tính những doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh cốt lõi và phần lớn doanh thu đến trực tiếp từ việc phát triển mô hình AI. Vì vậy, các tập đoàn công nghệ đa ngành như Alibaba hay Tencent, hoặc những doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng AI như nhà sản xuất chip và trung tâm dữ liệu, không được đưa vào danh sách.
Với khối tài sản khoảng 36 tỷ USD, Liang hiện là người giàu thứ 8 tại Trung Quốc và đứng thứ 67 trong bảng xếp hạng tỷ phú thế giới của Bloomberg.
Từ quỹ đầu cơ đến cuộc đua AI
Ít ai biết rằng trước khi thành lập DeepSeek, Liang Wenfeng đã có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư định lượng.
Sau khi tốt nghiệp Đại học Chiết Giang, ông đồng sáng lập quỹ đầu cơ High-Flyer, nơi ứng dụng AI để xây dựng các chiến lược đầu tư tài chính. Khi thành lập DeepSeek vào năm 2023, Liang tuyên bố mục tiêu của công ty là phát triển trí tuệ nhân tạo đạt trình độ ngang con người.
Theo FE, một trong những quyết định quan trọng nhất của High-Flyer là sử dụng lợi nhuận để mua lượng lớn bộ xử lý đồ họa (GPU) cao cấp trước khi Mỹ siết chặt các quy định hạn chế xuất khẩu.
Quyết định này giúp DeepSeek sở hữu năng lực tính toán khi nhiều doanh nghiệp AI Trung Quốc gặp khó khăn vì các lệnh kiểm soát công nghệ của Mỹ, đồng thời giảm phụ thuộc vào nguồn vốn đầu tư mạo hiểm trong giai đoạn đầu phát triển.
Chỉ 2 năm sau khi thành lập, DeepSeek gây chú ý khi ra mắt mô hình AI có chi phí phát triển thấp nhưng được đánh giá đạt hiệu năng cạnh tranh với nhiều sản phẩm của các đối thủ Mỹ, nhanh chóng trở thành một trong những start up AI được chú ý nhất thế giới.
Sự phát triển nhanh của DeepSeek cũng đi kèm nhiều tranh luận. Trong những tháng đầu năm, OpenAI và Anthropic cáo buộc DeepSeek sử dụng kỹ thuật "chưng cất mô hình" để cải thiện hệ thống AI của mình. Đến nay, DeepSeek chưa đưa ra bình luận về các cáo buộc này.
Từ trường hợp của Liang Wenfeng, có thể thấy rằng quy mô định giá không phải yếu tố duy nhất quyết định mức độ giàu có của các nhà sáng lập AI.
Dù OpenAI hay Anthropic được định giá cao hơn nhiều, quyền sở hữu tại các doanh nghiệp này đã được phân bổ cho các nhà đầu tư và đồng sáng lập qua nhiều vòng huy động vốn. Ngược lại, việc vẫn nắm khoảng 78% cổ phần giúp Liang trở thành trường hợp hiếm hoi mà giá trị tài sản cá nhân tăng gần tương ứng với tốc độ tăng định giá của doanh nghiệp.
