VKSND TP Hà Nội đã ban hành cáo trạng truy tố 65 bị can trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và các đơn vị liên quan.
Trong số này, ông Trần Văn Trường (53 tuổi), nguyên Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương, cùng nhiều giám định viên, bác sĩ bị truy tố về tội Nhận hối lộ.
VKS xác định ông Trường đã nhận trực tiếp 4,68 tỷ đồng để đưa ra kết luận không đúng thực trạng bệnh đối với 27 bị can, bị cáo, bị án; giúp các đối tượng này được chữa bệnh bắt buộc. Một phần tiền được chia cho các thành viên hội đồng giám định.
Chồng chi 650 triệu đồng để vợ... “được” tâm thần
Một trường hợp được cáo trạng nêu là Vũ Thị Thanh Hòa (43 tuổi), người bị tuyên 21 tháng tù về tội Đánh bạc.
Tháng 4/2024, cơ quan thi hành án hình sự trưng cầu Viện Pháp y tâm thần Trung ương giám định đối với Hòa. Hội đồng giám định gồm ông Trần Văn Trường làm chủ trì, Lê Ngọc Hà (41 tuổi) là thành viên và Nguyễn Tô Hiệu (42 tuổi) làm thư ký.
Ông Trần Văn Trường (Ảnh: Viện Pháp y tâm thần).
Trước khi vào Viện, Hòa nói với chồng là Nguyễn Viết Long (36 tuổi) rằng mình quen Nguyễn Thị Mai Anh (47 tuổi, chủ mưu vụ án). Long sau đó liên hệ nhờ giúp đỡ. Mai Anh đặt vấn đề lo cho Hòa được kết luận mắc bệnh tâm thần để chữa bệnh bắt buộc với giá 650 triệu đồng. Long đồng ý và chuyển đủ tiền.
Khoảng tháng 8/2024, Mai Anh bị cáo buộc đến phòng làm việc đưa Trường 100 triệu đồng và nhờ giám định để Hòa được chữa bệnh bắt buộc. Trường sau đó đưa cho Lê Ngọc Hà và Nguyễn Tô Hiệu mỗi người 20 triệu đồng.
Cáo trạng xác định hội đồng thống nhất nâng triệu chứng “ảo thanh đàm thoại” từ “xuất hiện lẻ tẻ” thành “xuất hiện thường xuyên”; chuyển “hoang tưởng bị hại mờ nhạt” thành “hoang tưởng bị hại rõ”. Từ đó, Hòa được kết luận mắc “rối loạn loại phân liệt” ở giai đoạn cấp tính, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Ngày 20/9/2024, hội đồng ban hành kết luận. Tháng 2/2025, Hòa được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc nhưng bệnh viện chưa tiếp nhận thì Hòa bỏ trốn.
Tháng 4 năm nay, quyết định trên bị hủy. Ngày 5/5, Long đầu thú. Chín ngày sau, Hòa bị đưa đi chấp hành án tù. Hòa khai mình không bị bệnh tâm thần, không bàn bạc hoặc thỏa thuận với chồng để “chạy” kết luận.
Long bị truy tố về tội Đưa hối lộ. Mai Anh khai chỉ nhận 250 triệu đồng để lo cho Hòa được chữa bệnh bắt buộc, không phải “chạy” kết luận, và đã trả lại tiền. Tuy nhiên, VKS xác định Long đã đưa 650 triệu đồng nhằm nhờ hối lộ hội đồng giám định.
Một hồ sơ khác cũng đổi “lẻ tẻ” thành “thường xuyên”
Mô-típ tương tự xuất hiện trong hồ sơ Vũ Thị Huyền (47 tuổi), người phải chấp hành 72 tháng tù về các tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức.
Tháng 9/2024, Huyền được đưa vào Viện Pháp y tâm thần Trung ương để theo dõi. Hội đồng giám định gồm ông Trần Văn Trường làm chủ trì, Dương Văn Lương (64 tuổi) là thành viên và Dương Văn Biết (42 tuổi), khi đó là Trưởng khoa Giám định, làm thư ký.
Cuối tháng 9/2024, Mai Anh bị cáo buộc đưa ông Trường 100 triệu đồng, nhờ kết luận Huyền đủ điều kiện chữa bệnh bắt buộc. Ông Trường đưa cho Lương và Biết mỗi người 20 triệu đồng.
Theo cáo trạng, hội đồng thống nhất chuyển triệu chứng “ảo thanh đàm thoại” của Huyền từ “xuất hiện lẻ tẻ” thành “xuất hiện thường xuyên”, đồng thời nâng “hoang tưởng liên hệ” từ “mờ nhạt” thành “rõ”. Từ đó, Huyền được kết luận mắc “rối loạn loạn thần cấp giống phân liệt”, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Viện Pháp y tâm thần Trung ương (Ảnh: S.P.).
Ngày 7/11/2024, hội đồng ban hành kết luận. Hơn một tháng sau, Huyền được chữa bệnh bắt buộc. Đến tháng 7/2025, người này được kết luận khỏi bệnh và đi chấp hành án tù.
Ông Trường, Lương và Biết khai nhận hành vi, song lời khai còn mâu thuẫn về số tiền hưởng lợi. Mai Anh và Huyền không thừa nhận việc đưa, môi giới hối lộ trong hồ sơ này. Nội dung liên quan số tiền 1,457 tỷ đồng Huyền đã chuyển vào các tài khoản do Mai Anh chỉ định được tách để tiếp tục điều tra.
Cáo trạng cũng mô tả cách làm tương tự trong hồ sơ Vũ Ngọc Trung và Vũ Mạnh Dũng. Ở hồ sơ Trung, biểu hiện “thỉnh thoảng” được chuyển thành “thường xuyên”, “mờ nhạt” thành “rõ ràng”; còn trong hồ sơ Dũng, “thỉnh thoảng xuất hiện ảo thanh” được nâng thành “thường xuyên xuất hiện ảo thanh, có ý tưởng bị hại”.
