Tại cầu Kazurabashi - điểm du lịch nổi tiếng nằm tại thung lũng Iya thuộc thành phố Miyoshi tỉnh Tokushima ở hòn đảo Shikoku, Nhật Bản - du khách có thể bắt gặp một quán mì soba nằm ở vị trí khá khiêm tốn.
Đó là quán mì của một cụ bà gần 100 tuổi, được du khách quốc tế kính trọng gọi với cái tên "Grandma Chef" (tạm dịch: Cụ bà làm đầu bếp).
Chủ quán gần 100 tuổi vẫn bán món mì của Nhật để mưu sinh (Nguồn video: Asia Taste).
Chủ quán là bà Yoshika Mukai. Ở độ tuổi "xưa nay hiếm", bà vẫn tự mình điều hành quán mì của riêng mình, đích thân nấu cơm, làm mì, chế biến nước dùng và phục vụ khách.
Các món ăn đặc trưng của quán có thể kể tới món cơm nắm và mì soba. Trong đó, mì soba là món mì truyền thống của Nhật Bản được làm từ bột kiều mạch kết hợp với một chút bột mì.
Với món mì soba lạnh, sau khi luộc chín, sợi mì được làm lạnh và thưởng thức cùng nước sốt tương. Còn với mì soba nóng, món ăn sẽ thưởng thức cùng nước dùng nóng đậm đà được nấu từ cá bào và tảo biển, kết hợp với một số đồ ăn kèm như đậu hũ chiên, chả cá, hành lá hoặc tôm chiên tempura.
Món mì soba của quán bà cụ Mukai nổi tiếng với phần nước dùng thanh đạm.
Dù tuổi đã cao và lưng bị còng, hàng ngày cụ bà vẫn thức dậy từ sáng sớm để chuẩn bị mọi thứ. Bà tự tay trộn nước với bột kiều mạch, nhào bột, cán dẻo rồi thái từng sợi mì theo kiểu thủ công.
Quán không có nhân viên phục vụ nên bà cũng kiêm luôn nhiệm vụ bưng bê trà, nhận món cho thực khách. Không ít khách du lịch tới điểm đến này tham quan, sau đó cũng ghé vào quán ăn của bà cụ.
Câu chuyện của cụ Mukai từng gây sốt trên nhiều nền tảng mạng xã hội như Instagram, YouTube nhờ tinh thần làm việc chăm chỉ, không ngại vất vả.
Trước đó, bà từng chia sẻ một quan điểm sống giản dị nhưng sâu sắc, đó là "không làm việc thì không có cái ăn". Chính nhờ việc vẫn lao động vừa sức mỗi ngày và nhận về lời khen ngợi của thực khách, cụ bà vẫn giữ được sự minh mẫn và dẻo dai ở độ tuổi của mình.
Cảnh tượng những cụ ông, cụ bà ngoài 70 hay 80 tuổi vẫn tiếp tục làm việc có thể khiến du khách lần đầu tới Nhật Bản ngạc nhiên. Tuy nhiên trên thực tế, đây không phải là điều quá đặc biệt ở "xứ sở phù tang".
Theo số liệu thống kê năm 2022, Nhật Bản hiện có gần 9,13 triệu lao động trên 65 tuổi, tương đương 13,6% lực lượng lao động và tăng gấp đôi so với 30 năm trước.
Số liệu từ Sách Trắng năm 2023 về dân số già của Nhật Bản do Văn phòng Nội các công bố, các nhóm tuổi ở người cao tuổi cho thấy sự gia tăng ở nhiều thế hệ từ năm 2015. Người ở độ tuổi từ 65 đến 69 tuổi chiếm 52%, người từ 70 tuổi là 33,9% và người từ 75 tuổi trở lên chiếm 11%.
Những thay đổi về luật lao động ở Nhật Bản cũng được điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh thực tế. Theo đó, các công ty được đưa ra biện pháp giúp người cao tuổi tiếp tục làm việc trên cơ sở hợp đồng đến 70 tuổi.
Một cuộc khảo sát khác của Văn phòng Nội các Nhật Bản cho thấy, 36,7% người cao tuổi nước này có ý định tìm việc để làm càng lâu càng tốt. Hơn 60% người cao tuổi có ý định làm tới năm 75 hoặc 80 tuổi.
Về động lực làm việc, 45,4% cho biết người lao động cao tuổi cần thu nhập, 23,5% vì vấn đề sức khỏe, 21,9% thấy công việc thú vị hoặc có thể áp dụng kiến thức và 4,4% mong muốn có thêm bạn bè.
