Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), phim tài liệu "Câu Nhi - Ngày gặp lại" do Điện ảnh Quân đội nhân dân sản xuất kể về hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính những cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308 đã anh dũng hy sinh trong trận đánh tại Cầu Nhi, thuộc làng Câu Nhi, ngày 26/5/1972. Từ hành trình ấy, bộ phim khắc họa nỗi chờ đợi kéo dài hơn nửa thế kỷ của người mẹ mong tin con, sự trở lại chiến trường xưa của các cựu chiến binh và những nỗ lực tiếp nối trong việc tìm kiếm đồng đội; qua đó làm nổi bật tình đồng đội, nghĩa đồng bào và trách nhiệm tri ân của các thế hệ hôm nay.
Làng Câu Nhi, nay thuộc xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, nằm hai bên Quốc lộ 1A, gần phòng tuyến sông Mỹ Chánh. Đây từng là nơi diễn ra một trận đánh đặc biệt ác liệt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Ngày 26/5/1972, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308 thực hiện nhiệm vụ tiến công nhằm cắt đứt tuyến hậu cần phục vụ phòng tuyến Mỹ Chánh của địch. Trong trận đánh tại Cầu Nhi của làng Câu Nhi, gần 100 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, chỉ hơn 10 người còn sống trở về.
Hình ảnh trong phim tài liệu “Câu Nhi - Ngày gặp lại”. (Ảnh: Đoàn làm phim cung cấp)
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, chiến trường năm xưa đã trở lại với cuộc sống bình yên. Những con đường mới được mở, nhà cửa và vườn cây đã phủ lên dấu tích của chiến tranh. Nhưng dưới những lớp đất của Câu Nhi, nhiều người lính vẫn chưa được tìm thấy.
Với những cựu chiến binh từng trực tiếp tham gia trận đánh, đó là ký ức không thể nguôi ngoai về những đồng đội đã cùng hành quân, chiến đấu rồi vĩnh viễn nằm lại. Với thân nhân liệt sĩ, đó là sự chờ đợi kéo dài qua nhiều thập kỷ. Đặc biệt, hình ảnh người mẹ đã đi qua gần trọn một đời người nhưng vẫn mong ngóng ngày con trở về trở thành một trong những ám ảnh sâu sắc nhất đối với những người làm phim.
Hình ảnh trong phim tài liệu “Câu Nhi - Ngày gặp lại”. (Ảnh: Đoàn làm phim cung cấp)
Tiếp cận một đề tài giàu ý nghĩa lịch sử và nhân văn, biên kịch Bạch Hoàng Đạt và đạo diễn Vũ Minh Phương đã nhiều lần trực tiếp trở lại Câu Nhi từ trước khi bộ phim chính thức được triển khai. Qua những chuyến đi thực tế, ê-kíp gặp gỡ các cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ, người dân địa phương và lực lượng quy tập; từng bước thu thập, đối chiếu các lời kể, xác minh địa điểm và tìm kiếm những dấu tích liên quan đến trận đánh
Tên phim "Câu Nhi - Ngày gặp lại" mang nhiều tầng ý nghĩa. "Ngày gặp lại" trước hết là niềm mong mỏi tìm thấy hài cốt liệt sĩ, đưa những người đã khuất trở về với gia đình và quê hương. Nhưng sự gặp lại trong bộ phim không chỉ dừng lại ở một cuộc đoàn tụ.
Hình ảnh trong phim tài liệu “Câu Nhi - Ngày gặp lại”. (Ảnh: Đoàn làm phim cung cấp)
Đó là ngày người mẹ được gặp lại người con đã chờ đợi hơn nửa thế kỷ, dù sự trở về đôi khi chỉ còn được gửi gắm trong một phần hài cốt hay một nắm đất từ chiến trường xưa. Đó là cuộc gặp của những cựu chiến binh với ký ức về đồng đội. Đó cũng là cuộc gặp giữa quá khứ và hiện tại, giữa những người sinh ra trong hòa bình với những câu chuyện chiến tranh tưởng như đã lùi rất xa.
Trung tá Vũ Minh Phương, Đạo diễn Phim tài liệu “Câu Nhi - Ngày gặp lại”. (Ảnh: NVCC)
Với cách tiếp cận chân thực, dung dị và giàu chiều sâu nhân văn, phim tài liệu "Câu Nhi - Ngày gặp lại" là lời tri ân thành kính đối với những người đã ngã xuống tại Cầu Nhi, đồng thời theo sát một hành trình tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Khi nhiều người lính chưa được tìm thấy, khi người mẹ hay thân nhân vẫn còn mong ngóng, "Ngày gặp lại" vẫn là một lời hẹn chưa thể khép lại. Và chừng nào vẫn còn những người lính chưa trở về, hành trình tìm kiếm, tri ân và đưa các anh về với đồng đội, gia đình vẫn sẽ còn tiếp tục.
