Mới đây, một phụ nữ đi xe máy qua vòng xuyến Hải Quan, phường Trường Vinh, Nghệ An, bất ngờ bị sét đánh, loạng choạng rồi ngã xuống đường.
Theo thông tin Trung tâm vận chuyển cấp cứu 115 Nghệ An cung cấp cho phóng viên báo Dân trí, khi được tiếp cận, nạn nhân tỉnh táo, nói chuyện được, có vết thương ở đầu và bỏng má phải, cánh tay phải. Nạn nhân được chuyển đến Bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An cấp cứu.
Điện áp cao không đồng nghĩa toàn bộ dòng điện đi qua cơ thể
Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ (NWS) ước tính một tia sét điển hình có thể đạt khoảng 300 triệu vôn và cường độ dòng điện khoảng 30.000 ampe.
Tuy nhiên, những con số này không cho biết chính xác bao nhiêu dòng điện đã đi xuyên qua cơ thể một người trong một vụ việc cụ thể. Mức độ thương tích còn tùy thuộc đường truyền của dòng điện, thời gian tiếp xúc và cơ quan bị ảnh hưởng.
Tia sét đánh trúng người điều khiển xe máy đang lưu thông trên đường (Ảnh: Cắt từ clip).
NWS phân loại nhiều cách sét có thể gây thương tích: đánh trực tiếp vào người, phóng từ vật thể gần đó sang nạn nhân, truyền qua vật mà người đó chạm vào, hoặc lan theo mặt đất sau khi đánh xuống.
Có trường hợp dòng điện không đi qua toàn thân mà chỉ ảnh hưởng một phần cơ thể.
Một cơ chế được giới chuyên môn đề cập là “flashover”, tức một phần dòng điện chạy dọc bề mặt da thay vì xuyên sâu qua các mô.
Bài tổng quan đăng trên tạp chí Cardiology Research and Practice cho biết trong một số ca sét đánh trực tiếp, phần lớn dòng điện có thể đi bên ngoài cơ thể, dù vẫn có dòng điện đi qua bên trong và gây tổn thương. Đây là một khả năng giải thích vì sao có người sống sót, không phải cơ chế có thể mặc định cho mọi nạn nhân.
Thời gian phóng điện rất ngắn cũng là một yếu tố. Dù dòng điện và nhiệt lượng cực lớn có thể gây bỏng, tổn thương thần kinh, rối loạn nhịp tim hoặc ngừng tim, mức độ hậu quả phụ thuộc lượng điện thực sự đi qua cơ thể và thời gian tác động. NWS lưu ý khả năng sống sót còn liên quan đến việc nạn nhân được cấp cứu kịp thời.
Sống sót không có nghĩa là không nguy hiểm
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết gần 90% người bị sét đánh sống sót, nhưng một số có thể gặp bỏng, tổn thương thần kinh, cơ, mắt, tim hoặc hệ hô hấp.
Ngừng tim là một trong những nguyên nhân tử vong phổ biến nhất. Do đó, việc nạn nhân tỉnh táo sau sự cố không đồng nghĩa đã hết nguy cơ.
Tổn thương để lại trên cánh tay một nạn nhân bị sét đánh (Ảnh: Getty).
CDC khuyến cáo người bị sét đánh cần được hỗ trợ y tế. Người xung quanh có thể chạm vào nạn nhân để sơ cứu, gọi cấp cứu và thực hiện hồi sức tim phổi nếu nạn nhân ngừng thở hoặc không có dấu hiệu tuần hoàn.
Trong giông sét, người đi xe máy nên nhanh chóng tìm nơi trú trong một tòa nhà kiên cố hoặc ô tô mui cứng. NWS cảnh báo xe máy và các phương tiện mui trần không phải nơi trú an toàn.
CDC khuyến cáo khi nghe tiếng sấm hoặc nhìn thấy chớp, người dân cần lập tức vào trong một tòa nhà kín hoặc ô tô mui cứng, đóng cửa kính.
Xe máy, xe mui trần và các mái che hở không phải nơi trú an toàn. Sau tiếng sấm cuối cùng, nên ở trong nơi trú ít nhất 30 phút mới trở lại hoạt động ngoài trời.
Nếu có người bị sét đánh, cần gọi cấp cứu ngay. Có thể chạm vào nạn nhân để sơ cứu vì cơ thể họ không tích điện; nếu nạn nhân ngừng thở hoặc ngừng tim, tiến hành hồi sức tim phổi và dùng máy khử rung tự động nếu có.
