Với nhiều người Trung Quốc, chuyện hậu sự luôn được coi trọng. Một phần mộ tử tế không chỉ là nơi an nghỉ, mà còn gắn với chữ hiếu và sự kính trọng dành cho người đã khuất.
Thế nhưng hiện nay đô thị hóa khiến quỹ đất ngày càng hạn hẹp, trong khi dân số già đi khiến nhu cầu tăng cao. Kết quả là giá nghĩa trang leo thang đến mức khó tin.
Tại Thượng Hải, nhiều nghĩa trang đã gần kín chỗ. Có nơi, giá mộ phần lên tới khoảng 760.000 tệ (2,9 tỷ đồng) mỗi mét vuông - cao gấp nhiều lần giá nhà trung bình trong thành phố. Với nhiều gia đình, đây là khoản chi ngoài khả năng.
Một nghĩa trang công cộng được xây dựng theo hình thức chung cư tại Thiên Tân (Ảnh: South China Morning Post).
Trong bối cảnh đó, một số người thay vì mua đất nghĩa trang, họ mua căn hộ - thường là ở các thành phố nhỏ hơn - để đặt tro cốt người thân. Nghe có vẻ kỳ lạ, nhưng với họ, đây là bài toán hợp lý.
Cùng một số tiền, nếu mua mộ ở các thành phố lớn, quyền sử dụng thường chỉ khoảng 20 năm. Trong khi đó, một căn hộ có thể sở hữu tới 70 năm, lại có thể sửa sang, bố trí không gian thờ cúng theo ý muốn. Việc thăm viếng cũng trở nên linh hoạt hơn, không bị giới hạn thời gian như ở nghĩa trang.
Thậm chí, trong trường hợp cần tiền, căn hộ vẫn có thể bán hoặc cho thuê như một tài sản bình thường. Tuy nhiên, không phải ai cũng thấy thoải mái với cách làm này. Một số người lo ngại việc đặt tro cốt trong khu dân cư có thể gây cảm giác bất an, ảnh hưởng tâm lý, nhất là với những gia đình sống gần đó. Ngoài ra, cũng có ý kiến cho rằng điều này có thể kéo giá bất động sản xuống.
Ban công bị bịt kín phía trên che giấu một "căn hộ nghĩa trang" (Ảnh: South China Morning Post).
Thực tế, đã có những trường hợp gây tranh cãi. Tại Thiên Tân, từng xuất hiện cả khu nhà được sử dụng như “từ đường”, chứa hàng chục nghìn hũ tro cốt. Hoạt động này khiến môi trường sống xung quanh bị xáo trộn và bị cơ quan chức năng yêu cầu xử lý.
Vào các dịp như Thanh minh, việc đốt nhang, cúng bái trong khu dân cư cũng khiến nhiều người sống gần đó cảm thấy phiền toái.
Một căn hộ có cửa sổ bị bịt kín bằng gạch và song sắt để làm nơi lưu giữ tro cốt (Ảnh: South China Morning Post).
Trước những vấn đề phát sinh trên, hồi cuối tháng 3, Trung Quốc đã chính thức cấm việc sử dụng nhà ở dân cư để lưu giữ tro cốt. Quy định này ngay lập tức gây tranh luận trên mạng xã hội. Có người cho rằng đây chỉ là giải pháp tạm thời: “Nếu để tro cốt trong nhà riêng thì ai kiểm soát được? Gốc rễ vẫn là giá nghĩa trang quá cao”.
Ở chiều ngược lại, một số ý kiến nhấn mạnh rằng người đã khuất nên được an táng dưới lòng đất, hoặc nếu không thì có thể chọn hình thức an táng trên biển. Đằng sau câu chuyện này vẫn là bài toán chi phí. Khi nghĩa trang trở nên quá đắt đỏ, những giải pháp thay thế xuất hiện, nhưng không phải ai cũng dễ dàng chấp nhận.
