Bộ Xây dựng cho biết đã có văn bản gửi Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An, trả lời kiến nghị của cử tri địa phương gửi tới sau Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.
Trước đó, cử tri xã Nghi Lộc và xóm Thượng Khê, xã Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, phản ánh nhiều bất cập trong quá trình triển khai các dự án giao thông trọng điểm đi qua địa bàn.
Theo cử tri, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã xác định hướng tuyến, dự kiến ảnh hưởng đến 125 hộ dân tại xóm Thượng Khê, nhưng đến nay chưa cắm mốc giới giải phóng mặt bằng.
Việc này khiến người dân gặp khó khăn khi xây dựng, sửa chữa nhà ở và ổn định cuộc sống. Cử tri cũng cho rằng quá trình thi công cao tốc Bắc - Nam đã làm chia cắt hệ thống giao thông, thủy lợi tại địa phương.
Trong đó, khoảng 3ha đất nông nghiệp không có mương tưới; đất nằm trong vòng xuyến cầu vượt thiếu đường vào sản xuất; một số tuyến đường phục vụ dân sinh bị ảnh hưởng.
Người dân kiến nghị Bộ Xây dựng phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu Chính phủ sớm cắm mốc giới, bố trí tái định cư, đồng thời xử lý dứt điểm việc hoàn trả các công trình hạ tầng dân sinh, bảo đảm an toàn và phục vụ sản xuất.
Trả lời kiến nghị của cử tri, Bộ Xây dựng cho biết đang chỉ đạo Ban Quản lý dự án Thăng Long, chủ đầu tư trong giai đoạn chuẩn bị dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, đẩy nhanh việc lựa chọn đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý III/2026.
Trong quá trình chuẩn bị dự án, Bộ Xây dựng đã nhận được nhiều kiến nghị của các địa phương liên quan đến vị trí hướng tuyến, nhà ga và ranh giới giải phóng mặt bằng.
Cao tốc Bãi Vọt - Hàm Nghi (Ảnh: Thanh Tùng).
Ngày 23/6, Bộ đã có văn bản gửi các địa phương, trong đó có UBND tỉnh Nghệ An, để giải đáp các nội dung liên quan.
Bộ Xây dựng cho biết sau khi lựa chọn được đơn vị tư vấn, cơ quan này sẽ yêu cầu chủ đầu tư và tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi chủ động phối hợp với địa phương, sớm bàn giao cọc giải phóng mặt bằng.
Đây sẽ là cơ sở để chính quyền địa phương triển khai công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng.
Đối với phản ánh cao tốc Bắc - Nam làm chia cắt giao thông và thủy lợi, Bộ Xây dựng cho biết trong quá trình khảo sát, thiết kế đoạn tuyến đi qua Nghệ An, các vị trí giao cắt với hệ thống mương tưới tiêu và đường dân sinh đều đã được tư vấn khảo sát, lấy ý kiến và được chính quyền địa phương chấp thuận.
Hệ thống cống, rãnh, cầu, hầm chui dân sinh và đường gom được thiết kế phù hợp với địa hình thực tế trong phạm vi dự án, nhằm bảo đảm việc tưới tiêu, đi lại, sản xuất và sinh hoạt của người dân.
Tại vòng xuyến nút giao quốc lộ 46B, thuộc xóm Thượng Khê, xã Hưng Nguyên, có khoảng 2ha đất nằm bên trong vòng xuyến.
Diện tích này hiện vẫn được người dân trồng lúa và có thể tiếp tục sản xuất. Đường vào khu đất hiện đi theo bờ ruộng dọc cao tốc, quãng đường xa hơn trước khoảng 300-400m.
Theo Bộ Xây dựng, để tránh lãng phí chi phí đầu tư, đơn vị tư vấn thiết kế đề xuất không thu hồi phần đất nằm trong vòng xuyến. Trong quá trình triển khai dự án, theo đề nghị của chính quyền địa phương, doanh nghiệp dự án đã điều chỉnh hệ thống tường rào và thống nhất hỗ trợ vuốt nối đường nội đồng vòng qua phía trước mố A1 cầu vượt nút giao quốc lộ 46B, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, sản xuất.
Cọc giải phóng mặt bằng tại khu vực này đã được cắm và bàn giao cho địa phương từ ngày 9/5/2024.
Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng bổ sung của địa phương diễn ra chậm, đến thời điểm dự án kết thúc, một phần mặt bằng vẫn chưa được giải quyết nên doanh nghiệp dự án không thể hoàn thành việc vuốt nối đường nội đồng phục vụ dân sinh.
