UBND TP Cần Thơ vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng đề nghị xem xét, hỗ trợ đầu tư tuyến đường sắt chuyên dụng kết nối tuyến đường sắt TPHCM - Cần Thơ đến khu vực cảng Trần Đề bằng nguồn vốn ngân sách Trung ương.
Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh các quy hoạch cấp quốc gia và thành phố đều xác định cảng Trần Đề có vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông, logistics của Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
Hướng tới cảng cửa ngõ ĐBSCL
Theo điều chỉnh Quy hoạch vùng ĐBSCL thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, khu bến Trần Đề được định hướng phát triển thành cảng biển đặc biệt, đảm nhận vai trò cảng cửa ngõ của vùng.
Khu vực cảng Trần Đề (Ảnh: Hồng Nhung)
Quy hoạch hệ thống cảng biển Việt Nam cũng định hướng phát triển khu vực cảng biển Cần Thơ, trong đó có bến cảng ngoài khơi Trần Đề. Khu bến được định hướng quy mô 2-4 cầu cảng, tổng chiều dài 800-1.600m, có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải đến 100.000 tấn, tàu hàng rời đến 160.000 tấn và tàu khách quốc tế đến 225.000 GT. Công suất thông qua hàng hóa dự kiến 24,6-32,5 triệu tấn.
Cần Thơ đồng thời định hướng phát triển Khu kinh tế Trần Đề quy mô khoảng 40.000ha, hướng đến hình thành khu kinh tế tổng hợp đa ngành, có hạ tầng đồng bộ, trở thành cực tăng trưởng phía đông nam thành phố và đầu mối giao thương hàng hải quốc tế của ĐBSCL.
Tuyến đường sắt 80kmỳ vọng giảm chi phí logistics
Theo UBND TP Cần Thơ, để khai thác hiệu quả cảng Trần Đề và Khu kinh tế Trần Đề, cần hình thành hệ thống giao thông kết nối đa phương thức gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và hàng hải.
Quy hoạch thành phố đã cập nhật định hướng tuyến đường sắt TPHCM - Cần Thơ - Cà Mau; quy hoạch nhà ga Cần Thơ khoảng 60ha, khoảng 50ha đất dành cho logistics và khoảng 1.000ha dự kiến phát triển đô thị gắn với nhà ga, đường sắt. Thành phố cũng định hướng tuyến đường sắt chuyên dụng kết nối tuyến TPHCM - Cần Thơ - Cà Mau đến cảng Trần Đề.
Ngoài ra, Bộ Xây dựng đang lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt TPHCM - Cần Thơ dài khoảng 175,2km, đi qua TPHCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ. Dự kiến chủ trương đầu tư dự án được trình Quốc hội trong năm 2026.
Trên cơ sở đó, Cần Thơ đề nghị bổ sung tuyến đường sắt chuyên dụng dài khoảng 80km, điểm đầu tại nhà ga Cần Thơ, điểm cuối tại khu vực cảng Trần Đề, vào dự án đường sắt TPHCM - Cần Thơ và sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương.
Từ trung tâm TP Cần Thơ đến cảng Trần Đề dài khoảng 80km (Ảnh: Google Maps)
Theo thành phố, tuyến đường sắt này khi kết nối đồng bộ với cao tốc, đường thủy nội địa và cảng biển sẽ tạo thành mạng lưới vận tải đa phương thức, giúp hàng hóa từ các vùng sản xuất, tiêu thụ trong ĐBSCL đến cảng Trần Đề thuận lợi hơn.
Hàng hóa xuất nhập khẩu, nhất là nông sản, thủy sản, sẽ có thêm phương án vận chuyển trực tiếp ra các tuyến hàng hải quốc tế. Thành phố kỳ vọng qua đó rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh hàng hóa của toàn vùng.
Cần Thơ cũng cho rằng mạng lưới này sẽ góp phần giảm sự phụ thuộc vào việc trung chuyển hàng hóa qua các cảng khu vực Cát Lái và Cái Mép - Thị Vải, đồng thời tạo động lực thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, logistics và dịch vụ tại Khu kinh tế Trần Đề.
Bên cạnh hiệu quả kinh tế, thành phố nhận định việc đầu tư đồng bộ hạ tầng khu vực cảng Trần Đề, gồm cảng biển, đường sắt, đường bộ, đường thủy và các công trình đê, kè, chống sạt lở, sẽ góp phần nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xâm nhập mặn và sạt lở.
