Theo thông tin từ truyền thông Trung Quốc đăng tải ngày 28/9, một đoạn Vạn Lý Trường Thành tại tỉnh Sơn Tây của nước này hiện bị hư hại nghiêm trọng sau gần 20 năm được dùng làm đường tắt để đổ chất thải khai thác than.
Phóng sự mới đây do Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc CCTV thực hiện cho thấy, đoạn trường thành Quách Gia Diêu ở huyện Ninh Vũ đã bị đục thủng gần 20 năm qua. Trước đó, người dân từng liên tục cảnh báo chính quyền địa phương.
Theo CCTV, vụ việc bắt đầu từ năm 2007 khi một doanh nghiệp khai thác than không có giấy phép đào một rãnh xuyên qua đoạn tường thành để làm nơi đổ đất đá thải.
Đến năm 2013, công ty công nghiệp than có tên Thâm Đạt Siêu Khải (Shenda Chaokai Coal Industry) được thành lập trên cơ sở hợp nhất nhiều nhóm khai thác mỏ. Doanh nghiệp này tiếp tục sử dụng lối mở xuyên qua bức tường thành cổ để đổ chất thải, qua đó tránh phải vận chuyển theo những tuyến đường núi dài.
Cũng từ nguồn tin của CCTV, từ năm 2015, nhiều người liên tục phản ánh với chính quyền địa phương về điều này, nhưng không nhận phản hồi đích đáng.
Tình trạng kéo dài gần 2 thập kỷ khiến đoạn tường thành cổ với tuổi đời hàng trăm năm bị phá hỏng, hình thành khoảng trống rộng gần 6m.
Vạn Lý Trường Thành được các triều đại Trung Quốc xây dựng nhằm bảo vệ lãnh thổ. Công trình tiếp tục được xây dựng và mở rộng dưới thời nhà Minh (1368-1644), trở thành công trình quân sự lớn nhất thế giới thời bấy giờ, kéo dài hơn 21.000km qua miền Bắc Trung Quốc.
Là Di sản Văn hóa Thế giới nổi tiếng nhất của Trung Quốc và biểu tượng của nền văn minh nước này, Vạn Lý Trường Thành hiện là điểm đến du lịch nổi tiếng trên toàn cầu.
Những đoạn Trường Thành quanh Bắc Kinh, đặc biệt là đoạn tường thành Bát Đạt Lĩnh và Mộ Điền Dục, thu hút đông du khách nhất. Trái ngược với những địa điểm nổi tiếng trên, vị trí hẻo lánh của bức tường thành Quách Gia Diêu khiến nơi đây dễ bị bỏ quên và xâm hại, dù Trung Quốc đã ban hành luật bảo vệ Vạn Lý Trường Thành từ năm 2006.
Tới tháng 3 năm nay, chính quyền tỉnh Sơn Tây thành lập tổ công tác đặc biệt để điều tra cáo buộc khai thác than trái phép và phá hoại di sản văn hóa của doanh nghiệp này.
Doanh nghiệp sau đó bị phạt tổng cộng 1 triệu tệ (khoảng 3,8 tỷ đồng) vì thực hiện các dự án xây dựng trong khu vực kiểm soát di tích văn hóa mà không được phê duyệt, đồng thời gây hư hại nghiêm trọng cho di tích lịch sử.
Theo phóng sự của CCTV, vấn đề không chỉ giới hạn ở đoạn Quách Gia Diêu. Nhiều đoạn Vạn Lý Trường Thành khác tại huyện Ninh Vũ cũng bị hư hại nghiêm trọng do hoạt động khai thác mỏ trước đây không được giám sát.
Ông Đổng Diệu Huy - cựu Phó Chủ tịch điều hành Hiệp hội Vạn Lý Trường Thành Trung Quốc - nhận định, những gì xảy ra tại huyện Ninh Vũ là lời cảnh báo nghiêm khắc về những bất cập trong công tác quản lý của chính quyền địa phương.
“Bảo tồn di sản không thể chỉ dựa vào sức ép của công chúng. Công tác này đòi hỏi phải giám sát hàng ngày, phát hiện và giải quyết vấn đề kịp thời, ngăn chặn sự phá hủy ngay từ đầu trước khi dẫn đến hậu quả nghiêm trọng”, ông nói.
Ngày 22/9, chính quyền huyện Ninh Vũ ra thông báo chính thức, cam kết mở chiến dịch xử lý trên diện rộng đối với các hành vi xâm hại di sản và đổ trái phép chất thải mỏ.
Chính quyền địa phương cho biết sẽ tiến hành sửa chữa khẩn cấp, gia cố kết cấu của bức tường thành cổ, đồng thời triển khai phục hồi hệ sinh thái tại các khu vực xung quanh.
Phía địa phương cũng xác nhận đang điều tra trách nhiệm của những cá nhân liên quan đến việc lơ là nhiệm vụ và thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý trước đây, đồng thời cam kết xử lý nghiêm theo quy định kỷ luật và pháp luật. Địa phương khẳng định sẽ tăng cường cơ chế bảo vệ di sản lâu dài.
Vạn Lý Trường Thành là bức tường thành nổi tiếng của Trung Quốc, được xây liên tục bằng đất và đá từ thế kỷ 5 trước Công Nguyên cho tới thế kỷ 16, để bảo vệ quốc gia khỏi sự tấn công của người Hung Nô, Mông Cổ và những bộ tộc du mục khác.
Một số đoạn tường được xây từ thế kỷ thứ 5 trước Công Nguyên, trong đó nổi tiếng nhất là phần tường do Hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc Tần Thủy Hoàng ra lệnh xây từ năm 220 trước Công Nguyên và 200 trước Công Nguyên.
Phần tường này nằm phía bắc cách xa phần Vạn Lý Trường Thành hiện tại xây dưới thời nhà Minh.
Công trình được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào năm 1987. Ngày nay, nơi đây đã trở thành một trong những điểm du lịch hút khách bậc nhất của Trung Quốc.
